5. SınıfTürkçe
Anlatım Biçimleri — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Dört temel anlatım biçimini ayırt eder.
- Bir metnin anlatım biçimini belirler.
- Düşünceyi geliştirme yollarını örneklerle tanır.
- Anlatım biçimini metnin amacına göre yorumlar.
Önemli noktalar
- Betimlemede tasvir, öykülemede olay vardır; ikisi sık karıştırılır.
- Açıklama bilgi verme amacı taşır ve çoğunlukla nesneldir.
- Tartışmada karşı görüş açıkça çürütülmek zorundadır.
- Diyalog bulunan metinlerde öyküleme kuvvetle muhtemeldir.
- Düşünceyi geliştirme yolları savı inandırıcı kılar.
Formüller ve kurallar
- Betimleme: tasvir, duyu ve bol sıfat
- Öyküleme: olay akışı, zaman sırası, diyalog
- Açıklama: bilgi verme, tanım ve örnek
- Tartışma: sav, dayanak, karşı görüş, çürütme
- Düşünceyi geliştirme: tanım, örnek, karşılaştırma
- Anlatım biçimi metnin amacına göre belirlenir
Sık yapılan hatalar
- Betimleme ile öykülemeyi karıştırmak: Betimleme tasvir eder ve zamandan bağımsızdır, öyküleme ise olayı zaman sırasına dizer.
- Açıklama ile tartışmayı karıştırmak: Açıklama bilgi verir ve karşı görüş barındırmaz, tartışma ise savını çürütmelerle korur.
- Diyalog gördüğün yerde açıklama demek: Konuşma yani diyalog varsa o metin öyküleme özelliklidir, açıklama değil.
- Düşünceyi geliştirme yolunu sanat ile karıştırmak: Benzetme hem yol hem sanat olabilir, amaç düşünçeyi desteklemekse yoldur.
- Yaygın hata 5: Anlatım Biçimleri konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Önce olay, zaman ve diyalog ara; varsa öyküleme ihtimali yüksektir.
- Sıfatların bol ve duyu sözcüklerinin yoğun olduğu metinler betimlemedir.
- Tanım, ölçü ve bilgi içeren metinler açıklayıcıdır.
- Sav ile karşı görüşün çürüttüğü metinler tartışmacıdır.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Anlatım Biçimleri konusunun çözümlü sorularını çöz.