3. SınıfTürkçe
Sözcük Yapısı: Kök ve Ekler — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Sözcüğün kökünü eklerden ayırmayı öğrenir.
- Yapım ekleri ile çekim eklerini tanımlar.
- Sözcüğün yapısı ile anlam değişimi arasındaki bağı kurar.
- Aynı kökten türeyen sözcükleri karşılaştırır.
- Günlük hayattan yeni sözcüklerin anlamını tahmin etmeye çalışır.
Önemli noktalar
- Kök, sözcükten ekler ayrıldığında geriye kalan anlamlı parçadır.
- Yapım eki kökün anlamına yeni bir özellik katar ve yeni sözcük oluşturur.
- Çekim eki sayıyı, sahipliği ve yeri bildirir, yeni sözcük oluşturmaz.
- Bir sözcükte birden fazla ek bulunabilir, ekleri sondan başa ayırırız.
- Aynı kökten türeyen sözcüklerin anlamları birbirine yakındır.
- Sözcüğün yapısını bilmek, yeni sözcüğün anlamını tahmin etmeyi kolaylaştırır.
Formüller ve kurallar
- Sözcük = kök + ek
- Kök, asıl anlamı taşıyan parçadır.
- Kök + yapım eki = yeni bir sözcük
- Kök + çekim eki = sözcüğün başka bir biçimi
- Sözcükteki ekler sondan başa doğru ayrılır.
- Sözcüğün başına gelen eke ön ek, sonuna gelen eke son ek denir.
- Aynı kökten türeyen sözcükler birbirine yakın anlam taşır.
- lık, lük, cı, sız, ci, siz örnek yapım ekleridir.
Sık yapılan hatalar
- Her eki yapım eki saymak: lar ve ler ekleri çoğul bildirdiği için çekim eki olarak alınır.
- Kökü eksik bulmak: Ekleri ayırırken ek olmayan harfleri de atmak gerekir, yoksa kök yanlış bulunur.
- Ön ek ile son eki karıştırmak: Sözcüğün başına gelen ek ön ek, sonuna gelen ek ise son ektir.
- Aynı kökten türeyen sözcükleri ayıramamak: Gözlük ile gözlüyü karşılaştırırken ekleri incelemek gerekir.
- Anlam tahmin etmekle yetinmek: Sözcüğü tahmin etmek yerine eki ayırmak daha güvenli bir yoldur.
Hızlı tekrar ipuçları
- Yeni bir sözcük gördüğünüzde önce sonundaki ekleri ayırın, sonra kökü arayın.
- Kökü bulduğunuzda cümle içindeki anlamına bakarak doğruluğunu kontrol edin.
- ler, lar, dan, de gibi eklerin çekim eki olduğunu hatırlayın.
- lık, lük, cı, sız gibi eklerin yeni anlam kattığını fark edin.
- Çevrenizde gördüğünüz sözcüklerin yapısını karşılaştırarak çalışın.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Sözcük Yapısı: Kök ve Ekler konusunun çözümlü sorularını çöz.