6. SınıfSosyal Bilgiler

VII-XIII. Yüzyıllar Arasında İslam Medeniyetinin İnsanlığın Ortak Mirasına Katkıları — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Yedi ile on üçüncü yüzyıllar arasındaki İslam biliminin altın çağını örneklerle tanır.
Felsefe, tıp, matematik ve coğrafya alanındaki çalışmaları bilim insanlarıyla eşleştirir.
Medeniyetlerarası etkileşimin bilimsel gelişmeye katkısını açıklar.
Bilimsel çalışmaların günümüz bilimine etkisini değerlendirir.
Doğru bilgiye ulaşmanın insanlığın ortak mirasını korumanın bir parçası olduğunu gösterir.

İslam dünyasındaki bilimsel gelişme antik Yunan, İran ve Hint geleneklerinden yararlanılarak gerçekleşmiştir.
Yedi ile on üçüncü yüzyıllar arası, İslam biliminin altın çağı olarak değerlendirilir.
Kâğıdın yaygınlaşması eserin çoğaltılmasını ve saklanmasını kolaylaştırmıştır.
Kütüphaneler, medreseler ve gözlemevleri bilimsel çalışmanın merkezleri olmuştur.
Fârâbî Orta Asya doğumlu bir Türk düşünürüdür; düşüncesi sonraki kuşakları etkilemiştir.
İbn-i Sina'nın el-Kanûn fi't-Tıb adlı eseri tıp eğitiminde yüzyıllarca kullanılmıştır.
Cami, bu dönemde yalnızca ibadet yeri değil; eğitim, toplantı, yargı ve ticaretin yürütüldüğü bir mekândır.
Bilimsel çalışmaların çeviri ve aktarımlarla farklı topluluklara ulaşması, ortak mirasın oluşmasını sağlamıştır.

Fârâbî (870-950): Orta Asya doğumlu Türk düşünürü; felsefe, mantık ve siyaset alanında çalışmıştır.
İbn-i Sina (980-1037): felsefe ve hekimlik alanında çalışmış; el-Kanûn fi't-Tıb adlı eseriyle tanınmıştır.
İbn Rüşd (1126-1198): felsefeyi din bilimine yardımcı alan olarak ele almış; hekimlik konusunda da eser yazmıştır.
Harezmi: cebir konusunu sistemleştiren matematikçidir; adıyla anılan matematik alanı vardır.
Ömer Hayyam (1048-1131): üçüncü dereceden denklemlerin çözümü üzerine çalışmıştır.
İbnü'l-Heysem (965-1040): optik ve görme üzerine incelemeler yapmıştır.
Cami bu dönemde ibadet yanında eğitim, toplantı, yargı ve ticaret için kullanılan bir kamu mekânıdır.
Vakıf aracılığıyla cami, medrese, hastane ve köprü gibi yapılar toplum yararına inşa edilmiştir.

İslam medeniyetini tek başına değerlendirmek: Bu uygarlık antik Yunan, İran ve Hint biliminden yararlanarak birikimsel biçimde gelişmiştir.
Eser ile yazarın adını karıştırmak: Bir eserin yazarı ile o eserdeki görüşlerin sahibi her zaman aynı kişi değildir; doğru aktarım için bu ayrım önemlidir.
Çalışmaların yalnızca kendi çağına ait olduğunu düşünmek: Birçok eser çeviri ve aktarımlarla farklı topluluklara ulaşmış ve ortak birikimin parçası olmuştur.
Camiyi yalnızca ibadet yeri saymak: Cami bu dönemde eğitim, toplantı, yargı ve ticaret için de kullanılan bir kamu mekânıydı.
Bilimsel çalışmaların hangi soruyu çözdüğünü belirtmemek: Ortak mirası değerlendirmek için çalışmanın alanı ve çözdüğü sorun birlikte ele alınmalıdır.

İslam bilimi sorularında önce alanı belirleyin: felsefe mi, tıp mı, matematik mi; sonra isim eşleştirin.
Tarihî isimlerdeki noktalı ve noktasız harflere dikkat edin; İbn-i Sina ile İbn Rüşd karıştırılmamalıdır.
Cami, medrese ve vakıf sorularının çoğunu toplumsal hayat başlığı altında değerlendirin.
Bilimsel katkı sorularında üç adımı yazın: alan, aktarım, bugüne etki.
Doğru bildiğiniz eser ve tarih bilgilerini yazın; emin olmadığınız ayrıntıları atlayın.