7. SınıfFen Bilimleri
Işığın Kırılması — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Işığın doğrusal yayılma özelliğini günlük hayattan örneklerle açıklar.
- Işığın yansımasını ve geliş açısı ile yansıma açısının eşitliğini belirtir.
- Saydam, yarı saydam ve opak ortamları örneklerle sınıflandırır.
- Işığın kırılmasını ve kırılma açısının nasıl tanımlandığını açıklar.
- Işığın yoğunluk farkına bağlı olarak kırılma açısının nasıl değiştiğini yorumlar.
- Tam yansıma olayını ve fiber optik kabloların çalışma ilkesini açıklar.
Önemli noktalar
- Işık doğrusal yayılır ve gölge olayı bu özelliğin sonucudur.
- Yansıma açısı geliş açısına eşittir.
- Açı ölçümü yüzeyin normaline göre yapılır.
- Saydam ortam ışığın tamamını geçirir, opak ortam hiçbirini geçirmez.
- Işık bir ortamdan başka bir ortama geçerken kırılır.
- Kırılmada belirleyici olan, ışığın gittiği ortamın yoğunluğudur.
- Seyrek ortamdan yoğun ortama geçişte açı küçülür, ters yönde büyür.
- Fiber optik kablolar ışığı tam yansıma ile iletir.
Formüller ve kurallar
- Işık yayılma özelliği = doğrusaldır
- Yansıma açısı = geliş açısı
- Normal geliş açısı = 0 derece
- Kırılma açısı = kırılan ışın ile yüzeyin normali arasındaki açı
- Işık seyrek ortamdan yoğun ortama geçerse kırılma açısı küçülür
- Işık yoğun ortamdan seyrek ortama geçerse kırılma açısı büyür
- Saydam ortam = ışığın tamamı geçer
- Fiber optik kablo = tam yansıma ile ışık iletimi
Sık yapılan hatalar
- Geliş açısını yüzeyle ışın arasındaki açı sanmak: Açı ölçümü yüzeyin normaline göre yapılır; yüzeye dik gelişte açı sıfırdır.
- Saydam ortamın ışığı geçirmediğini düşmek: Saydam ortam ışığın tamamını geçirir ve arkasındaki nesnenin görüntüsü net olarak görülür.
- Kırılmanın yalnızca yoğun ortamdan seyrek ortama geçişte olduğunu düşmek: Işık iki yönde de kırılır; açı değişiminin yönü ortamların yoğunluk sıralamasına bağlıdır.
- Tam yansımanın her yüzeyde gerçekleştiğini sanmak: Tam yansıma, ışığın seyrek ortamdan yoğun ortama geçerken belirli bir açıyı aşmasıyla oluşur.
- Fiber optik kabloların ışığı kırdığını düşmek: Fiber optik kablolar ışığı kırmadan tam yansıma ile iletir; bu sayede iletim kaybı en azdır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Açı sorularında hem açının nereye göre ölçüldüğünü hem de iki açının eşit olup olmadığını kontrol et.
- Ortam sınıflandırmasında ışığın ne kadar geçtiğini sor; tamamı geçiyorsa saydam, hiç geçmiyorsa opaktır.
- Kırılma açısı değişim sorularında önce yoğunluk sıralamasını yap, sonra açının büyüyüp küçüldüğünü söyle.
- Prizma, mercek, su yüzeyi ve gökkuşağı gibi örnekleri kırılma başlığı altında değerlendir.
- Gölge, yansıma ve kırılma olaylarını birbirinden ayırmak soruların çoğunu çözer.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Işığın Kırılması konusunun çözümlü sorularını çöz.