Konu Anlatımı
Three Future Structures
İngilizcede gelecek anlatılırken üç temel yapı kullanılır. will, konuşma anında verilen bir karar ya da tahmin için kullanılır: I will help you with that. be going to, daha önce yapılmış bir plan ya da niyet için kullanılır: We are going to move to a bigger flat next year. might, kesin olmayan olasılık bildirir: People might live on Mars one day. Üçü de yalın fiil alır ve -ing ya da to biçimi kullanılmaz. shall öneri bildirmek için de kullanılabilir: Shall we take a train?
| Structure | Use | Example |
|---|
| will + yalın fiil | anlık karar, tahmin | I will call you tonight. |
| be going to + yalın fiil | önceden planlanmış niyet | We are going to visit our cousins. |
| might + yalın fiil | kesin olmayan olasılık | Robots might do the housework. |
Time Markers for the Future
Geleceği gösteren zaman ifadeleri cümlenin başına ya da sonuna konabilir: tomorrow, next week, next year, in the future, in 2050, in twenty years, later, one day, soon. Türkçedeki gelecek yıl karşılığı next year, 2050'de karşılığı in 2050 biçimindedir. Bu ifadeleri kullanan cümlelerde mutlaka gelecek yapılarından biri bulunmalıdır; aksi hâlde anlam eksik kalır. in edatı yıl ve ondalık yıllarla kullanılır: in 2075, in ten years.
Change and Comparison with Used To
Geleceği anlatırken geçmişle karşılaştırmak çok işe yarar. used to geçmişteki alışkanlığı, now ya da nowadays şimdiki durumu gösterir: In the past, people used to write letters. Nowadays they send messages. will not / won't gelecekte olmayacak durumu, won't be able to ise gelecekte bir şeyi yapamama durumunu bildirir: People won't use paper money in fifty years. Karşılaştırmada more, less, fewer, better, worse gibi karşılaştırma biçimlerinden yararlanılır.
Technology in the Future
Gelecek teknoloji sözcükleri şunlardır: robots, self-driving cars, artificial intelligence, drones, online learning, telemedicine, smart homes, renewable energy, 3D printers. Bu sözcüklerin çoğu sayılamaz isim veya özel ad olduğu için çoğul biçim kullanılmaz. Gelecek hakkında konuşurken olasılık bildiren probably, perhaps, maybe, I think, I suppose zarfları sıklıkla eklenir: I think we will have flying cars. There will be yapısı gelecekte bir şeyin var olacağını bildirir: There will be more green areas in cities.
Predictions with Conditionals
Geleceğe dair öngörüyü koşulla güçlendirmek için if yapısı kullanılır. First conditional (will) gerçek bir olasılığı anlatır: If we protect the environment, the Earth will be healthier. İkinci koşul türünde would kullanılır: If I were an astronaut, I would travel to the Moon. Unless bağlacı olmazsa anlamı taşır: Unless we act now, the problem will get worse. Bu yapılar gelecek temalı yazılarda sık kullanılır.
Adım Adım: Gelecek Metni Yazma
Beş adım işe yarar. Birinci adım: konu belirlenir ve zaman ifadesi verilir: In the future, life will be easier. İkinci adım: teknoloji sözcüğü getirilir: Robots will do a lot of housework. Üçüncü adım: geçmişle bağ kurulur: People used to do everything by hand. Dördüncü adım: koşul ya da olasılık eklenir: If we save energy, the Earth will stay healthy. Beşinci adım: görüş bildirilir: I think the world will be a better place. Şu dizi kurulabilir: In the future, robots will do most of the housework. People used to spend hours washing clothes by hand, but they won't have to do that any more. If we protect the environment, the Earth will stay healthy. I think life will be much easier.
Sık Yapılan Hatalar
- Gelecek yapılarından sonra to ya da -ing getirmek: will to yerine will kullanılır.
- will ile be going to arasındaki farkı görmemek: plan için going to, anlık karar ve tahmin için will kullanılır.
- used to'dan sonra will getirmek: used to will yanlıştır.
- Gelecek yılı in 2030 yerine at 2030 ile yazmak: yıl ve ondalık yıllarda in edatı kullanılır.
- Teknik sözcükleri çoğul yazmak: artificial intelligences yerine artificial intelligence denir.
