Konu Anlatımı
1. Tehlikedeki ve nesli tükenen hayvanlar
Hayvanlar iki farklı tehlike grubunda değerlendirilir:
- Nesli tükenmiş (extinct) hayvanlar: Artık yaşamayan türler. Örnek olarak dinozorlar bu gruptadır.
- Nesli tehlikedeki (endangered) hayvanlar: Yaşamaya devam eden ama nesli risk altındaki türler. Örnek olarak kartal, kaplan ve deniz kaplumbağası bu grupta değerlendirilir.
Risk altındaki türler, yaşam alanlarının bozulması, avlanma, kirlilik ve iklim değişiklikleri nedeniyle tehlikeye girer.
2. Hayvanları koruma çalışmaları
Hayvanları korumak için ulusal parklar, doğa koruma bölgeleri ve hayvan barınakları kurulur. Koruma çalışmalarında yapılan başlıca işler şunlardır:
- Doğal yaşam alanlarını korumak ve yeni alanlar oluşturmak
- Kaçak avcılığa karşı denetimler yapmak
- Yaralı hayvanları tedavi etmek ve doğaya bırakmak
- Farkındalık projeleri düzenlemek
| Koruma çalışması | Korunan varlık |
|---|
| Ulusal park | Bitki türleri ve av hayvanları |
| Doğa koruma bölgesi | Nadir kuş türleri |
| Hayvan barınağı | Yaralı ve sahipsiz hayvanlar |
| Deniz koruma alanı | Deniz canlıları ve su kaynakları |
Bu çalışmalarda must ve should modal fiilleri kullanılır: We must protect natural habitats. / We should support wildlife projects.
3. Doğayı korumak için günlük davranışlar
Küçük ama düzenli davranışlar doğa için büyük fark yaratır:
- Cam, kâğıt ve plastiği ayrı kutulara atmak
- Alışverişte çanta kullanmak ve tek kullanımlık ürünlerden uzak durmak
- Su ve elektriği tasarruf etmek
- Ormanlara atık atmamak, ateş yakmamak
- Hayvanları beslemek yerine onları izlemek
Bu davranışların sorumluluk bildiren ifadeyle verilmesi anlatımı güçlendirir: It is our duty to protect nature.
4. Tehlikeler ve sonuçları
Doğayı tehlikeye sokan başlıca etkenler şunlardır: avlanma, yaşam alanı tahribatı, su kirliliği, plastik atıklar ve iklim değişikliği. Bu etkenlerin sonuçları because ve so bağlaçlarıyla açıklanır:
- Rivers are polluted, so fish die.
- Forests are cut down because land is needed for buildings.
Önlem alınmazsa bazı türlerin nesli tamamen tükenebilir. Bu nedenle koruma çalışmalarının sürmesi gerekir.
5. Toplum olarak koruma
Koruma çalışmaları okullarda, belediyelerde ve sivil toplum kuruluşlarında yürütülür. Gençler okul projeleri, temizlik etkinlikleri ve farkındalık kampanyalarıyla katkıda bulunabilir. Korumanın yalnızca büyüklerin işi olmadığı, herkesin küçük bir sorumluluğu olduğu düşünülmelidir.
Özet: Nesli tükenen hayvanlar artık yaşamayan türler, tehlikedeki hayvanlar ise nesli risk altında olan türlerdir. Hayvanları korumak için ulusal parklar, doğa koruma bölgeleri ve barınaklar kurulur. Doğayı korumak için geri dönüşüm yapmak, tek kullanımlık ürünlerden uzak durmak, su tasarrufu yapmak ve hayvanları beslemekten kaçınmak gerekir. Bu davranışlar should ve must modal fiilleriyle bildirilir. Tehlikelerin sonuçları because ve so bağlaçlarıyla açıklanır. Koruma sorumluluğu bireysel olsa da toplum olarak çalışmak daha kalıcı sonuç verir.
Sık Yapılan Hatalar: Extinct ve endangered kavramlarını karıştırmak; modal fiilden sonra to eklemek; hayvanlara yön verirken preposition seçiminde hata yapmak; çoğul özneyle tekil fiil kullanmak ve sorumluluk ifadesi olan cümlelerde doğru yapıyı oluşturmamak en sık görülen hatalardır.
Ne Öğreneceğiz
Tehlikedeki türler, nesli tükenen hayvanlar, hayvan hakları, koruma alanları, doğayı koruma projeleri, geri dönüşüm ve çevre sorumluluğu ile ilgili sözcükler ve cümle kalıpları. Bu konuda ögrenme çıktıları:
- Tehlikedeki ve nesli tükenen hayvanları kavramlarıyla ayırt eder.
