İleri Örnek
Şimdi daha zor bir örneği birlikte çözelim.
Örnek 5: Mesafeyi tahmin edelim
Krokide 1 kenar 5 metredir. Ana bina ile bahçe arasında 6 kenar çizilmiştir. Bu mesafe kaç metredir ve bu mesafe hangi ışığın uzunluğuna yaklaşır?
- Adım 1: Krokide ölçülen kenar sayısını yazalım: 6 kenar.
- Adım 2: Her kenar 5 metre olduğuna göre çarpalım: 5 × 6 = 30 metre.
- Adım 3: 30 metrenin ne kadar büyük olduğunu düşünelim, yaklaşık bir basketbol sahası kadardır.
- Adım 4: Sonucu okuyalım: gerçek mesafe 30 metredir.
Cevap: Gerçek mesafe 30 metredir. Bu mesafe bir basketbol sahası uzunluğuna yaklaşır ve okulda yürüyüşle birkaç dakika sürer.
Adım Adım Çözülmüş Örnekler
İki örneği birlikte adım adım çözelim.
Örnek 2: Ölçeği kullanalım
Krokide 1 kenar uzunluğu 5 metreye karşılık geliyor. Krokide 3 kenar ölçülüyor. Bu mesafe gerçekte kaç metredir?
- Adım 1: Ölçeği not edelim: 1 kenar = 5 metre.
- Adım 2: Krokide ölçtüğümüz kenar sayısını bulalım: 3 kenar.
- Adım 3: Çarpalım: 5 metre × 3 = 15 metre.
- Adım 4: Sonucu söyleyelim: gerçek mesafe 15 metredir.
Cevap: Gerçek mesafe 15 metredir. Ölçek sayesinde krokiden gerçek uzunluğu bulabiliriz.
Kavram Karşılaştırma Tablosu
Aynı derste geçen kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.
| Kavram | Ne ifade eder | Ayrımı |
|---|
| Kuzey | yukarı (↥) | Kuzey güneşin doğmadığı yöndür |
| Güney | aşağı (↧) | |
| 1 metre | 100 santimetre | |
Öğrendiklerimizi Yaşamla Bağlayalım
Her öğrendiğimiz bilgiyi günlük yaşamdan bir durumla eşleştirelim.
| Sayı ve ölçü | Ne ölçer | Bu derste geçtiği yer |
|---|
| 5 metre | Uzunluğu gösterir. | 1 kenar = 5 metre |
| 1 metre | Uzunluğu gösterir. | 1 metre = 100 santimetre |
| 15 metre | Uzunluğu gösterir. | Örnek 2: Ölçeği kullanalım — Gerçek mesafe 15 metredir. Ölçek sayesinde krokiden gerçek uzunluğu bulabiliriz. |
| 30 metre | Uzunluğu gösterir. | Örnek 5: Mesafeyi tahmin edelim — Gerçek mesafe 30 metredir. Bu mesafe bir basketbol sahası uzunluğuna yaklaşır ve okulda yürüyüşle birkaç daki… |
Sık Yapılan Hatalar
- Hata: Kroki ile harita aynı şeydir. Neden yanlış: Harita belli bir ölçekle çizilir ve çok ayrıntı gösterir; krokide ölçek ve ayrıntı yoktur, sadece yönler ve yerlerin birbirine göre konumu vardır.
- Hata: Her krokide kuzey yukarıya çizilmelidir. Neden yanlış: Kuzey krokide herhangi bir yöne çizilebilir. Bu yüzden okların yanına yön adlarını yazmak şarttır, asıl önemli olan budur.
- Hata: Simge çizildiği için adını yazmaya gerek yoktur. Neden yanlış: Benzer simgeler birbirine karışabilir. Simgeyi tanımanın en kolay yolu yanına adını yazmaktır.
- Hata: Adres tarifinde sağ taraf, haritadaki sağ tarafla aynı yöndür. Neden yanlış: Harita sabittir, adres tarifini okuyan kişi ise yönüne göre dönebilir. Sağ tarafı karıştırmamak için tarif edileni kendi bakış açımıza göre çevir.
İpuçları
- Krokiye başlamadan önce kuzeyin hangi tarafta olacağına karar ver
- Her simgenin yanına adını yazmayı hiç atlama
- Çizimde aynı renkleri kullanmak krokini okunur yapar
- Adres tarifini okurken sağ ve sol tarafını hemen çevir
Özet
Kroki, bir yerin kuşbakışı görünüşünü çizerek gösteren bir çizimdir. Haritadan farklı olarak ölçeği ve ayrıntısı azdır, ama yerlerin birbirine göre konumunu ve yönlerini belirtir. Krokide kuzey, güney, doğu ve batı yönleri oklarla gösterilir; okların yanına yön adları yazılmalıdır. Kuzey yukarı kabul edildiğinde güney aşağı, doğu sağ, batı sol tarafa düşer, fakat kroki çizen kişi bakış açısına göre farklı yerleştirebilir. Ölçek, krokide bir birimlik uzunluğun gerçekte kaç metre olduğunu gösterir; 1 kenar 5 metre ise 3 kenar 15 metreye gelir. Simgeler ev, ağaç, yol ve çeşme gibi nesneleri temsil eder ve yanlarına adları yazılır. Okul krokisi çizerken önce kuzey oku, sonra ana bina, sonra diğer bölümler ve simgeler eklenir. Günlük hayatta sağ, sol, ön, arka, yanında ve köşesinde gibi ifadeler de konum bildirir.
Kendini Dene
Aşağıdaki üç cümleyi incele ve her birinin doğru olup olmadığını belirle.
- Kroki bir yerin kuşbakışı çizimidir — doğru mu?
- Krokide yön okları ve yön adları bulunur — doğru mu?
- Kuzey güneşin doğmadığı yöndür — doğru mu?
Cevap anahtarı: 1) Doğru. 1 metre = 100 santimetre 2) Doğru. 3) Doğru.
Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.
İlgili Konular
Bu konuyu daha sağlam öğrenmek için şu konularla birlikte çalışabilirsin:
- Afet Öncesi Yapılacaklar Deprem, taşkın, sel ve yangın gibi afetlerden önce hazırlık yapmak hayat kurtarır.
- Kültür ve Mirasımız Kültür, bir toplumun kendine özgü yaşam biçimidir.