6. SınıfSosyal Bilgiler
Türkiye'nin Coğrafi Özellikleri — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Türkiye'nin konumunu enlem, boylam ve kıtalar açısından belirtir.
- Sınır ve komşu ülkelerini harita üzerinde gösterir.
- Yer şekillerini, akarsuları, gölleri ve en yüksek noktalarını tanır.
- Deprem kuşağındaki konumunu fay hatlarıyla ilişkilendirir.
- Doğal kaynakların ekonomik faaliyetlerle ilişkisini yorumlar.
Önemli noktalar
- Türkiye, Asya ve Avrupa kıtalarında toprağı bulunan bir ülkedir; Avrupa'daki topraklarına Doğu Trakya denir.
- İstanbul Boğazı Karadeniz ile Marmara'yı, Çanakkale Boğazı ise Marmara ile Ege'yi birbirine bağlar.
- Fırat ve Dicle, Türkiye'den doğmasına rağmen Basra Körfezi'ne dökülür.
- Van Gölü tuzlu, Beyşehir Gölü tatlı su gölüdür.
- Alp-Himalaya deprem kuşağı üzerinde bulunmak, Türkiye'nin sık deprem yaşamasının nedenidir.
- Konya Ovası, Türkiye'nin en büyük ovasıdır ve İç Anadolu'da yer alır.
- Bor, mermer, krom ve linyit, Türkiye'nin öne çıkan yer altı kaynaklarıdır.
Formüller ve kurallar
- Yüzölçümü: 783562 km²; yedi coğrafi bölge ve 81 il vardır.
- Komşu ülke sayısı: 8 (Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan, Ermenistan, Azerbaycan, İran, Irak, Suriye).
- En yüksek nokta: Ağrı Dağı, 5137 metre.
- En uzun akarsu: Kızılırmak, 1355 kilometre.
- En büyük göl: Van Gölü, 3713 km² ve tuzludur.
- En büyük ova: Konya Ovası, İç Anadolu'nun güneyinde yer alır.
- Deprem kuşağı: Alp-Himalaya; aktif faylar Kuzey Anadolu ve Batı Anadolu'dadır.
- Montrö Boğazlar Sözleşmesi: 20 Temmuz 1936; boğazlardaki egemenlik Türkiye'ye geçmiştir.
Sık yapılan hatalar
- Fırat ve Dicle'yi Türkiye'nin Karadeniz'e dökülen akarsuları sanmak: Her ikisi de Türkiye'den doğmasına rağmen Irak topraklarından geçerek Basra Körfezi'ne dökülür.
- En uzun akarsuyu Fırat sanmak: 1355 km ile Türkiye'nin en uzun akarsuyu Kızılırmak'tır; Fırat, Türkiye sınırları içinde kalmadan çıkar.
- Van Gölü'nü tatlı su gölü sanmak: Volkanik kökenli Van Gölü tuzludur; tatlı su gölleri arasında en büyüğü Beyşehir'dir.
- Komşu ülke sayısını yedi veya dokuz yazmak: Türkiye'nin sekiz komşu ülkesi vardır; Azerbaycan'ın sadece Nahçıvan sınırı olduğu unutulmamalıdır.
- Depremin tek nedenini yalnızca fay hattı sanmak: Deprem, ülke genelinde Alp-Himalaya deprem kuşağı içinde hareketli tektonik plakaların sonucudur.
- Yüzölçümü ile kıyı uzunluğunu karıştırmak: 783562 km² yüzölçümü bir alan ölçüsüdür, kıyı uzunluğuyla kıyaslanamaz.
Hızlı tekrar ipuçları
- Sayısal verileri tek bir tabloya yaz: 783562 km², 7 bölge, 81 il, 8 komşu; sabah akşam tekrar et.
- Akarsu sorularında önce kaynağı, sonra döküldüğü yeri yaz; Fırat ve Dicle istisnasını ayrı işaretle.
- Deprem sorularında seçeneklerde fay hattı adı geçiyorsa o şık doğrudan adaydır.
- Harita sorularında kuzey yönünü ve ölçeği kontrol etmeden yanıt işaretleme.
- Boğaz sorularında sırayı akarsuyu takip eder gibi çiz: Karadeniz - İstanbul Boğazı - Marmara - Çanakkale - Ege.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Türkiye'nin Coğrafi Özellikleri konusunun çözümlü sorularını çöz.