Konu Anlatımı
Bu Derste Ne Öğreneceğiz?
Bu derste şunları öğreneceksin:
- «Doğa Olayları ve Afetlere Hazırlık» konusundaki bilgileri günlük hayatında nasıl kullandığını gösterir.
Ön Bilgi
Bu konuyu anlamak için önce Dostluk ve Duyarlılık konusunu bilmen gerekir. Dostluk ve Duyarlılık konusunu özetleyelim.
- «Dostluk ve Duyarlılık» konusundaki temel kavramları tanır ve açıklar.
- «Dostluk ve Duyarlılık» konusuyla ilgili örnekleri inceler ve kendi cümlesiyle anlatır.
- «Dostluk ve Duyarlılık» konusundaki bilgileri günlük hayatında nasıl kullandığını gösterir.
Doğa olayları, doğanın kendi gücüyle ortaya çıkan ve insanların çoğu zaman etkisini sınırlayamadığı olaylardır. Deprem, sel, taşkın ve fırtına birer doğa olayıdır. Afetlere hazırlık ise zararı azaltmak için önceden alınan önlemlerdir.
Konu Nedir?
«Doğa Olayları ve Afetlere Hazırlık» konusundaki bilgileri günlük hayatında nasıl kullandığını gösterir. Doğa olayları doğanın kendi gücüyle meydana gelir.
Hedefler
- «Doğa Olayları ve Afetlere Hazırlık» konusundaki bilgileri günlük hayatında nasıl kullandığını gösterir.
- «Doğa Olayları ve Afetlere Hazırlık» konusunda doğru bilgiyi yanlış bilgiden ayırt eder.
- «Doğa Olayları ve Afetlere Hazırlık» konusunda verilen bilgileri sıralar ve özetler.
- «Doğa Olayları ve Afetlere Hazırlık» konusuna ait kavramları çalışma kâğıdında uygular.
Önemli Noktalar
Doğa olayları doğanın kendi gücüyle meydana gelir.
Deprem, yerin altındaki hareketler sonucu oluşan bir doğa olayıdır.
Sel ve taşkın, aşırı yağışlardan sonra görülebilir.
Fırtına, kuvvetli rüzgâr ve yıldırımlarla görülebilir.
Doğa olayları her yerde aynı şiddette olmaz.
Afet, doğa olayının insanlara büyük zarar vermesi hâlidir.
Her doğa olayı afet olmak zorunda değildir.
Afetlere hazırlık, tehlike anında ne yapılacağını bilmektir.
Kurallar ve Örüntüler
| Kural |
|---|
| Doğa olayları doğanın kendi gücüyle meydana gelir. |
| Deprem, yerin altındaki hareketler sonucu oluşan bir doğa olayıdır. |
| Sel ve taşkın, aşırı yağışlardan sonra görülebilir. |
| Fırtına, kuvvetli rüzgâr ve yıldırımlarla görülebilir. |
| Doğa olayları her yerde aynı şiddette olmaz. |
| Afet, doğa olayının insanlara büyük zarar vermesi hâlidir. |
Örnekler
- Örnek 1: Ailenin oturduğu bölgede sel riski var. Evde hangi hazırlık… Ailenin oturduğu bölgede sel riski var. Evde hangi hazırlık yapılabilir?
Adım 1: Toplanma yerinin adresi ailece belirlenmelidir.
Adım 2: Afet çantası hazırlanıp kolay bir yere konmalıdır.
Adım 3: Kimin nereye gideceği önceden konuşulmalıdır.
Sonuç: Toplanma yeri ve afet çantası hazırlanarak aile planı yapılmalıdır.
- Örnek 2: Deprem sırasında okulda bulunuyorsun. En güvenli davranış n… Deprem sırasında okulda bulunuyorsun. En güvenli davranış nedir?
Adım 1: Sarsıntı başlar sırasında pencerelerden uzaklaşılmalıdır.
Adım 2: Sağlam bir masanın altına çökülmelidir.
