6. SınıfFen Bilimleri
Güneş ve Ay Tutulmaları — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Güneş tutulmasının hangi Ay evresinde ve hangi sıralamayla oluştuğunu açıklar.
- Ay tutulmasının hangi Ay evresinde ve hangi sıralamayla oluştuğunu açıklar.
- Tutulmaların her ay tekrar etmeme nedenini yörünge eğikliğiyle ilişkilendirir.
- Tutulma gözleminde uyulması gereken güvenlik kurallarını belirtir.
- Verilen bir şema üzerinde hangi tutulmanın gerçekleşeceğini adım adım belirler.
Önemli noktalar
- Güneş tutulmasında ortadaki cisim Ay'dır, Ay tutulmasında ortadaki cisim Dünya'dır.
- Güneş tutulması yeni ayda, Ay tutulması dolunayda gerçekleşir.
- Tutulmalar her ay gerçekleşmez, çünkü Ay'ın yörüngesi eğiktir.
- Güneş tutulmasına çıplak gözle bakmak görme duyusunda kalıcı yaraya neden olur.
- Ay tutulmasında Ay kırmızımsı görünür çünkü ışık atmosferden süzülerek ulaşır.
- Tutulma mevsimleri yaklaşık altı ayda bir tekrar eder.
Formüller ve kurallar
- Güneş tutulması: Güneş - Ay - Dünya sıralaması
- Ay tutulması: Güneş - Dünya - Ay sıralaması
- Güneş tutulması yeni ay evresinde ve gündüz olur
- Ay tutulması dolunay evresinde ve gece olur
- Ay'ın yörünge düzlemi Dünya'nınkine yaklaşık 5 derece eğiktir
- Güneş tutulmasında özel filtre zorunlu, Ay tutulmasında çıplak göz yeterlidir
Sık yapılan hatalar
- Tutulmaları birbirine karıştırmak: Güneş tutulmasında ortada Ay, Ay tutulmasında ortada Dünya vardır; ortadaki cisme bakarak karar verilir.
- Güneş tutulmasını dolunayda sanmak: Güneş tutulması yalnızca yeni ay evresinde, Ay tutulması ise dolunay evresinde gerçekleşir.
- Güneş tutulmasını çıplak gözle izlemek: Doğrudan bakış gözde kalıcı hasara yol açar, yalnızca özel filtre kullanılmalıdır.
- Tutulmaların her ay tekrar ettiğini sanmak: Ay'ın yörünge düzlemi yaklaşık 5 derece eğik olduğu için hizalanma çoğu ayda gerçekleşmez.
- Ay'ın kırmızı görünmesini Ay tutulması değil Güneş tutulması sanmak: Kırmızımsı renk, Dünya'nın gölgesinde kalan Ay'da görülür ve Ay tutulmasına özgüdür.
Hızlı tekrar ipuçları
- Soruda önce ortadaki cisme bak: Ay ortadaysa Güneş tutulması, Dünya ortadaysa Ay tutulmasıdır.
- Evreyi eşleştir: yeni ay Güneş tutulmasına, dolunay Ay tutulmasına karşılık gelir.
- Güvenlik sorularında tek doğru cevap özel filtre kullanmaktır, diğer seçeneklerin hepsi sakıncalıdır.
- Her ay olmama sorusunda yörünge eğikliğini hatırla, düzlemsel hizalanma nadirdir.
- Sıralama şemasını kâğıda çizmek, çok seçenekli sorularda hatayı hemen gösterir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Güneş ve Ay Tutulmaları konusunun çözümlü sorularını çöz.