Gerçek Anlam ve Mecaz Anlam — Çalışma Sayfası

Bu konuda öğrenecekleriniz

• Gerçek anlamı, duyularla doğrulanabilen temel anlam olarak tanımlar.
• Mecaz anlamın gerçek anlamdan nasıl uzaklaştığını açıklar.
• Bir sözcüğün cümledeki anlamını bağlamdan bulur.
• Gerçek ve mecaz kullanımları günlük hayattan örneklerle karşılaştırır.
• Mecazın taşıdığı duygu ve düşünceyi çözümler.
• Anlamı zamanla değişen sözcükleri fark eder.

Önemli noktalar

• Gerçek anlam duyularla denetlenir, mecaz anlam cümlenin bağlamından anlaşılır.
• Mecazda sözcüğün kendisi değil, onun başka bir alandan getirilen özelliği anlatılır.
• Tat, koku, ısı gibi duyulara bağlı sözcükler cümlede çoğu kez mecaza dönüşür.
• Korku, sevgi, gurur gibi duyu dışı kavramlar somut bir özelliğe benzetilerek anlatılır.
• Aynı sözcük bir cümlede gerçek, başka bir cümlede mecaz anlamda olabilir.
• Deyim ve atasözlerinde geçen sözcükler çoğunlukla mecaz anlamdadır.
• Eski metinleri anlamak için o dönemin dil bilgisi gerekir.

Formüller ve kurallar

• Gerçek anlam = sözlükteki ilk anlam, duyularla doğrulanır
• Mecaz anlam = gerçek anlamdan uzaklaşan, başka kavramı anlatan kullanım
• Soğuk süt (gerçek) / soğuk davranış (mecaz)
• Keskin bıçak (gerçek) / keskin bakış (mecaz)
• Birinci soru: Bu sözcüğü duyularla görebilir miyim?
• Bağlam, yani cümlenin çevresindeki sözcükler anlamı belirler
• Sözcüğün anlamı zamanla mecazdan gerçeğe dönüşebilir

Sık yapılan hatalar

• Cümlenin tamamını okumadan sözcüğü yorumlamak: Keskin bakış cümlesinde keskin, bıçak keskinliğini değil sertliği anlatır; yorum cümlenin bağlamıyla yapılır.
• Mecazı yalnızca duyu organlarıyla ilgili sanmak: Korku, sevgi ve gurur gibi kavramlar duyu dışıdır; bunlar da mecaz yoluyla anlatılır.
• Mecazı yalnızca gergin bir anlatım sanmak: Tatlı söz, keskin zekâ ve derin uyku gibi ifadelerde mecaz anlam güzelleştirir. Mecaz her zaman olumsuz değildir.
• Gerçek anlamı hep ilk anlam sanmak: Sözlükteki ilk anlam gerçek anlam olsa da bazı sözcüklerde bu anlam artık pek kullanılmaz, günlük dilde başka anlam öne çıkar.
• Aynı sözcüğün her cümlede aynı anlamda olduğunu düşünmek: Soğuk süt ile soğuk davranış cümlelerinde soğuk farklı anlamlardadır; anlam cümleye göre değişir.

Hızlı tekrar ipuçları

• Sözcüğü önce duyularla denetle; göremiyorsan anlamı başka bir yere gitmiş demektir.
• Mecazı bulmak için cümlenin tamamını oku, tek sözcüğa bakarak karar verme.
• Cümlede duyularla ilgisi kalmayan sözcükleri kalemle işaretle.
• Aynı sözcüğü iki cümlede yan yana koy; biri gerçekse öteki mecazdır.
• Bir deyimi ilk anlamıyla düşün, sonra mecaz anlamına geç.

Kendini dene

Bu sayfayı okuduktan sonra Gerçek Anlam ve Mecaz Anlam konusunun çözümlü sorularını çöz.

Konu anlatımına dön · Hesap aç, ilerlemen kaydedilsin