6. SınıfFen Bilimleri
Destek ve Hareket Sistemi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Destek ve hareket sisteminin vücudumuzdaki görevlerini açıklar.
- İskeletin yapı taşları olan kemiklerin ve eklemlerin görevlerini belirtir.
- Eklem çeşitlerini örnekleriyle sınıflandırır.
- İstemli ve istemsiz çalışan kas türlerini ayırt eder.
- Sağlıklı bir kas-iskelet sistemi için alınabilecek önlemleri önerir.
Önemli noktalar
- İskelet yalnızca destek vermez, iç organları da korur.
- Kemikler cansız değildir; canlı dokudur ve kan hücrelerinin oluşumuna katkı sağlar.
- Kafatası dikişleri oynamaz eklem, diz ve omuz ise oynar eklemdir.
- İç organlardaki düz kaslar istemli olarak hareket ettirilemez.
- Kaslar kasıldığında kemiği çeker, hareket bu sayede gerçekleşir.
- Vücut ısısının büyük kısmı kas faaliyetiyle üretilir.
Formüller ve kurallar
- Destek ve hareket sistemi = iskelet + kaslar
- Yetişkin insan iskeleti 206 kemikten oluşur
- Kemiklerin birleşme yerine eklem denir
- Çizgili kas: istemli, düz kas: istemsiz, kalp kası: istemsiz ve yorulmaz
- Kaslar kemiklere kiriş (tendon) ile bağlanır
- Görevler: destek, koruma, hareket ve mineral deposu
Sık yapılan hatalar
- Kemikleri cansız yapı olarak düşünmek: Kemikler canlı dokudur, kan ile beslenir ve kemik iliğinde kan hücreleri oluşur.
- Kalp kasını istemli sanmak: Kalp kası istemsiz çalışır, bilinçle durdurulamaz ve sürekli çalıştığı için yorulmaz.
- Kafatasını oynar eklem sanmak: Kafatası dikişleri oynamaz eklemdir, çünkü beyinin korunması için sabitlik gerekir.
- İskeletin yalnızca destek görevini unutmak: İskelet aynı zamanda iç organları korur, mineral deposu yapar ve kan hücresi üretimine katkı sağlar.
- Kas ile eklemi karıştırmak: Eklem kemiklerin birleşme yeri, kas ise hareketi üren kaslı dokudur; ikisi farklı yapılardır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Eklem örneklerini üç kelimeyle ezberle: omuz oynar, omurga yarı oynar, kafatası oynamaz.
- İstemli-istemsiz ayrımında sor: kişi bu hareketi istemediği hâlde yapabilir mi?
- İç organ sorularında düz kas, kalp sorularında istemsiz kipini birlikte hatırla.
- Kemik sayısı sorularında yetişkin iskeleti 206 kemik olarak alınır.
- Hareket analizi sorularında sırayla istem mi, eklem mi, kas türü mü diye sor.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Destek ve Hareket Sistemi konusunun çözümlü sorularını çöz.