Adım 3: Sarsıntı bitince sınıftan çıkıp açık alana geçilmelidir.
Sonuç: Pencerelerden uzaklaşıp masanın altına çökmeli, sonra açık alana çıkmalıdır.
- Örnek 3: Kuvvetli rüzgâr yüzünden elektrik kesildi. İlk olarak ne ya… Kuvvetli rüzgâr yüzünden elektrik kesildi. İlk olarak ne yapılır?
Adım 1: Önce el feneri gibi hazırlıklı bir aydınlatma kullanılır.
Adım 2: Mum veya ocak kullanılmaması gerektiği hatırlanır.
Adım 3: Kimseye ihtiyaç duyulursa güvenli biçimde yardım istenir.
Sonuç: Hazırlıklı aydınlatma kullanılır ve yangın riskinden kaçınılır.
- Örnek 4: Komşunun evinde bir deprem sonrası arama kurtarma çalışması… Komşunun evinde bir deprem sonrası arama kurtarma çalışması görüyorsun. Ne yapmalısın?
Adım 1: Enkaz altına kendi başına girmemek gerekir.
Adım 2: Yetkili ekiplerin yönlendirmesi izlenmelidir.
Adım 3: Ambulans ve itfaiyeye haber verilmelidir.
Sonuç: Kendi başına arama yapmamalı, yetkili ekiplere haber vermelidir.
Basit Örnek
Önce kolay bir örnekle başlayalım.
Örnek 1: Ailenin oturduğu bölgede sel riski var. Evde hangi hazırlık…
Ailenin oturduğu bölgede sel riski var. Evde hangi hazırlık yapılabilir?
- Adım 1: Toplanma yerinin adresi ailece belirlenmelidir.
- Adım 2: Afet çantası hazırlanıp kolay bir yere konmalıdır.
- Adım 3: Kimin nereye gideceği önceden konuşulmalıdır.
Cevap: Toplanma yeri ve afet çantası hazırlanarak aile planı yapılmalıdır.
İleri Örnek
Şimdi daha zor bir örneği birlikte çözelim.
Örnek 4: Komşunun evinde bir deprem sonrası arama kurtarma çalışması…
Komşunun evinde bir deprem sonrası arama kurtarma çalışması görüyorsun. Ne yapmalısın?
- Adım 1: Enkaz altına kendi başına girmemekendirmesi izlenmelidir.
- Adım 3: Ambulans ve itfaiyeye haber verilmelidir.
Cevap: Kendi başına arama yapmamalı, yetkili ekiplere haber vermelidi örneği birlikte adım adım çözelim.
Örnek 2: Deprem sırasında okulda bulunuyorsun. En güvenli davranış n…
Deprem sırasında okulda bulunuyorsun. En güvenli davranış nedir?
- Adım 1: Sarsıntı başlar sırasında pencerelerden uzaklaşılmalıdır.
- Adım 2: Sağlam bir masanın altına çökülmelidir.
- Adım 3: Sarsıntı bitince sınıftan çıkıp açık alana geçilmelidir.
Cevap: Pencerelerden uzaklaşıp masanın altına çökmeli, sonra açık alana çıkmalıdır.
Kavram Karşılaştırma Tablosu
Aynı derste geçen kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.
| Kavram | Ne ifade eder | Ayrımı |
|---|
| Deprem | yerin altındaki hareketler sonucu oluşan bir doğa olayıdır. | Deprem, yerin altındaki hareketler sonucu oluşan bir doğa olayıdır. |
| Sel ve taşkın | aşırı yağışlardan sonra görülebilir. | Sel ve taşkın, aşırı yağışlardan sonra görülebilir. |
| Fırtına | kuvvetli rüzgâr ve yıldırımlarla görülebilir. | Fırtına, kuvvetli rüzgâr ve yıldırımlarla görülebilir. |
| Afet | doğa olayının insanlara büyük zarar vermesi hâlidir. | Afet, doğa olayının insanlara büyük zarar vermesi hâlidir. |
Öğrendiklerimizi Derinlemesine Hatırlayalım
Öğrendiğimiz bilgileri sıraya koyarak birlikte hatırlayalım.
