5. SınıfTürkçe
Sıfat, Fiil, Zarf ve Bağlaç — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Sıfatın ismi nitelendirdiğini ve türlerini tanıyıp cümledeki yerini belirleyebilir.
- Fiilin iş, oluş ya da hareket bildirdiğini ve iki temel özelliği olan çatıyı tanıyabilir.
- Düzenli ve düzensiz fiilleri ayırt edip fiilin tabanını çıkabilir.
- Etken ve edilgen çatıyı eklerinden ayırt edebilir.
- Zarfin fiilden, isimden ve özneden önce gelme özelliğini uygulayarak cümlede bulabilir.
- Bağlaçları anlam ilişkilerine göre tanıyıp sözcük öbeği oluşturduğu yapıları açıklayabilir.
Önemli noktalar
- Sıfat ismi nitelendirir ve isimden önce gelir.
- Sıfatın cümlede düşen öge olması yaygındır.
- Fiilin iki temel özelliği kişi ve zamandır; bu ikisi çatıdır.
- Fiiller düzenli ve düzensiz olarak ikiye ayrılır.
- Edilgen çatıda asıl özneyi yapan, özne değildir.
- Zarf, tümleç gördüğü için fiilden, isimden ve özneden önce gelir.
- Sözcükler arasında kullanılan bağlaçlar sözcük öbeği oluşturur.
Formüller ve kurallar
- Sıfat: ismi nitelendiren, niteliğini belirten sözcük
- Sıfat türleri: niteleme, belirtme, sayı, yer sıfatı
- Fiil: iş, oluş veya hareket bildiren sözcük
- Fiilin iki temel özelliği kişi ve zamandır; bunlara çatı denir
- Düzenli fiil tabanı: çatı eki çıkarılınca kalan kısım
- Edilgen çatı ekleri: -dır, -mış, -sız, -maz ve bunların uyumlu biçimleri
- Zarf: fiili, sıfatı ya da zarfı durum, zaman, miktar, yer ve yön bakımından belirten sözcük
- Sözcükler arasında kullanılan bağlaç cümleye öge katmaz; sözcük öbeği oluşur
Sık yapılan hatalar
- Sıfatı isimden sonra yazmak: Sıfat ismi nitelendirir ve isimden önce gelir; tatlı bir elma doğru kuruluştur.
- Çatıyı yalnızca kip sanmak: Çatı, fiilin iki temel özelliği olan kişi ve zamandır.
- Edilgen çatıda özneyi işi yapan saymak: Edilgen çatıda asıl özneyi yapan özne değildir.
- Zarfi fiilden sonra yazmak: Zarf tümleç gördüğü için fiilden, isimden ve özneden önce gelir.
- Sözcükler arasındaki bağlaçları öge saymak: Sözcükler arasında kullanılan bağlaçlar cümleye öge katmaz, sözcük öbeği oluşturur.
Hızlı tekrar ipuçları
- Sıfat ararken ismi tamamlayan nitelik bildiren sözcüğe bak; isimden önce gelir.
- Fiil tabanı bulurken önce çatı ekini, sonra zaman ve kişi eklerini sırayla çıkar.
- Edilgen çatıda -dır, -mış, -sız, -maz gibi ekleri gördüğünde öznenin işi kendisinin yapmadığını düşün.
- Zarfi sorularla bul: ne, nasıl, nerede, ne zaman ve ne kadar.
- Sözcükler arasında bağlaç kullanıldığını fark et ve yapının sözcük öbeği olduğunu belirt.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Sıfat, Fiil, Zarf ve Bağlaç konusunun çözümlü sorularını çöz.