5. SınıfTürkçe
Sözlü Anlatım ve Tanıtıcı Konuşma — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Tanıtıcı konuşmanın bölümlerini tanıyıp bölümlerin işlevlerini ayırt edebilir.
- Konuya baştan sona düzen içinde değinilmesi ve bağ bütünlüğü kavramlarını açıklayabilir.
- Paragrafta düşünceyi geliştirme yollarını tanıyıp bir metinde kullanıldığını gösterebilir.
- Paragrafın savunma ya da açıklama yönünde olduğunu belirleyebilir.
- Ana düşünceyi yüklemleri sıralayarak genel yargıyı bulabilir.
Önemli noktalar
- Tanıtıcı konuşma giriş, gelişme ve sonuç olmak üzere üç bölümden oluşur.
- Konuya baştan sona bir düzen içinde değinilmeli, bağ bütünlüğü bozulmamalıdır.
- Hazır cümle kalıpları sözlü anlatımın akıcılığını artırır.
- Paragrafta düşünceyi geliştiren yedi yol vardır.
- Paragraf savunma ya da açıklama yönünde yazılır.
- Ana düşünce, yüklemler sıralanıp genel yargı bulunduğunda ortaya çıkar.
Formüller ve kurallar
- Tanıtıcı konuşmanın bölümleri: giriş, gelişme, sonuç
- Konuya baştan sona bir düzen içinde değinilir
- Tanıtıcı konuşmada bağ bütünlüğü bozulmaz
- Paragrafta düşünceyi geliştirme yolları: açıklama, örnek verme, karşılaştırma, tanımlama, kanıtlama, sonuç çıkarma, sıralama
- Paragrafın iki yönü: savunma ya da açıklama yönü
- Ana düşünce bulma yöntemi: yüklemleri sırala, genel yargıyı bul
Sık yapılan hatalar
- Tanıtıcı konuşmayı iki bölümlü sanmak: Tanıtıcı konuşma giriş, gelişme ve sonuç olmak üzere üç bölümden oluşur.
- Düzen ve bağ bütünlüğünü önemsememek: Konuya baştan sona bir düzen içinde değinilmeli ve bağ bütünlüğü bozulmamalıdır.
- Geliştirme yollarını iki ile sınırlamak: Açıklama, örnek verme, karşılaştırma, tanımlama, kanıtlama, sonuç çıkarma ve sıralama olmak üzere yedi yol vardır.
- Her paragrafı savunma yönünde saymak: Paragraf savunma ya da açıklama yönünde olabilir; ikisi birbirinin yerine geçmez.
- Ana düşünceyi ilk cümleden okumak: Ana düşünce bulunurken yüklemler sıralanır ve genel yargı bulunur.
Hızlı tekrar ipuçları
- Tanıtıcı bir konuşmayı dinlerken üç bölümü not et; nerede açıldığını nerede kapandığını gör.
- Konuşmada konu atlanıp başka bir konuya geçiliyorsa bağ bütünlüğünün bozulduğunu düşün.
- Paragrafta bir görüş benimsenip gerekçelendiriliyorsa savunma, yalnızca konu anlatılıyorsa açıklama yönündedir.
- Ana düşünce ararken yüklemleri alt alta yaz; hepsini kapsayan cümleyi genel yargı olarak işaretle.
- Düşünceyi geliştirme yollarını tanımak, cümle kurarken hangi yola ihtiyaç duyduğunu seçmeyi kolaylaştırır.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Sözlü Anlatım ve Tanıtıcı Konuşma konusunun çözümlü sorularını çöz.