3. SınıfTürkçe
Gerçek ve Gerçek Olmayan Bilgi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Gerçek bilgi ile gerçek olmayan bilgiyi ayırt eder.
- Bir bilginin doğru olup olmadığını denetler.
- Bilginin kaynağına, kanıtına ve mantığına bakarak değerlendirir.
- Yanlış bildiği bir bilgiyi düzeltir ve arkadaşlarını uyarır.
- Gerçek bilgiyi başkalarıyla paylaşırken kaynağını belirtir.
Önemli noktalar
- Her duyulan bilgi doğru değildir; duyduğunu denetlemek gerekir.
- Rüya, masal ya da uydurma haber gerçek olmayan bilgidir.
- Bir bilginin kaynağı belli ve güvenilir olmalıdır.
- Aynı bilgi başka kaynaklarda da doğrulanıyorsa güvenilirdir.
- Akıl dışı iddialar kanıt ister, kanıtsız iddia kabul edilmez.
- Doğru bilginin kaynağını söylemek, başkalarını da korur.
Formüller ve kurallar
- Gerçek bilgi = kaynağı belli + kanıtı olan + mantıklı bilgi.
- Gerçek olmayan bilgi = yaşanmamış ya da yanlış anlatılmış bilgi.
- Denetim sırası: kaynak, kanıt, karşılık, mantık.
- Rüya, gerçek bir olay sayılmaz.
- Bilginin doğruluğu, söyleyen kişiden çok bilginin kendisiyle ilgilidir.
- Paylaşmadan önce kontrol, sonra düzelt, ardından kaynağını belirt.
Sık yapılan hatalar
- Her bilgiyi doğru kabul etme: Duysak duymasak bir bilgiyi doğru saymamız gerekir. Çünkü kaynağı belli olmayan bilgiler yanlış olabilir.
- Kaynağı olmayan bilgiyi paylaşma: Mesaj ya da yazıda gördüğümüz bilgiyi paylaşmadan önce kontrol etmeliyiz. Kontrol edemediğimiz bilgiyi başkalarına da taşırız.
- Yanlış bildiğini saklama: Yanlış olduğunu öğrendiğimiz bilgiyi saklamak hatayı büyütür. Doğru bilgiyle birlikte düzeltmek en doğru davranıştır.
- Büyüklerin söylediğini doğru sayma: Sevimiz ve güveniriz ama yine de doğrularız. Her bilgi, kim söylerse söylesin denetimden geçmelidir.
- Bilginin doğruluğunu kişiye göre yargılama: Bir kişinin başka konularda doğru söylediği, bu konuda da doğru söylediği anlamına gelmez. Her bilgi kendi kaynağıyla denetlenir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Merak ettiğin her konuyu bir kitaptan ya da öğretmenden mutlaka kontrol et.
- Doğruladığın bilginin nereden geldiğini paylaşırken söylemeyi unutma.
- Rüyanda gördüğün ya da çok ilginç gelen bir olayı gerçek diye anlatma.
- Beğeni sayısına, güzel görsele ya da çok iddialı metne hemen güvenme.
- Sınıf defterine yazarken yanlış bilgiyi silip yerine doğru bilgiyi yaz.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Gerçek ve Gerçek Olmayan Bilgi konusunun çözümlü sorularını çöz.