3. SınıfMatematik

Uzunluk ve Kütle Ölçü

Matematik · 3. Sınıf · KESİRLER, ZAMAN VE ÖLÇÜME

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceksin:

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Uzunluk ve Alan konusunu bilmen gerekir. Uzunluk km, m ve cm ile ölçülür; 1 km = 1000 m, 1 m = 100 cm'dir.

Ölçü Nedir?

Bir nesnenin uzunluğunu ve kütlesini ölçmek için sayı ile birim kullanırız. Sayı bize nesnenin büyüklüğünü, birim ise bu büyüklüğün hangi ölçüyle anlatıldığını gösterir. Aynı nesne farklı birimle yazıldığında sayı değişir ama nesnenin kendisi değişmez.

Uzunluk bir nesnenin bir ucundan diğerine olan uzaklığı, kütle ise ağırlığını anlatır. Bu yüzden bir metre ile bir kilogram aynı şeyi ölçmez. Ölçmeye başlamadan önce neyi ölçtüğümüzü söylemeliyiz.

Uzunluk Birimleri

Uzunlukta ana birim metredir. Metrenin altında desimetre, santimetre ve milimetre; üstünde ise kilometre vardır.

Kütle Birimleri

Kütleleri ölçmek için kilogramı kullanırız. Kilogramın altında gram, üstünde ton vardır. Aralarındaki ilişki de onarlık basamaklarla ilerler.

Birim Çevirme Tablosu

Büyük birimden küçük birime geçerken sayıyı 10, 100 ya da 1000 ile çarparız. Küçük birimden büyüğe geçerken aynı sayılarla böleriz.

Büyük birimKüçük birimKaç eder
kilometremetre1000
metresantimetre100
kilogramgram1000
grammiligram1000

Örnek

Defne'nin boyu 1 metre 35 santimetredir. Bu uzunluğu yalnızca santimetre cinsinden yazalım.

  1. 1 metre 100 santimetre olduğu için önce metre kısmını çeviriyoruz.
  2. 100 + 35 işlemiyle 135 santimetre bulunur.
  3. Sonuç 135 santimetre olur. Aynı uzunluğu 1350 milimetre olarak da yazabiliriz.

Basit Örnek

Önce kolay bir örnekle başlayalım.

Örnek 1: Metreyi Santimetreye Çevirme

Bir perde asılacak. Perdenin eni 2 metre 40 santimetredir. Bu eni yalnızca santimetre olarak yazınız.

  1. 1. Adım: 1 metre 100 santimetre olduğu için 2 metreyi santimetreye çeviriyoruz.
  2. 2. Adım: 2 metre için 100 sayısını iki kez topluyoruz ve 200 santimetre buluyoruz.
  3. 3. Adım: Kalan 40 santimetreyi ekliyoruz: 200 + 40 = 240 santimetre.
  4. 4. Adım: Sonuç 240 santimetredir; perde 2 metre 40 santimetre uzunluğundadır.

Cevap: 240 santimetre

İleri Örnek

Şimdi daha zor bir örneği birlikte çözelim.

Örnek 5: Kilometreyi Metreye Çevirip Çıkarma

Baba 4 kilometre 250 metre yol yürüdü. Bu yolun 1250 metresi daha vardı. Yolun tamamı kaç metredir?

  1. 1. Adım: 4 kilometreyi metreye çeviriyoruz: 4 × 1000 = 4000 metre.
  2. 2. Adım: Kalan 250 metreyi ekliyoruz: 4000 + 250 = 4250 metre.
  3. 3. Adım: Yolun kalan 1250 metresini ekliyoruz: 4250 + 1250 = 5500 metre.
  4. 4. Adım: Sonuç 5500 metredir ve bu yol 5 kilometre 500 metredir.

Cevap: 5500 metre

Adım Adım Çözülmüş Örnekler

İki örneği birlikte adım adım çözelim.

Cevap: 240 santimetre

Örnek 2: Kilogramı Grama Çevirme

Mutfakta 5 kilogram un alındı. Alınan un kaç gramdır?

