Kroki ve Konum

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceksin:

• Krokide bulunması gereken bilgileri açıklar
• Krokinin ne işe yaradığını gerçek hayattan örnek verir
• Kuzey, güney, doğu ve batı yönlerini krokide doğru gösterir
• Ölçek ve simgelerin ne anlama geldiğini bilir
• Okul krokisini verilen adımlara göre çizer

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Kültür ve Mirasımız konusunu bilmen gerekir. Kültür, bir toplumun kendine özgü yaşam biçimidir.

• Kültürün ne anlama geldiğini açıklar ve günlük hayattan örnek verir.
• Miras kavramını anlar ve somut ve somut olmayan mirası ayırt eder.
• Kültürel değerlerin nesilden nesile aktarıldığını belirtir.

Bir yerin yukarıdan görünüşünü çizerek gösteren krokiyi, yön oklarını, ölçeği ve simgeleri tanır; ev veya okulun krokisini doğru adımlarla çizer; adres tarifinde sağ, sol, köşe gibi konum bildiren ifadeleri doğru kullanır.

Konu Nedir?

Krokide bulunması gereken bilgileri açıklar Kroki bir yerin kuşbakışı çizimidir

Hedefler

• Krokide bulunması gereken bilgileri açıklar
• Krokinin ne işe yaradığını gerçek hayattan örnek verir
• Kuzey, güney, doğu ve batı yönlerini krokide doğru gösterir
• Ölçek ve simgelerin ne anlama geldiğini bilir
• Okul krokisini verilen adımlara göre çizer

Önemli Noktalar

Kroki bir yerin kuşbakışı çizimidir

Krokide yön okları ve yön adları bulunur

Kuzey güneşin doğmadığı yöndür

Ölçek çizimle gerçek uzunluk arasındaki bağı gösterir

Simgeler nesneleri kolaylaştırır, adları yazılır

Sağ, sol, ön, arka ve köşe konum bildirir

Kurallar ve Örüntüler

Örnekler

1. Örnek 1: Yönleri yerleştirelim Krokiye kuzey okunu çizerken oku yukarı çizeceğiz. Buna göre doğu, batı ve güney yönleri hangi tarafa çizilir?

   Adım 1: Krokide kuzeyi yukarı olarak kabul edelim.

   Adım 2: Doğu yönünün yukarının sağ tarafına düştüğünü bulalım.

   Adım 3: Batı yönünün yukarının sol tarafına düştüğünü bulalım.

   Adım 4: Güney yönünün ise aşağı tarafa düştüğünü bulalım.

   Sonuç: Doğu sağa, batıya sola, güney aşağıya çizilir. Krokide kuzey yukarı kabul edildiğinde bu yerleşim doğrudur.

2. Örnek 2: Ölçeği kullanalım Krokide 1 kenar uzunluğu 5 metreye karşılık geliyor. Krokide 3 kenar ölçülüyor. Bu mesafe gerçekte kaç metredir?

   Adım 1: Ölçeği not edelim: 1 kenar = 5 metre.

   Adım 2: Krokide ölçtüğümüz kenar sayısını bulalım: 3 kenar.

   Adım 3: Çarpalım: 5 metre × 3 = 15 metre.

   Adım 4: Sonucu söyleyelim: gerçek mesafe 15 metredir.

   Sonuç: Gerçek mesafe 15 metredir. Ölçek sayesinde krokiden gerçek uzunluğu bulabiliriz.

3. Örnek 3: Adres tarifi çözelim Okulun krokisinde ana bina krokide solda, bahçe sağda. Tarikte "Ana binanın sağındaki bahçeye gir" deniyor. Tarife göre bahçe ana binanın hangi tarafındadır?

   Adım 1: Ana binanın krokide solda olduğunu not edelim.

   Adım 2: Sözü çözümleyelim: bahçe, ana binanın sağındadır.

   Adım 3: Krokide ana binanın sağı hangi yöne karşılık gelir, bulalım.

   Adım 4: Krokideki bahçenin yerini bu yöne göre doğrulayalım.

