Kitap ve Kütüphane Kullanımı

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceksin:

• Kitap okumanın yararlarını açıklarım.
• Kütüphanede uyulması gereken kuralları öğrenirim.
• Ödünç aldığım kitabı zamanında geri veririm.
• Kitabı okurken özet ve okuma notu tutarım.
• Okuduğum kitabı arkadaşıma anlatırım.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Kültürümüzde Edebî Türler konusunu bilmen gerekir. Edebî tür, yazı yoluyla anlatılan metinlerin ortak özelliklerine verilen addır.

• Edebî türün ne olduğunu açıklarım.
• Masal, hikâye, şiir, deneme ve mektup türlerini tanırım.
• Bir metnin hangi edebî türe ait olduğunu belirlerim.

Kitap Okumak Neden Önemlidir?

Kitap okumak, dilimizi zenginleştirir ve düşünme gücümüzü geliştirir. Okurken karşılaştırma yapar, tahmin eder ve neden sonuç ilişkilerini araştırır.

Bir kitaptan aldığımız not, sonradan düşüncelerimizi hatırlamamızı sağlar. Not tutmak, okuma alışkanlığını pekiştirir.

Kütüphane Nedir?

Kütüphane, kitapların düzenli biçimde saklandığı, arama yapılan ve ödünç kitap verilen yerdir. Kitaplar katalog adı verilen listeye göre aranır ve rafa dizilir.

Sütun, kitapta sayfaların üst üste geldiği yerdir. Bu bölümde dizeler sıralanır.

Kütüphanedeki her kitap birden çok okur tarafından kullanılır. Bu yüzden kurallara uymak çok önemlidir.

Kütüphanede Hangi Kurallara Uyarız?

• Kütüphaneye sessiz girer ve okuma yeri kullanırız.
• Kitabı raftan alır, yerde okumayız.
• Kitapları düzgün yerine, aralığa sığdırırız.
• Sayfayı yırtmayız, köşeye yapıştırmayız.
• Ödünç aldığımız kitabı belirlenen tarihte geri veririz.

Örnek

Bir kitap okuma çalışması şu adımlarla yapılabilir:

1. Adım: Kitabın adını, yazarını ve özetini not edilir.
2. Adım: En sevdiğin bölümün sayfa numarası yazılır.
3. Adım: Bilmediğin sözcüklerin anlamı araştırılır.
4. Adım: Kendi düşüncen birkaç cümleyle anlatılır.

Kütüphane kuralları şöyle özetlenebilir:

Basit Örnek

Önce kolay bir örnekle başlayalım.

Örnek 1: Ödünç süresini hesaplama

Kütüphaneden 15 Mayıs'ta kitap ödünç aldın. Ödünç süresi iki haftadır.Cevap anahtarı: 1) Doğru. Kütüphane = kitapların düzenli saklandığı ve ödünç alındığı yer. 2) Doğru. Öditabın özetini nasıl hazırlarsın?

1. Kitabı baştan sona kadar dikkatlice oku.
2. Başlıktan sonra metnin düşüncesini çıkar.
3. Ana olayları sırayla yaz.
4. Sonunda düşünceyi bir cümleyle belirt.

Cevap: Başlık, ana olaylar ve sonuç düşüncesi yazılarak özet hazırlanır.

Adım Adım Çözülmüş Örnekler

İki örneği birlikte adım adım çözelim.

Örnek 1: Ödünç süresini hesaplama

Kütüphaneden 15 Mayıs'ta kitap ödünç aldın. Ödünç süresi iki haftadır. Kitabı en son hangi gün geri vermelisin?

1. Takvimin önünde on beş Mayıs gününü bul ve not et.
2. İki haftanın kaç gün olduğunu hatırla.
3. Günleri ileriye doğru say ve son tarihi bul.

Cevap: Kitap 29 Mayıs'ta geri verilmelidir.

Örnek 2: Kitap katalogda arama

Aradığın kitabın adını katalogda nasıl bulursun?

1. Kitabın adını önceden yaz.
2. Katalogda kitap adına göre sıralamayı bul.
3. Bulduğun kitabın numarasını not et.

Cevap: Kitabın adına göre sıralama yapılır ve kitap numarası not edilir.