  1. 1. Adım: Önce kuralı hatırlıyoruz: 1 kilogram 1000 gramdır.
  2. 2. Adım: 1000 sayısını 5 ile çarpıyoruz.
  3. 3. Adım: 1000 × 5 işlemiyle 5000 sonucunu buluyoruz.
  4. 4. Adım: Alınan unun kütlesi 5000 gramdır.

Cevap: 5000 gram

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı derste geçen kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

KavramNe ifade ederAyrımı
1 kilometre (km)1000 metre (m)milimetre, santimetre, desimetre, metre, kilometre.
1 metre (m)10 desimetre (dm) = 100 santimetre (cm)milimetre, santimetre, desimetre, metre, kilometre.
1 santimetre (cm)10 milimetre (mm)milimetre, santimetre, desimetre, metre, kilometre.
1 kilogram (kg)1000 gram (g)miligram, gram, kilogram, ton.
1 gram (g)1000 miligram (mg)miligram, gram, kilogram, ton.
1 ton1000 kilogram (kg)

Ölçü ve Birimler

Bu derste geçen sayıları, ölçüleri ve birimleri tabloyla görelim.

Sayı ve ölçüNe ölçerBu derste geçtiği yer
1 kilometreUzunluğu gösterir.1 kilometre (km) = 1000 metre (m)
1 metreUzunluğu gösterir.1 metre (m) = 10 desimetre (dm) = 100 santimetre (cm)
1 santimetreUzunluğu gösterir.1 santimetre (cm) = 10 milimetre (mm)
1000 grBir cismin kütlesini gösterir.1 kilogram (kg) = 1000 gram (g)
1 grBir cismin kütlesini gösterir.1 gram (g) = 1000 miligram (mg)
240 santimetreUzunluğu gösterir.Örnek 1: Metreyi Santimetreye Çevirme — 240 santimetre

Özet

Uzunlukta ana birim metredir ve kilometreden milimetreye kadar onarlık basamaklarla ilerler. Kütlede ana birim kilogramdır; ton, kilogram, gram ve miligram aynı mantıkla sıralanır. Büyük birimden küçük birime geçerken sayıyı 10, 100 ya da 1000 ile çarparız.

Sık Yapılan Hatalar

Birimi atlamak, ölçü sonucunu anlamsız hâle getirir. Bu yüzden hesaptan sonra birimi de yazmayı alışkanlık hâline getirmeliyiz.

  • Metreyi santimetreye çevirirken 10 yerine 100 ile çarpmak.
  • Kilogramı grama çevirirken 1000 ile çarpmayı unutmak.
  • Karma ölçülerde kısımları atıp yalnızca büyük birimi yazmak.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümleyi incele ve her birinin doğru olup olmadığını belirle.

  1. Bir basamak büyüğe geçince sayı 10 kat artar, küçüğe geçince sayı 10 ile bölünür. — doğru mu?
  2. Uzunlukta küçükten büyüğe sıra: milimetre, santimetre, desimetre, metre, kilometre. — doğru mu?
  3. Kütlede küçükten büyüğe sıra: miligram, gram, kilogram, ton. — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. 1 kilometre (km) = 1000 metre (m) 2) Doğru. 1 metre (m) = 10 desimetre (dm) = 100 santimetre (cm) 3) Doğru. 1 santimetre (cm) = 10 milimetre (mm)

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha sağlam öğrenmek için şu konularla birlikte çalışabilirsin:

  • Toplama ve Çıkarma Toplama ve çıkarmada basamaklar alt alta yazılır; önce birler, sonra onlar ve yüzler işlenir.
  • Uzunluk ve Alan Uzunluk km, m ve cm ile ölçülür; 1 km = 1000 m, 1 m = 100 cm'dir.
  • Çarpma ve Bölme Çarpma tekrarlı toplama, bölme eşit paylaştırmadır.

Uzunluk ve Kütle Ölçü — Sık Sorulan Sorular

Ölçü Nedir?