- Hayvan hakları ve doğa koruma kuruluşlarının çalışmalarını anlatır.
- Doğayı korumak için uygulanacak kuralları modal fiillerle bildirir.
- Geri dönüşüm ve tasarruf önerileriyle çevre sorumluluğu üstlenir.
- Koruma projelerine katılma ve farkındalık oluşturma biçimlerini değerlendirir.
Ön Bilgi
Bu konuya başlamadan önce temel kavram ve ön koşulları kavramanız yardımcı olacaktır. Konunun çerçevesinde şu kavramlar dikkat ister:
- Nesli tükenen hayvan artık yaşamayan, tehlikedeki hayvan ise nesli risk altındaki türdür.
- Doğal yaşam alanlarını korumak hayvanların hayatta kalmasını sağlar.
- Hayvanları izlerken yaklaşmamak ve beslemek kurallara aykırıdır.
- Geri dönüşüm, atık azaltma ve tasarruf doğayı korumanın basit yollarıdır.
- Kimyasal atıklar ve plastik, hayvanlar için büyük tehlikedir.
- Çevre sorumluluğu okulda ve evde birlikte çalışılarak geliştirilebilir.
- Koruma çalışmaları bireysel eylemlerden çok toplumsal projelerle sürdürülebilir.
- Doğayı korumak gelecek nesiller için önemlidir.
Basit Örnek ve Günlük Yaşam
Günlük yaşamda ve mesleki bağlamda bir uygulama:
Soru: Deniz kaplumbağalarının neslinin tehlikede olduğunu anlatan bir cümle yaz.
- Adım 1: Hayvan adını yaz: sea turtles.
- Adım 2: Tehlike ifadesi seç: are in danger.
- Adım 3: Fiili çoğul özneye uydur: are.
- Adım 4: Cümleyi tamamla.
Sonuç/cevap: Sea turtles are in danger because people pollute the seas.
İleri Örnek
Daha ileri bir uygulama:
Soru: Doğada ateş yakmanın tehlikeli olduğunu bildiren bir cümle yaz.
- Adım 1: Yasak yapısı seç: mustn't.
- Adım 2: Fiili yalın biçimde yaz: light.
- Adım 3: Yer bildiren ifadeyi ekle: in the forest.
- Adım 4: Cümleyi kur.
Sonuç/cevap: We mustn't light a fire in the forest because it can start a wildfire.
Adım Adım Çözülmüş Örnek
Tehlikedeki hayvanı anlatma konusunun adımları:
- Adım 1: Hayvan adını yaz: sea turtles.
- Adım 2: Tehlike ifadesi seç: are in danger.
- Adım 3: Fiili çoğul özneye uydur: are.
- Adım 4: Cümleyi tamamla.
Karşılaştırma Tablosu
| Kavram | Açıklama |
|---|
| Nesli tükenen hayvan artık yaşamayan, te | Nesli tükenen hayvan artık yaşamayan, tehlikedeki hayvan ise nesli risk altındaki türdür. |
| Doğal yaşam alanlarını korumak hayvanlar | Doğal yaşam alanlarını korumak hayvanların hayatta kalmasını sağlar. |
| Hayvanları izlerken yaklaşmamak ve besle | Hayvanları izlerken yaklaşmamak ve beslemek kurallara aykırıdır. |
| Geri dönüşüm, atık azaltma ve tasarruf d | Geri dönüşüm, atık azaltma ve tasarruf doğayı korumanın basit yollarıdır. |
| Kimyasal atıklar ve plastik, hayvanlar i | Kimyasal atıklar ve plastik, hayvanlar için büyük tehlikedir. |
| Çevre sorumluluğu okulda ve evde birlikt | Çevre sorumluluğu okulda ve evde birlikte çalışılarak geliştirilebilir. |
| Koruma çalışmaları bireysel eylemlerden | Koruma çalışmaları bireysel eylemlerden çok toplumsal projelerle sürdürülebilir. |
| Doğayı korumak gelecek nesiller için öne | Doğayı korumak gelecek nesiller için önemlidir. |
Kendini Dene
Soru: Doğayı korumak için evde uygulanabilecek dört kuralı İngilizce yazabilir misiniz?
Örnek cevap: First, we must not throw waste into the river. Second, we should recycle glass and paper. Third, we must save water every day. Fourth, we should use a cloth bag instead of a plastic one. Puanlama: modal fiiller 10, dört kural 12, sıralama 3 puan.