6. SınıfSosyal Bilgiler

Doğal ve Beşerî Çevre Özellikleri Arasındaki İlişki — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Doğal çevre ve beşerî çevre kavramlarını açıklayarak farklarını belirtir.
İklim, bitki örtüsü ve yer şekillerinin yerleşmeyi nasıl etkilediğini gösterir.
Tarım, sanayi ve ulaşım faaliyetlerinin doğal çevre üzerindeki etkisini değerlendirir.
Doğal afetlerin yerleşim ve yaşam biçimi üzerindeki etkisini açıklar.
Çevreyi korumaya yönelik sürdürülebilir davranışları örneklerle destekler.

Yerleşim yeri seçiminde su kaynağı, toprak verimi, iklim ve ulaşım belirleyicidir.
İklim koşulları giyim, çatı tipi, ev düzeni ve günlük yaşam alışkanlıklarını etkiler.
Aynı bölgenin yüksek ve alçak kesimlerinde farklı bitki örtüsü ve farklı ürün yetiştirilebilir.
Karadeniz'in yüksek kesimlerinde seracılık, İç Anadolu'nun yüksek kesimlerinde kışlık tahıl yetiştirilir.
Bitki örtüsü toprak kaybını azaltır; ormanların seyrekleşmesi erozyon riskini artırır.
Sanayi ve şehirleşme hava ile su kirliliğine yol açabilir; atık arıtma ve yeşil alan önlem gerektirir.
Doğal afetler doğal çevrenin yapısıyla ilişkilidir, ancak zararın büyüklüğü alınan tedbire bağlıdır.
Ekim nöbetleşesi ve kimyasal gübre kontrollü kullanımı toprak verimliliğini korur.

Doğal çevre: insan müdahalesi olmadan oluşan çevredir (iklim, toprak, yer şekli, bitki örtüsü).
Beşerî çevre: insanın kurduğu çevredir (konut, yol, fabrika, tarla, baraj).
Beşerî çevre doğal şartlara göre kurulur, kendisi de doğal çevreyi etkiler.
Yükselti arttıkça sıcaklık düşer; ürün ve yerleşim buna göre değişir.
Bitki örtüsü toprağı korur, suyu düzenler ve canlı çeşitliliğine yaşam alanı sağlar.
Afet sonuçlarını azaltmanın temel yolu, afet öncesi tedbir almaktır.

Doğal çevreyi beşerî çevreden tamamen ayırmak: İkisi birbirini etkiler; beşerî çevre doğal şartlara göre kurulur ve kendisi de doğal çevreyi değiştirir.
Her çevre sorununu doğal afet saymak: Kirlilik ve aşırı tüketim insan faaliyetlerinden kaynaklanır, afet ise doğal süreçlerin sonucudur.
Aynı bölgede her yükseklikte aynı ürünün yetiştirilebileceğini düşünmek: Yükseltiyle sıcaklık ve toprak değiştiği için ürün seçimi yüksekliğe göre yapılır.
Bitki örtüsünün yalnızca görsel bir öğe olduğunu sanmak: Bitki örtüsü toprağı korur, suyu düzenler ve canlı çeşitliliğine yaşam alanı sağlar.
Doğal afetlerin önlenemeyeceğini düşünmek: Afet önlenemese de alınan tedbirlerle zarar büyük ölçüde azaltılabilir.

Çevre sorularında önce olayın doğal mı beşerî mi kaynaklı olduğunu ayırın.
Aynı bölgede iki farklı yükseklikten söz ediliyorsa sıcaklık farkını gerekçe olarak yazın.
Sanayi, şehirleşme, ulaşım ve turizm başlıklarının doğal çevreye etkilerini iki yönlü düşünün.
Afet sorularında çözümün teknik tedbir ile birlikte aile ve okul düzeyinde hazırlık içerdiğini hatırlayın.
Sürdürülebilirlik sorularında üçüncü seçenek üretin: azalt, koru, paylaş.