Bilgisayar Ağları ve Ağ Bileşenleri

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bir ağ, tek bir cihaz değil; birbiriyle haberleşen parçaların bütünüdür. Bu derste ağ bileşenlerini ve topolojileri öğreneceğiz.

• Ağ bileşenlerini ve görevlerini tanır.
• Topoloji türlerini karşılaştırır.
• Adresleme, protokol ve bant genişliği kavramlarını açıklar.
• Ağ kurulumunu ve arıza bulmayı adım adım yürütür.

Ön Bilgi

Evinizdeki modemin yanında küçük bir kutu daha vardır; buna yönlendirici denir. Kapalı yönlendirici olsa bile telefonunuz kablosuz ağa bağlanabilir; bunu sağlayan erişim noktası ya da kablosuz bağlantı özelliğidir. Yani ağ bir bütündür ve parçalarının görevleri farklıdır.

Ağın parçalarının nasıl bağlandığına topoloji denir. Aynı cihazlar farklı topolojiyle kurulduğunda arıza durumunda etkilenen cihaz sayısı değişir.

Basit Örnek

Sınıftaki on bilgisayarı düşünün. Bilgisayarların her birinde ağ kartı vardır. Bu kartlar tek bir anahtara (switch) bağlanır. Anahtar gelen veriyi yalnızca gereken bilgisayara iletir. Anahtar ve bilgisayarların bulunduğu odaya giren bir modem ise okulun dış ağıyla bağlantıyı sağlar. Bütün bu parçalar bir arada çalışınca ağ oluşur.

İleri Örnek

Bir okul ağı kurulurken karar şudur: Yıldız topolojisi kullanılacak. Bütün cihazlar merkezdeki tek bir anahtara bağlanır. Bu kurulumda cihaz eklemek kolaydır, çünkü her cihaz merkeze kendi kablosuyla gelir. Ancak merkezdeki anahtar arızalandığında bütün cihazlar bağlantı kaybeder. Bu riski azaltmak için merkezde yedek bir anahtar bulundurulur. Kısa mesafede kablo, uzun mesafede kablosuz bağlantı tercih edilir.

Adım Adım Ağ Kurulumu

Sınıfta basit bir yerel ağ kurarken izlenecek sıra şöyledir.

1. İhtiyaç listesini çıkar: kaç cihaz, hangi konumlarda.
2. Merkezi cihazı yerleştir ve cihazları merkeze bağla.
3. Her cihazın bağlantı ayarlarını kontrol et, adres aralığı belirle.
4. Bir cihazdan diğerine veri göndererek bağlantıyı test et.
5. Parola ve erişim izinlerini ayarla, kurulumu yazılı olarak kaydet.

Karşılaştırma Tablosu

Sık Yapılan Hatalar

• Gereğinden çok cihaz bağlamak: Anahtarın desteklediği cihaz sayısı aşılmamalıdır.
• Kablo düzenini umursamamak: Kabloların düzgün toplanmaması hem kazaya hem bağlantı hatasına yol açar.
• Yedek cihaz düşünmemek: Merkezdeki cihaz arızalandığında bütün ağ durur.
• Ağ adını açık bırakmak: Kablosuz ağ adının bilinmesi, yabancıların bağlanmasını kolaylaştırır.

Özet

Bilgisayar ağları; ağ kartı, anahtar, yönlendirici, erişim noktası, eriştirici ve modem gibi bileşenlerden oluşur. Ağ kartı cihazı ağa bağlar, anahtar veriyi yalnızca ilgili cihaza iletir, yönlendirici farklı ağları birbirine bağlar, erişim noktası kablosuz sinyal yayar, eriştirici zayıf sinyali güçlendirir. Cihazların bağlanma biçimi topoloji olarak adlandırılır; yıldız topolojisinde merkez cihaz arızası çok cihazı etkiler. Her cihazın adresi (IP) olmalı ve cihazlar bir protokol kurallarına göre haberleşmelidir. Bant genişliği aynı anda taşınabilecek veri miktarını gösterir.

Kendini Dene

Okulunuzdaki ağı gözlemle. Kaç bilgisayarın hangi cihaza bağlandığını, merkezde hangi bileşenin bulunduğunu ve bağlantının kablolu mu kablosuz mu olduğunu üç cümleyle yaz.