Bir nesnenin uzunluğunu ve kütlesini ölçmek için sayı ile birim kullanırız. Sayı bize nesnenin büyüklüğünü, birim ise bu büyüklüğün hangi ölçüyle anlatıldığını gösterir. Aynı nesne farklı birimle yazıldığında sayı değişir ama nesnenin kendisi değişmez.

Uzunluk ve Kütle Ölçü nedir?

Bu konuyu anlamak için önce Uzunluk ve Alan konusunu bilmen gerekir. Uzunluk km, m ve cm ile ölçülür; 1 km = 1000 m, 1 m = 100 cm'dir. Bir nesnenin uzunluğunu ve kütlesini ölçmek için sayı ile birim kullanırız. Sayı bize nesnenin büyüklüğünü, birim ise bu büyüklüğün hangi ölçüyle anlatıldığını gösterir. Aynı nesne…

Uzunluk ve Kütle Ölçü konusunda ne öğrenilir?

Bir basamak büyüğe geçince sayı 10 kat artar, küçüğe geçince sayı 10 ile bölünür.

Uzunluk ve Kütle Ölçü konusunda sık yapılan hatalar nelerdir?

On ile çarpmak yerine yüzle çarpmak: Metreyi santimetreye çevirirken 10 değil 100 ile çarpılır. Bir basamak küçüldüğü için sayı 100 katına çıkar. Birimi hiç yazmamak: Sonuç yalnızca sayı olarak yazılırsa ölçünün ne olduğu anlaşılmaz. Her hesaptan sonra uygun birimi yazmalıyız.

Uzunluk ve Kütle Ölçü için hangi formüller ve kurallar kullanılır?

1 kilometre (km) = 1000 metre (m) · 1 metre (m) = 10 desimetre (dm) = 100 santimetre (cm) · 1 santimetre (cm) = 10 milimetre (mm) · 1 kilogram (kg) = 1000 gram (g)

Uzunluk ve Kütle Ölçü Kazanımları

Örnek Sorular ve Çözümleri

Örnek Soru 1 kolay

1 kilogram kaç gram eder?

  1. A) 100 gram
  2. B) 10 gram
  3. C) 1000 gram
  4. D) 10000 gram
Cevabı göster

Doğru cevap: C) 1000 gram

Kilogram, gramdan büyük birimdir. 1 kilogram 1000 gram olduğuna göre 1000 gram bir kilograma eşit olur.

Örnek Soru 2 orta

2 metre 15 santimetre kaç santimetredir?

  1. A) 215 santimetre
  2. B) 205 santimetre
  3. C) 115 santimetre
  4. D) 225 santimetre
Cevabı göster

Doğru cevap: A) 215 santimetre

Önce metre kısmını çeviriyoruz: 2 metre 200 santimetredir. Sonra 15 santimetreyi ekliyoruz: 200 + 15 = 215.

Örnek Soru 3 zor

1 kilometre kaç metre eder?

  1. A) 100 metre
  2. B) 1000 metre
  3. C) 10000 metre
  4. D) 10 metre
Cevabı göster

Doğru cevap: B) 1000 metre

Kilometre, metreden büyük birimdir. 1 kilometre 1000 metreye eşittir, bu yüzden sayıyı 1000 ile çarpmalıyız.

Sıradaki adım

Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.

DersTeders ile devam et

Matematik için çalışma yolu

  1. OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
  2. Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
  3. Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.

Slaytla adım adım öğren · Tüm dersler · Ana sayfa

Hesap açTüm dersleri keşfet

Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.

Bu sayfa Uzunluk ve Kütle Ölçü konusunun anlatımını, kazanımlarını ve örnek sorularını içerir. Konuyla ilgili tüm sorular için testi çöz, diğer konular için DersTeders ana sayfasına geçebilirsin.

Bu konunun öğretmen materyallerini (ders planı, çalışma kâğıdı, çözümlü soru bankası, rubrik) yazdırabilirsin: Yazıcı çıktısı modülünü aç