Özet
Gelecek, will (anlık karar ve tahmin), be going to (önceden planlanmış niyet) ve might (kesin olmayan olasılık) yapılarıyla anlatılır ve üçünde de yalın fiil kullanılır. Gelecek zaman ifadeleri tomorrow, next year, in the future, in 2050, one day olarak cümleye eklenir; yıl ve ondalık yıllarda in edatı kullanılır. Geçmişle bağ kurarken used to ve nowadays karşılaştırması yapılır. Gelecek teknoloji sözcükleri robots, artificial intelligence, drones, renewable energy, online learning gibidir ve çoğu sayılamaz. Koşullu öngörülerde if... will ve unless yapıları işe yarar. Bu kurallarla bir gelecek metni beş adımda yazılır.
Ne Öğreneceğiz
Dünyada gelecekte yaşamın nasıl olabileceğine dair tahminleri will, be going to, might ve used to yapılarıyla anlatmayı ve gelecek konuslu metinler yazmayı hedefler. Bu konuda ögrenme çıktıları:
- Gelecek zaman ifadelerini (will, be going to, might) doğru ayırt eder.
- Geleceğe dair tahmin ve plan cümleleri kurar.
- Geçmiş ile geleceği used to ve now karşılaştırmasıyla bağlar.
- Teknoloji ve çevre sözcüklerini gelecek metninde kullanır.
- Geleceğe dair yedi cümlelik bir öngörü metni yazar.
Ön Bilgi
Bu konuya başlamadan önce temel kavram ve ön koşulları kavramanız yardımcı olacaktır. Konunun çerçevesinde şu kavramlar dikkat ister:
- Will, be going to ve might yapılarından sonra yalın fiil gelir.
- Be going to önceden yapılmış planlar, will anlık kararlar için kullanılır.
- Might kesin olmayan olasılık bildirir.
- Yıl ve ondalık yıllar için in edatı kullanılır.
- used to geçmişteki alışkanlığı, nowadays şimdiki durumu gösterir.
- If koşul cümlesinden sonra will ile sonuç cümlesi kurulur.
Basit Örnek ve Günlük Yaşam
Günlük yaşamda ve mesleki bağlamda bir uygulama:
Soru: Anlık bir karar veren bir cümle yazınız.
- Step 1: A decision taken while speaking uses will.
- Step 2: will is followed by the base form of the verb.
- Step 3: The subject comes before the auxiliary verb.
Sonuç/cevap: I will send you the document tonight.
İleri Örnek
Daha ileri bir uygulama:
Soru: Çevre korumanın geleceğe etkisini koşulla anlatınız.
- Step 1: The condition clause begins with if.
- Step 2: The result clause uses will.
- Step 3: Both clauses keep the base form of the verb.
Sonuç/cevap: If we protect the forests, the Earth will be healthier in the future.
Karşılaştırma Tablosu
| Kavram | Açıklama |
|---|
| Will, be going to ve might yapılarından | Will, be going to ve might yapılarından sonra yalın fiil gelir. |
| Be going to önceden yapılmış planlar, wi | Be going to önceden yapılmış planlar, will anlık kararlar için kullanılır. |
| Might kesin olmayan olasılık bildirir. | Might kesin olmayan olasılık bildirir. |
| Yıl ve ondalık yıllar için in edatı kull | Yıl ve ondalık yıllar için in edatı kullanılır. |
| used to geçmişteki alışkanlığı, nowadays | used to geçmişteki alışkanlığı, nowadays şimdiki durumu gösterir. |
| If koşul cümlesinden sonra will ile sonu | If koşul cümlesinden sonra will ile sonuç cümlesi kurulur. |
Kendini Dene
Soru: Geleceğe dair yedi cümlelik bir öngörü metni yazınız; en az bir will, bir be going to ve bir might cümlesi bulunsun.
Örnek cevap: Puanlama anahtarı: Gelecek zaman ifadesiyle metnin başlaması 3 puan; will yapısının doğru kullanılması 4 puan; be going to yapısının doğru kullanılması 4 puan; might ile olasılığın ifade edilmesi 4 puan; teknoloji sözcüğü kullanılması 2 puan; yazım 3 puan. Toplam 20 puan.