Metin Türleri ve Söz Sanatları — Çalışma Sayfası

Bu konuda öğrenecekleriniz

• Metin türlerini amaçlarına göre sınıflandırır.
• Olay yazıları ile düşünce yazılarını ayırt eder.
• Şiirin dize, kıta ve uyak kavramlarını açıklar.
• Benzetme, kişileştirme ve abartmayı metinde belirler.

Önemli noktalar

• Fablın kahramanları hayvan ya da nesnedir ve metin ders vererek biter.
• Makale nesnel ve bilimsel dil kullanır, deneme ise kişiseldir.
• Dize şiirin satırıdır, dörtlük ise dört dizelik bölümdür.
• Benzetmede iki şey, kişileştirme ise varlık ile insan arasında ilişki vardır.
• Abartmada anlatılan durum gerçeğin üstünde gösterilir.

Formüller ve kurallar

• Olay yazıları: masal, fabl, destan, hikâye, roman
• Düşünce yazıları: makale, deneme, fıkra
• Dize şiirin satırı, dörtlük dört dizeden oluşur
• Uyak: dize sonlarındaki ses benzerliği
• Benzetme: gibi ve kadar yardımıyla benzerlik
• Kişileştirme: cansıza insan özelliği verme

Sık yapılan hatalar

• Benzetme ile kişileştirmeyi karıştırmak: Benzetmede iki şey benzer gösterilir, kişileştirme ise insana ait bir özelliği başka varlığa verir.
• Abartmayı gerçek sanmak: Yer gök inledi cümlesi fiziksel olarak doğru değildir; amacı durumu büyütmektir.
• Dize ile dörtlüğü birbirine katmak: Dize tek bir satırdır, dörtlük ise dört diziden oluşan bölümdür.
• Fablda olayları insanlarla düşünmek: Fablın kahramanları hayvan, bitki ya da nesnedir; insanlar değil.
• Yaygın hata 5: Metin Türleri ve Söz Sanatları konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.

Hızlı tekrar ipuçları

• Metin türünü bulmak için yazarın amacını sor: anlatıyor mu, savunuyor mu, bilgi veriyor mu?
• Söz sanatı sorularında gibi, kadar, sanki görürsen benzetme ihtimalini ilk değerlendir.
• Cansız varlığa duygu ya da hareket verilmişse kişileştirme vardır.
• Şiir sorularında önce satırları say; dört satır varsa dörtlük, ses benzerliği varsa uyak ara.

Kendini dene

Bu sayfayı okuduktan sonra Metin Türleri ve Söz Sanatları konusunun çözümlü sorularını çöz.

Konu anlatımına dön · Hesap aç, ilerlemen kaydedilsin