   Sonuç: Ana binanın sağ tarafı krokide okyanustur. Tarife göre bahçe ana binanın sağ tarafında, yani krokide doğu tarafındadır.

4. Örnek 4: Okul krokisi çizelim Okulun krokisine ana bina, kütüphane, kantin ve üç ağaç yerleştireceğiz. Ana binanın kuzeyinde üç ağaç, güneyinde kantin, doğusunda kütüphane varsa bu bilgiye göre yönleri çizelim.

   Adım 1: Kâğıdın ortasına ana binayı çizelim ve kuzey okunu ekleyelim.

   Adım 2: Kuzey tarafına üç ağaç simgesi çizip her birinin adını yazalım.

   Adım 3: Güney tarafına kantin simgesini yerleştirelim.

   Adım 4: Doğu tarafına kütüphane simgesini ekleyip krokiyi bitirelim.

   Sonuç: Kroki şu sırayla tamamlanır: kuzey oku, ana bina, kuzeyde üç ağaç, güneyde kantin, doğuda kütüphane. Krokide her simgenin yanında adı bulunur.

5. Örnek 5: Mesafeyi tahmin edelim Krokide 1 kenar 5 metredir. Ana bina ile bahçe arasında 6 kenar çizilmiştir. Bu mesafe kaç metredir ve bu mesafe hangi ışığın uzunluğuna yaklaşır?

   Adım 1: Krokide ölçülen kenar sayısını yazalım: 6 kenar.

   Adım 2: Her kenar 5 metre olduğuna göre çarpalım: 5 × 6 = 30 metre.

   Adım 3: 30 metrenin ne kadar büyük olduğunu düşünelim, yaklaşık bir basketbol sahası kadardır.

   Adım 4: Sonucu okuyalım: gerçek mesafe 30 metredir.

   Sonuç: Gerçek mesafe 30 metredir. Bu mesafe bir basketbol sahası uzunluğuna yaklaşır ve okulda yürüyüşle birkaç dakika sürer.

Basit Örnek

Önce kolay bir örnekle başlayalım.

Örnek 1: Yönleri yerleştirelim

Krokiye kuzey okunu çizerken oku yukarı çizeceğiz. Buna göre doğu, batı ve güney yönleri hangi tarafa çizilir?

1. Adım 1: Krokide kuzeyi yukarı olarak kabul edelim.
2. Adım 2: Doğu yönünün yukarının sağ tarafına düştüğünü bulalım.
3. Adım 3: Batı yönünün yukarının sol tarafına düştüğünü bulalım.
4. Adım 4: Güney yönünün ise aşağı tarafa düştüğünü bulalım.

Cevap: Doğu sağa, batıya sola, güney aşağıya çizilir. Krokide kuzey yukarı kabul edildiğinde bu yerleşim doğrudur.

İleri Örnek

Şimdi daha zor bir örneği birlikte çözelim.

Örnek 5: Mesafeyi tahmin edelim

Krokide 1 kenar 5 metredir. Ana bina ile bahçe arasında 6 kenar çizilmiştir. Bu mesafe kaç metredir ve bu mesafe hangi ışığın uzunluğuna yaklaşır?

1. Adım 1: Krokide ölçülen kenar sayısını yazalım: 6 kenar.
2. Adım 2: Her kenar 5 metre olduğuna göre çarpalım: 5 × 6 = 30 metre.
3. Adım 3: 30 metrenin ne kadar büyük olduğunu düşünelim, yaklaşık bir basketbol sahası kadardır.
4. Adım 4: Sonucu okuyalım: gerçek mesafe 30 metredir.

Cevap: Gerçek mesafe 30 metredir. Bu mesafe bir basketbol sahası uzunluğuna yaklaşır ve okulda yürüyüşle birkaç dakika sürer.

Adım Adım Çözülmüş Örnekler

İki örneği birlikte adım adım çözelim.

