7. SınıfFen Bilimleri
Karışımların Ayrılması ve Atom — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Karışımları ayıran fiziksel yöntemleri durumlarına göre belirtir.
- Damıtma ve buharlaştırma yöntemlerinin kullanımını açıklar.
- Atom ve molekül arasındaki farkı örneklerle ayırt eder.
- Atomun yapısındaki proton, nötron ve elektron sayılarını hesaplar.
- Atom numarası ile kütle numarası arasındaki ilişkiyi kullanır.
Önemli noktalar
- Hangi ayırma yönteminin kullanılacağı maddelerin fiziksel özelliklerine bağlıdır.
- Manyetik ayrım yalnızca manyetik özellik taşıyan bileşen için uygulanır.
- Atom, kimyasal olaylarda parçalanabilen en küçük yapı taşıdır.
- Molekül, maddenin özelliklerini koruyan en küçük taneciktir.
- Kütle numarası proton ile nötronların toplamıdır, elektron dahil edilmez.
- Nötr bir atomda proton sayısı elektron sayısına eşittir.
Formüller ve kurallar
- Kütle numarası = proton sayısı + nötron sayısı
- Nötron sayısı = kütle numarası − proton sayısı
- Nötr atomda: elektron sayısı = proton sayısı (atom numarası)
- İyon yükü = proton sayısı − elektron sayısı
- Molekül = iki ya da daha fazla atomun kimyasal bağla birleşmesi
- Ayırma yöntemleri fiziksel değişime dayanır, madde dönüştürülmez
- Ayırmalı damıtma: kaynama noktası farkı; buharlaştırma: çözünür katının ayrılması
Sık yapılan hatalar
- Tuzlu sudan suyu alırken eleme yöntemini düşünmek: Çözünmüş tuz eleme ile ayrılamaz; buharlaştırma ya da damıtma gerekir.
- Mıknatısla ayrımın her karışımda işe yaradığını sanmak: Manyetik ayrım yalnızca manyetik özellik taşıyan bileşen içindir.
- Kütle numarasına elektronu dahil etmek: Kütle numarası yalnızca proton ve nötronların toplamıdır, elektronun kütlesi ihmal edilir.
- Atom ile molekülü eşanlamlı kullanmak: Atom kimyasal olayda parçalanabilir, molekül ise maddenin özelliklerini koruyan en küçük taneciktir.
- İyon yükünde elektron kazancını işaret yönünde karıştırmak: Elektron kazanımı negatif, elektron kaybı pozitif yük verir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Ayırma sorusunda önce sorulan karışımdaki maddelerin hâlini ve ayırıcı özelliği işaretle, yöntem adını sonra seç.
- Damıtma sıvı-sıvı, buharlaştırma ise sıvı-çözünür katı ayrımı içindir; bu ikiliyi ezberle.
- Atom sorularında üç sayıyı sırayla yaz: atom numarası (proton), kütle numarası (p + n), sonra nötronu çıkar.
- İyon sorularında yükü en sonda değil en başta işaretle, proton eksi elektron işlemini tersten kontrol et.
- Eleme, süzme ve damıtmayı fiziksel değişim olarak kodla; yalnızca kimyasal ayrım kimyasal değişimdir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Karışımların Ayrılması ve Atom konusunun çözümlü sorularını çöz.