6. SınıfSosyal Bilgiler
Türkiye ve Dünya — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Uluslararası kuruluşların amaçlarını ve işlevlerini belirtir.
- Türkiye'nin üye olduğu uluslararası kuruluşları ayırt eder.
- Dış politikanın temel ilkelerini kavramlarıyla birlikte açıklar.
- Antlaşma ve üyelik tarihlerini kronolojik olarak sıralar.
- Küresel sorunlar karşısında uluslararası iş birliğinin önemini yorumlar.
Önemli noktalar
- Türkiye, Birleşmiş Milletler'in kurucu üyelerindendir.
- NATO, üyelerinin toplu savunma ilkesine dayanan bir güvenlik örgütüdür.
- Avrupa Konseyi ile Avrupa Birliği farklı kuruluşlardır; Türkiye birincisinin kurucu üyesidir.
- Türkiye'nin AB üyeliği tamamlanmamış olup müzakere süreci sürmektedir.
- Sınır ötesi sorunların çözümü uluslararası iş birliğini zorunlu kılar.
- Dış politikanın temel amacı millî menfaatleri korumak ve barış ortamını sürdürmektir.
- İnsani yardım kuruluşları afet ve savaş bölgelerinde sınır tanımaksızın çalışır.
Formüller ve kurallar
- Birleşmiş Milletler: 24 Ekim 1945; 51 üyeyle kurulmuştur.
- BM Güvenlik Konseyi daimî üyeleri: ABD, Rusya, Çin, Birleşik Krallık, Fransa.
- NATO: 4 Nisan 1949'da imzalanmış, Türkiye 1952'de üye olmuştur.
- OECD: 1961; Türkiye kurucu üyelerindendir.
- Ankara Antlaşması: 1963; Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasındaki temel anlaşmadır.
- AB üyelik müzakereleri: 3 Ekim 2005'te başlamıştır.
- Dış politika ilkesi: Yurtta barış, dünyada barış.
- UNESCO eğitim ve kültür, UNICEF çocuk hakları, WHO sağlık alanından sorumludur.
Sık yapılan hatalar
- Avrupa Konseyi ile Avrupa Birliği'ni aynı kuruluş sanmak: Avrupa Konseyi insan hakları ve demokrasiden, Avrupa Birliği ise ekonomik ve siyasi bütünleşmeden sorumludur.
- Türkiye'yi AB'nin tam üyesi sanmak: Türkiye, 1963 Ankara Antlaşması ile bağlanmış, 2005'te müzakerelere başlamış ancak tam üyeliği tamamlanmamıştır.
- Türkiye'nin NATO üyelik yılını 1949 yazmak: Antlaşma 1949'da imzalanmıştır; Türkiye 1952'de üye olmuştur.
- BM Güvenlik Konseyi'ni tüm üyeleri arasında düşünmek: Beş daimî üye ayrı bir yetkiye sahiptir ve karar alma mekanizmasında belirleyicidir.
- UNICEF'i sağlık örgütü sanmak: UNICEF çocuk hakları ve refahından, WHO ise sağlık alanında çalışır.
- Dış politikayı yalnızca antlaşma imzalamak sanmak: Diplomasi, kamuoyu, ekonomik araçlar ve uluslararası kuruluşlarda temsil de dış politikanın parçasıdır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Kuruluş tarihlerini amaçlarıyla birlikte ezberle: güvenlik- NATO, ekonomi- OECD, kültür- UNESCO.
- Türkiye'nin üyeliklerini üç başlıkta topla: kurucu (BM, Avrupa Konseyi, OECD), sonradan üye (NATO), aday/müzakere (AB).
- Güvenlik Konseyi sorularında daimî üye sayısını ve adaylarını ayrı ayrı hatırla.
- Tarih sıralama sorularında önce tüm yılları yaz, sonra diz; aday şıklar genellikle ters sırada verilir.
- Sınır ötesi sorun sorularında sınırların yetersiz kaldığını gösteren kelime varsa cevap uluslararası iş birliğidir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Türkiye ve Dünya konusunun çözümlü sorularını çöz.