Örnek 2: Ölçeği kullanalım

Krokide 1 kenar uzunluğu 5 metreye karşılık geliyor. Krokide 3 kenar ölçülüyor. Bu mesafe gerçekte kaç metredir?

1. Adım 1: Ölçeği not edelim: 1 kenar = 5 metre.
2. Adım 2: Krokide ölçtüğümüz kenar sayısını bulalım: 3 kenar.
3. Adım 3: Çarpalım: 5 metre × 3 = 15 metre.
4. Adım 4: Sonucu söyleyelim: gerçek mesafe 15 metredir.

Cevap: Gerçek mesafe 15 metredir. Ölçek sayesinde krokiden gerçek uzunluğu bulabiliriz.

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı derste geçen kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

Öğrendiklerimizi Yaşamla Bağlayalım

Her öğrendiğimiz bilgiyi günlük yaşamdan bir durumla eşleştirelim.

Sık Yapılan Hatalar

• Hata: Kroki ile harita aynı şeydir. Neden yanlış: Harita belli bir ölçekle çizilir ve çok ayrıntı gösterir; krokide ölçek ve ayrıntı yoktur, sadece yönler ve yerlerin birbirine göre konumu vardır.
• Hata: Her krokide kuzey yukarıya çizilmelidir. Neden yanlış: Kuzey krokide herhangi bir yöne çizilebilir. Bu yüzden okların yanına yön adlarını yazmak şarttır, asıl önemli olan budur.
• Hata: Simge çizildiği için adını yazmaya gerek yoktur. Neden yanlış: Benzer simgeler birbirine karışabilir. Simgeyi tanımanın en kolay yolu yanına adını yazmaktır.
• Hata: Adres tarifinde sağ taraf, haritadaki sağ tarafla aynı yöndür. Neden yanlış: Harita sabittir, adres tarifini okuyan kişi ise yönüne göre dönebilir. Sağ tarafı karıştırmamak için tarif edileni kendi bakış açımıza göre çevir.

İpuçları

• Krokiye başlamadan önce kuzeyin hangi tarafta olacağına karar ver
• Her simgenin yanına adını yazmayı hiç atlama
• Çizimde aynı renkleri kullanmak krokini okunur yapar
• Adres tarifini okurken sağ ve sol tarafını hemen çevir

Özet

Kroki, bir yerin kuşbakışı görünüşünü çizerek gösteren bir çizimdir. Haritadan farklı olarak ölçeği ve ayrıntısı azdır, ama yerlerin birbirine göre konumunu ve yönlerini belirtir. Krokide kuzey, güney, doğu ve batı yönleri oklarla gösterilir; okların yanına yön adları yazılmalıdır. Kuzey yukarı kabul edildiğinde güney aşağı, doğu sağ, batı sol tarafa düşer, fakat kroki çizen kişi bakış açısına göre farklı yerleştirebilir. Ölçek, krokide bir birimlik uzunluğun gerçekte kaç metre olduğunu gösterir; 1 kenar 5 metre ise 3 kenar 15 metreye gelir. Simgeler ev, ağaç, yol ve çeşme gibi nesneleri temsil eder ve yanlarına adları yazılır. Okul krokisi çizerken önce kuzey oku, sonra ana bina, sonra diğer bölümler ve simgeler eklenir. Günlük hayatta sağ, sol, ön, arka, yanında ve köşesinde gibi ifadeler de konum bildirir.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümleyi incele ve her birinin doğru olup olmadığını belirle.

1. Kroki bir yerin kuşbakışı çizimidir — doğru mu?
2. Krokide yön okları ve yön adları bulunur — doğru mu?
3. Kuzey güneşin doğmadığı yöndür — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. 1 metre = 100 santimetre 2) Doğru. 3) Doğru.

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha sağlam öğrenmek için şu konularla birlikte çalışabilirsin:

• Afet Öncesi Yapılacaklar Deprem, taşkın, sel ve yangın gibi afetlerden önce hazırlık yapmak hayat kurtarır.
• Kültür ve Mirasımız Kültür, bir toplumun kendine özgü yaşam biçimidir.