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı derste geçen kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

Öğrendiklerimizi Pekiştirelim

Her öğrendiğimiz bilgiyi günlük hayattan bir durumla eşleştirerek pekiştirelim.

İleri Örnek

Şimdi daha zor bir örneği birlikte çözelim.

Örnek 5: Özet hazırlama

Aldığın kitabın özetini nasıl hazırlarsın?

1. Kitabı baştan sona kadar dikkatlice oku.
2. Başlıktan sonra metnin düşüncesini çıkar.
3. Ana olayları sırayla yaz.
4. Sonunda düşünceyi bir cümleyle belirt.

Cevap: Başlık, ana olaylar ve sonuç düşüncesi yazılarak özet hazırlanır.

Özet

• Kitap okumak dilimizi geliştirir ve düşünme gücümüzü artırır.
• Kütüphane, kitapların düzenli biçimde saklandığı ve ödünç işlemlerinin yapıldığı yerdir.
• Sessiz olmak, kitapları yerine koymak ve sayfalara zarar vermemek kütüphane kurallarının başında gelir.
• Ödünç alınan kitap, belirlenen tarihte geri verilmelidir.
• Okurken not tutmak, kitabı daha iyi anlamayı ve başkalarıyla paylaşmayı sağlar.

Sık Yapılan Hatalar

Bu derste en sık yapılan hataları bulacaksın. Her satırda üç şey var: hata ne, neden yanlış, doğrusu ne.

• Kitabı yerde okumak — neden yanlış: Yerde okumak, oturan kişilerin çalışmasını engeller. Okuma için ayrılmış alan kullanılmalıdır. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Sayfayı yırtmak — neden yanlış: Sayfa yırtmak bir kitapta onarılamaz bir zarar oluşturur. Bunun yerine küçük bir kâğıt konur. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Sessiz okumamak — neden yanlış: Kütüphanede yüksek sesle okumak ya da konuşmak, başka okurların çalışmasını engeller. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Kitabı zamanında geri vermemek — neden yanlış: Ödünç alınan kitap tarihinde geri verilmezse başka bir kişi aynı kitabı okuyamaz. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Kitabı gelişigüzel bırakmakSözlü ve Yazılı Geleneklerimiz Sözlü gelenek, yazı olmadan ağızdan ağıza yaşayan düşünce ve söz geleneğidir.
• Kültürümüzde Edebî Türler Edebî tür, yazı yoluyla anlatılan metinlerin ortak özelliklerine verilen addır.
• Doğru ve Güvenilir Bilgiye UlaşmaSözlü ve Yazılı Geleneklerimiz Sözlü gelenek, yazı olmadan ağızdan ağıza yaşayan düşünce ve söz geleneğidir.
• Kültürümüzde Edebî Türler Edebî tür, yazı yoluyla anlatılan metinlerin ortak özelliklerine verilen addır.
• Doğru ve Güvenilir Bilgiye Ulaşma Doğru ve güvenilir bilgiye ulaşmak öğrenmenin temelidir.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümleyi incele ve her birinin doğru olup olmadığını belirle.

1. Kütüphaneye girerken sessiz olmak ve sırayı bozmamak gerekir. — doğru mu?
2. Kitap raftan alınır, yerde okunmaz. — doğru mu?
3. Ödünç alınan kitap, verilen tarihte geri verilmelidir. — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. Kütüphane = kitapların düzenli saklandığı ve ödünç alındığı yer. 2) Doğru. Ödünç kitap = belirli bir süre için alınan kitap. 3) Doğru. Katalog = kitapların adına göre arandığı liste.

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha sağlam öğrenmek için şu konularla birlikte çalışabilirsin:

• Sözlü ve Yazılı Geleneklerimiz Sözlü gelenek, yazı olmadan ağızdan ağıza yaşayan düşünce ve söz geleneğidir.
• Kültürümüzde Edebî Türler Edebî tür, yazı yoluyla anlatılan metinlerin ortak özelliklerine verilen addır.
• Doğru ve Güvenilir Bilgiye Ulaşma Doğru ve güvenilir bilgiye ulaşmak öğrenmenin temelidir.