7. SınıfFen Bilimleri
Kütle, Ağırlık ve Kuvvet — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Kütle ve ağırlık kavramlarını birimleriyle birlikte ayırt eder.
- Kütle ile ağırlık arasındaki bağıntıyı hesaplama sorularında kullanır.
- Kuvvetin cisimler üzerindeki etkilerini örneklerle açıklar.
- Sürtünme kuvvetinin yönünü ve koşullarını yorumlar.
- Basit makinelerin günlük hayattaki kullanımını belirler.
Önemli noktalar
- Kütle madde miktarıdır ve bulunduğu yere göre değişmez.
- Ağırlık yer çekimi kuvvetinden kaynaklanır, farklı gezegenlerde farklıdır.
- Hem kuvvet hem ağırlık newton (N) birimiyle ölçülür.
- Kuvvet cismin durumunu ve yönünü değiştirebilir, şekli de değiştirebilir.
- Aşırı sürtünme ısı üretir; makine parçaları bu yüzden yağlanır.
- Basit makineler iş miktarını azaltmaz, yalnızca kuvvet kazancı sağlar.
Formüller ve kurallar
- Kütle birimi: kilogram (kg), ağırlık birimi: newton (N)
- Ağırlık = kütle × yer çekimi ivmesi: W = m · g
- g ≈ 9,8 N/kg (kolay hesapta yaklaşık 10 N/kg alınır)
- Kütle = ağırlık / yer çekimi ivmesi: m = W / g
- Kuvvet birimi: 1 newton (N) = 1 kilogram × metre / saniye kare
- Denge hâli: cisim üzerine etki eden kuvvetlerin toplamı = 0
- Sürtünme kuvveti daima hareket yönünün ters yöndedir
Sık yapılan hatalar
- Kütle ile ağırlığı aynı birimle ifade etmek: Kütle kilogramla, ağırlık newtonla ölçülür; 40 kg bir kütle, 40 N bir ağırlık değildir.
- Hesaplarda g değerini unutmak: W = m · g bağıntısında yer çekimi ivmesi olmadan ağırlık bulunamaz.
- Ay'a giden kütlenin de azaldığını sanmak: Kütlenin azalması için madde miktarının azalması gerekir; yalnızca ağırlık azalır.
- Kuvvet uygulanınca cismin mutlaka hareket edeceğini düşünmek: Cisim hareket etmiyorsa kuvvet yer değiştirme sağlamamış, yalnızca şekil ya da denge değişmiş olabilir.
- Sürtünme kuvvetini hareket yönünde düşünmek: Sürtünme daima hareketin ve kayma eğiliminin ters yöndedir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Soruda kg ile verilen bir büyüklük varsa ağırlık, N ile verilen varsa kütle arandığını düşünerek bağıntıyı seç.
- g için soruda değer verilmişse onu kullan; değer yoksa 10 N/kg ile hesaplayıp sonucu yaklaşık olarak yorumla.
- Denge sorularında önce kuvvetleri çiz, toplamı sıfır mı değil mi diye kontrol et.
- Basit makine seçeneklerinde iş miktarının azaldığını söyleyen şıkkı ele, çünkü bu ifade yanlıştır.
- Uzay ve Ay sorularında kütleyi sabit tut, yalnızca ağırlığı g ile yeniden hesapla.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Kütle, Ağırlık ve Kuvvet konusunun çözümlü sorularını çöz.