6. SınıfTürkçe
Hece Kuralları ve Hece Biçimleri — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Hecenin tanımını yapabilir ve iki temel kuralını söyleyebilir.
- Heceyi belirleyen dört kuralı örnekleriyle uygulayabilir.
- Verilen sözcüğün hecelerine doğru ayırabilir.
- Hece biçimlerini örneklerle tanıyabilir ve ayırt edebilir.
- Bir sözcükte hece biçimlerinin aynı olmak zorunda olmadığını gösterebilir.
Önemli noktalar
- Hecenin en küçük ses grubu olması, bölünebilirlik anlamına gelir.
- Bir hece içinde yan yana iki ünsüz bulunamaz; ikinci ünsüz sonraki heceye gider.
- Kümeli fiiller sertleşmeden önceki hecenin sonuna bağlanır.
- D ve T harfleri bir istisnadır: onlardan önceki ünsüz önceki heceye bağlanır.
- Ünsüzle başlayan ek yeni hece açmaz, ekin ünsüzü önceki hecenin son harfine bağlanır.
- Hece biçimlerinin ayrımında önce ilk ünsüze, sonra son ünsüze bakılır.
Formüller ve kurallar
- Hece: bir veya birden çok sesin oluşturduğu, en az bir ünlü içeren en küçük ses grubudur.
- Kural 1: Bir hece daima ünlüyle başlar. Bir hece içinde yan yana iki ünsüz bulunamaz.
- Kural 2: D ve T harflerinden önceki ünsüz, kendisinden önceki heceye bağlanır: ki-tap-ta-ki, mad-de, na-kit.
- Kural 3: Ünsüzle başlayan ek kendi başına yeni hece açmaz; ekin ünsüzü önceki hecenin son harfine bağlanır: git-mek, gör-düm, ol-dum, de-mek, an-la-mak.
- Kural 4: Birleşen ikinci sözcüğün başındaki ünsüz ilk sözcüğun son ünsüzüne bağlanır: gö-zlük, kuz-gun, al-tın-ım.
- İki ünsüzden oluşan kümeli fiiller sertleştikleri yere bağlanmadan önceki hecenin sonuna bağlanır: çık-mak, git-mek, gör-mek, bil-mek, aç-mak.
- Dört ünsüzden oluşan fiiller önce ikiye ayrılarak hecelenir, sonra birleştirilir: bulun-, gir-, bulur-, getir-.
- Hece biçimleri: kapalı, açık, kapalı-açık ve kapalı-açık-açık; ayrım önce ilk ünsüze, sonra son ünsüze bakılarak yapılır.
- Bir sözcükte hece biçimleri aynı olmak zorunda değildir.
Sık yapılan hatalar
- Bir hece içinde iki ünsüz bulunabileceğini düşünmek: Yan yana iki ünsüzün aynı hecede kalabileceği varsayılır. Bir hece içinde yan yana iki ünsüz bulunamaz.
- Kümeli fiilleri sertleştikleri yere bağlamak: Gitmek, görmek gibi fiillerde ünsüzler sertleşen yere bağlanır. Doğrusu, sertleşmeden önceki hecenin sonuna bağlanmalarıdır.
- D ve T kuralını ters uygulamak: T harfinden sonraki heceye bakılır. D ve T harflerinden önceki ünsüz kendisinden önceki heceye bağlanır.
- Ünsüzle başlayan eki yeni hece saymak: Ek başında ünsüz olduğu için ek ayrı hece kabul edilir. Ünsüzle başlayan ek kendi başına yeni hece açmaz.
- Birleşmede hangi ünsüzün bağlandığını karıştırmak: İkinci sözcüğün başındaki ünsüz birleştirilir. Bağlanan ünsüz, ikinci sözcüğün başındaki ünsüzdür.
- Sözcükteki bütün heceleri tek biçimle adlandırmak: Sözcük kapalı heceden oluşur denir. Bir sözcükte hece biçimleri aynı olmak zorunda değildir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Bir sözcüğü hecelerken önce ünlüleri say; ünlü sayısı kadar da genellikle hece vardır.
- İki ünsüz görünce hemen kural değişebilir: kümeli fiiller ve D-T kuralı en sık karşılaşılan iki durumdur.
- Ekiyle ayrılan sözcükte ek başındaki ünsüze bak; ünsüzle başlıyorsa yeni hece açmamıştır.
- Birleşik sözcükte ikinci parçanın baş harfini işaretle, sonra ilk parçanın son ünsüzüne bağla.
- Hece biçimi tablosunda sonraki hecenin nasıl başladığına bak; bu, biçimi en hızlı tanıtan ölçüdür.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Hece Kuralları ve Hece Biçimleri konusunun çözümlü sorularını çöz.