4. SınıfTürkçe
Yazma Süreci ve Taslak — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Yazma sürecinin aşamalarını sırayla açıklayabilir
- Konu ve izleği daraltarak yazılacak metnin sınırını belirleyebilir
- Taslak yazmanın neden gerekli olduğunu gerekçesiyle açıklayabilir
- Bir metni paragraflara bölerek planlayabilir
- Yazdığı metni düzenleme ve son kontrol aşamalarından geçirebilir
Önemli noktalar
- Yazma, konu belirlemeden başlar; konu daraltılmadan metin yazılmaz.
- Okurun kim olduğu belirlenmeden üslup seçilemez.
- İzlek metnin eksenidir, amaç ise okurda uyandırılması istenen etkiyi belirtir.
- Taslakta eksik cümle ve zayıf geçiş normaldir; taslak güzellik amacı taşımaz.
- Her paragraf tek bir düşünceyi taşır ve giriş, gövde, sonuç düzeni izler.
- Düzenleme anlam, dil ve görünüm denetimlerinden oluşur; son kontrol ayrı bir turdur.
Formüller ve kurallar
- Yazma süreci = konu + amaç ve izlek + taslak + planlama + düzenleme + son kontrol
- Konu = daraltılmış, somut ve sınırlı alan
- İzlek = metnin ana ekseni
- Amaç = bilgi vermek, ikna etmek, duygu uyandırmak
- Paragraf = giriş + gövde + sonuç
- Düzenleme = anlam denetimi + dil denetimi + görünüm denetimi
Sık yapılan hatalar
- Hata: Taslağı, son hâli gibi yazmaya çalışmak ve eksik kalan yerleri kendi kendine yamamak. Neden yanlış: Taslağın amacı güzellik değil, fikirleri kâğıda dökmektir. İlk yazımda eksik kalan yerleri bırakmak, metni sonraki turda rahat tamamlamayı sağlar.
- Hata: Konuyu daraltmadan, her şeyi anlatacak biçimde yazmaya başlamak. Neden yanlış: Geniş bir konuda izlek ve sınır belirlenemez. Metin, okuru hiçbir yöne götürmeyen dağınık bir yazı hâline gelir.
- Hata: Paragraf planlamayı atlayıp cümleleri gelişigüzel sırayla yazmak. Neden yanlış: Her paragraf tek bir düşünceyi taşımalıdır. Planlama yapılmadığında paragraflar birbirine bağlanmaz ve okur düşünceyi takip edemez.
- Hata: Son kontrolü hiç yapmadan metni teslim etmek. Neden yanlış: Yazar yazarken yazdığını aynı biçimde görmez. Son kontrol turu, yazım yanlışlarını, eksik cümleleri ve kopuk geçişleri yakalamak için zorunludur.
- Yaygın hata 5: Yazma Süreci ve Taslak konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Yazmaya başlamadan önce konuyu tek cümleyle yaz; sığmıyorsa konu fazla geniştir.
- Taslağı çizgi çizgi değil, paragraf blokları hâlinde yaz.
- Düzeltirken önce anlamı, sonra dili, en son görünümü denetle.
- Metni bir süre bırakıp sonra okumak, gözden kaçan hataları yakalamanın en kolay yoludur.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Yazma Süreci ve Taslak konusunun çözümlü sorularını çöz.