Tablolama Programlarına Giriş

Konu Anlatımı

Bu derste ne öğreneceğiz?

Bu derste tablolama programına giriş yapıyoruz. Çalışma sayfası, hücre, hücre adresi, aralık, formül ve işlev kavramlarını öğreneceğiz. Ayrıca göreli başvuru ile mutlak başvuru arasındaki farkı uygulamalı olarak göreceğiz.

• Hücre adresini (örneğin B4) doğru okuyabilme ve yazabilme
• Bir aralıktaki hücre sayısını hesaplayabilme
• Eşittir işaretiyle başlayan formül yazabilme
• Beş temel işlevi doğru seçebilme
• Formülü kopyalarken başvurunun nasıl değiştiğini önceden kestirebilme

Ön Bilgi: Tablo Neden Kullanılır?

Elimizdeki sayılar kâğıtta çok çabuk karışır. Üç sayıyı toplamak kolaydır; ancak yetmiş öğrencinin notunu toplamak zordur. Tablolama programı, veriyi düzenli satır ve sütunlarda tutar ve hesaplamayı formüllerle yapar. Böylece hesap hem hızlı hem de tutarlı olur.

Programda veri şu hiyerarşide tutulur. Çalışma kitabı en büyük kapsamdır ve birden çok sayfa içerebilir. Sayfalardan her birine çalışma sayfası denir. Sayfa, satırlardan ve sütunlardan oluşur. Satır ile sütunun kesiştiği kutuya hücre denir ve içine veri yazılır.

Hücreler A1, B1, C1 biçiminde adreslenir. Adresin harf kısmı sütunu, sayı kısmı satırı gösterir. Sütunlar A ile başlar ve Z'den sonra AA, AB biçiminde devam eder. Yani AA sütunu yirmi yedinci sütundur. Bir hücreyi adresiyle anmak, o hücreye kolayca gitmenin en sağlam yoludur.

Basit Örnek: Hücreye Veri Yazmak ve Formül Kurmak

A1 hücresine 12, A2 hücresine 15 yazdığımızı düşünelim. A3 hücresine toplamı almak için oraya =A1+A2 yazılır. Yazdığımız hücre başka bir hücrenin adına başvurur; değeri kendisi değil, başvurduğu hücrelerin değerini kullanır.

İleri bir örnek olarak ürün satışı tablosu kurulabilir. B1 hücresine birim fiyat, C1 hücresine adet yazılır. D1 hücresine =B1*C1 yazılarak tutar hesaplanır. B2, C2 ve D2 hücreleri doldurulduğunda D2 için =B2*C2 yazılması yeterlidir. D sütunu aşağı doğru kopyalandığında adresler de kendiliğinden ilerler.

Örnek bir tablo düşünelim: A sütununda ürün adları, B sütununda adetler 3, 4 ve 5, C sütununda birim fiyatlar 20, 20 ve 20 olsun. D1 hücresine =TOPLA(B1:B3) yazıldığında 3 + 4 + 5 işleminin sonucu olan 12 görünür. Aynı verilerle E sütununda tutarlar hesaplanırsa toplam 240 olur.

Adım Adım: Sıfırdan Tablo Kurmak

1. Adım 1: Veri başlıklarını ilk satıra yaz ve sütunların ne taşıdığını belirt.
2. Adım 2: Sayısal verileri sayı olarak gir; tarihleri programın tanıdığı biçimde yaz.
3. Adım 3: Hesaplanacak sütunun ilk hücresine eşittir işaretiyle formülü yaz.
4. Adım 4: Formülü aşağı veya yana kopyalayarak diğer satırlara uygula.
5. Adım 5: Başlık satırını sabitle ki kaydırınca görünür kalsın.
6. Adım 6: Sütun genişliğini daraltmadan verilerin tamamının okunabildiğini denetle.

Karşılaştırma Tablosu

Beş Temel İşlev

TOPLA aralıktaki sayıları toplar. ORTALAMA toplamı adede bölerek ortalamayı bulur. MAK en büyük değeri, MİN en küçük değeri verir. SAY ise aralıktaki sayısal değer içeren hücrelerin sayısını verir. Beş işlev birlikte kullanıldığında bir veri grubunun özeti tek hamlede çıkar.

Örneğin bir sınıfın notları 70, 85, 92, 78 ve 75 ise TOPLA 400, ORTALAMA 80, MAK 92, MİN 70 ve SAY 5 sonucunu verir. Bu beş değer birlikte, veri grubunun tek bakışta tanınmasını sağlar.

Sık Yapılan Hatalar

• Eşittir işareti olmadan formül yazmak: Yazılan değer formül olarak çalışmaz, yalnız metin olarak kalır.
• Mutlak adres gereken yerde göreli adres kullanmak: Formül kopyalandığında adres kayar ve sonuç yanlışlaşır.
• Sütun harfini atlama: B sütunundan sonra AA gelir; AA yirmi yedinci süttur, yirmi yedinci değildir.
• Aralık yazarken nokta kullanmak: Aralık iki nokta ile yazılır, tek nokta ile değil.
• Metin hücreyi toplama işlevine katmak: TOPLA yalnız sayısal değerleri toplar, metin katılmaz.

Özet

Tablo programında veri çalışma sayfasında, sayfadaki en küçük birim ise hücrede tutulur. Hücre adresi sütun harfi ile satır numarasından oluşur; Z sütunundan sonra AA başlar ve AA yirmi yedinci sütundur. Formül eşittir işaretiyle başlar ve hücrelere başvurarak hesaplar. TOPLA, ORTALAMA, MAK, MİN ve SAY işlevleri veri özetini tek adımda verir. Göreli başvuru kopyalandığında değişir, mutlak başvuru ise dolar işaretiyle sabit kalır. 3, 4 ve 5 sayılarının toplamı 12, ortalaması 4'tür.

Kendini Dene

1. B7 hücresinin sütununu ve satırını yaz. 2. A1:C5 aralığı kaç hücre içerir, hesapla. 3. AA sütunu kaçıncı sütundur? 4. D1 hücresine eşittir işaretiyle hangi formülü yazarsın? 5. 3, 4 ve 5 sayılarının toplamı, ortalaması, en büyüğü, en küçüğü ve adedi nedir? 6. Formül kopyalanırken mutlak adresin davranışını bir cümleyle anlat.

İleri Örnek

Daha ileri bir uygulama:

Soru: D1 hücresine =B1*C1 yazıldı. D2'ye kopyalanırsa D2'de hangi formül oluşur?

1. Adım 1: Formüldeki başvuruları yaz: B1 ve C1 göreli başvurudur.
2. Adım 2: Bir satır aşağı kopyalanınca satır numarası bir artar.
3. Adım 3: Yeni formülü yaz: =B2*C2.

Sonuç/cevap: D2 hücresinde =B2*C2 formülü oluşur.