4. SınıfTürkçe
Sözcükler Arasındaki Anlam İlişkileri — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Sözcükler arasında kurulan anlam ilişkilerini adıyla birlikte söyler.
- Tam anlam ile parça anlamı farklı örneklerle gösterir.
- Nitelik ve eylem sözcüklerinde zıt anlam çiftleri kurar.
- Bağımlı anlamlı sözcükleri cümle içinde tanır.
- İki sözcüğün ilişkisini cümleden hareketle çözümler.
Önemli noktalar
- Sözcüğün anlamını belirleyen şey onu çevreleyen diğer sözcüktür.
- Parça anlamda seçilen alan, tam anlama göre daha dardır.
- Güzel ve hoş yakın anlamlıdır; aralarında ince bir fark vardır.
- Nitelik zıt anlamı ölçüyle, eylem zıt anlamı işin yönüyle ilgilidir.
- Uç ve kar gibi sözcükler tek başına anlamsızlaştığında bağımlı anlam vardır.
- Aynı sözcüğü ikinci bir cümlede sınamak ayırt etmenin en sağlam yoludur.
Formüller ve kurallar
- Tam anlam: sözcüğün anlamının bütünü
- Parça anlam: sözcüğün anlamından yalnızca bir bölümü
- Yakın anlam: anlamları aynı ya da çok yakın sözcükler
- Zıt anlam: anlamı birbirine tamamen karşıt sözcük
- Bağımlı anlam: anlamı cümledeki başka sözcüğe bağlı sözcük
- Nitelik zıt anlamı: büyük-küçük, açık-kapalı, sıcak-soğuk
- Eylem zıt anlamı: gitmek-gelmek, açmak-kapatmak, kazanmak-kaybetmek
Sık yapılan hatalar
- Parça anlamı mecaz anlam sanmak: Kuzu kızartması ifadesinde hayvanın kendisi değil, ondan elde edilen et anlatıldığı için parça anlam vardır; mecazda ise sözcük başka bir kavrama aktarılır.
- Yakın anlamlı ile aynı anlamlı sözcükleri karıştırmak: Aynı anlamlı sözcükler birebir aynı düşünceyi verirken yakın anlamlı sözcükler aralarında ince bir farkla durur.
- Zıt anlamı yalnızca nitelik sözcüklerde aramak: Eylem bildiren sözcüklerde de karşıt anlam vardır; açmak ile kapatmak birbirinin zıt anlamlısıdır.
- Bağımlı anlamlı sözcüğün yalnızca tek anlamı olduğunu düşünmek: Uç sözcüğü uçmak, uçak, kalem ucu ve ağaç ucu biçimlerinde farklı anlamlar kazanır.
- Yaygın hata 5: Sözcükler Arasındaki Anlam İlişkileri konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Sözcüğü cümleden silip kalan yeri okuyun; anlamın neyi anlattığı çıkar.
- Zıt anlam ararken önce sözcüğün nitelik mi eylem mi bildiğine bakın.
- Yakın anlamlı sözcükleri tek bir defter satırında karşılaştırın.
- Bağımlı anlamlı sözcüğün yanına her seferinde farklı bir arkadaş yazın.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Sözcükler Arasındaki Anlam İlişkileri konusunun çözümlü sorularını çöz.