| Öğrendiğimiz bilgi | Günlük hayattan örneği |
|---|
| Doğa olayları doğanın kendi gücüyle meydana gelir. | Ailenin oturduğu bölgede sel riski var. Evde hangi hazırlık yapılabilir? |
| Deprem, yerin altındaki hareketler sonucu oluşan bir doğa olayıdır. | Deprem sırasında okulda bulunuyorsun. En güvenli davranış nedir? |
| Sel ve taşkın, aşırı yağışlardan sonra görülebilir. | Kuvvetli rüzgâr yüzünden elektrik kesildi. İlk olarak ne yapılır? |
| Fırtına, kuvvetli rüzgâr ve yıldırımlarla görülebilir. | Komşunun evinde bir deprem sonrası arama kurtarma çalışması görüyorsun. Ne yapmalısın? |
Sık Yapılan Hatalar
- Depremi önceden haber vermek: Deprem doğanın kendi hareketidir ve önceden bildirilemez. Hazırlık, sarsıntı başladığında ve sonrasında ne yapılacağını bilmektir.
- Afeti doğa olayından ayırmamak: Doğa olayı doğanın kendiliğinden gelir; afet ise bu olayın insanlara zarar vermesiyle ortaya çıkar. Yumuşak bir deprem her yerde afet olmayabilir.
- Deprem anında asansöre binmek: Asansörde elektrik kesilmesi ve hareketin yavaşlaması tehlikelidir. Merdiven ve açık alan daha güvenli seçenektir.
- Afet çantasını sadece evde beklemek: Afet çantası hazır ve kolay ulaşılır olmalıdır. İçindeki su ve yiyeceklerin tarihi de düzenli kontrol edilmelidir.
- Uyarı duyduğunda merak etmek: Uyarılar insanların güvenliğe geçmesi için verilir. Uyarı duyulduğunda hiçbir koşulda merak edilmemelidir.
İpuçları
- Afet çantasını ailece birlikte hazırlamak en iyisidir.
- Toplanma yerini ve yakın bir kişinin telefonunu ezberle.
- Ani bir sarsıntıda sağlam bir yerin altına çökmeli ve korunmalısın.
- Resmî uyarı duyduğunda merak etmeden uzaklaş.
Özet
Doğa Olayları ve Afetlere Hazırlık konusunu özetleyelim. Bu konuda şunları öğreniriz: Doğa olayları doğanın kendi gücüyle meydana gelir. Toplanma yeri önceden seçilirse aile çabuk bir araya gelir. Afet çantasında su, ekmek, ilaç ve el feneri bulunmalıdır. Sakin sakin hareket etmek, panik yapmaktan daha güvenlidir.
Kendini Dene
Aşağıdaki üç cümleyi incele ve her birinin doğru olup olmadığını belirle.
- Doğa olayları doğanın kendi gücüyle meydana gelir. — doğru mu?
- Deprem, yerin altındaki hareketler sonucu oluşan bir doğa olayıdır. — doğru mu?
- Sel ve taşkın, aşırı yağışlardan sonra görülebilir. — doğru mu?
Cevap anahtarı: 1) Doğru. 2) Doğru. 3) Doğru.
Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.
İlgili Konular
Bu konuyu daha sağlam öğrenmek için şu konularla birlikte çalışabilirsin:
- Doğal Kaynaklar, Tasarruf ve Çevre Doğal Kaynaklar, Tasarruf ve Çevre konusunu özetleyelim.
- Dostluk ve Duyarlılık Dostluk ve Duyarlılık konusunu özetleyelim.
- Kitaplar, Kütüphaneler ve Okuma Alışkanlığı Kitaplar, Kütüphaneler ve Okuma Alışkanlığı konusunu özetleyelim.
