Konu Anlatımı
Bu Derste Ne Öğreneceğiz?
Bu derste şunları öğreneceksin:
- Atatürk'ün hayatındaki önemli olayları sıraya koyar.
- Atatürk'ün ülkemize kazandırdığı başarıları örnekler.
- Atatürk'ün kişilik özelliklerinden birkaçını tanıtır.
- Atatürk'ün ilkelerinden birini örnekle açıklar.
- Çevresine ve memleketine verdiği değeri belirtir.
Ön Bilgi
Bu konuyu anlamak için önce Ülkemizin Yönetim Şekli konusunu bilmen gerekir. Ülkemiz Cumhuriyetle yönetilir.
- Ülkemizin yönetim şeklinin Cumhuriyet olduğunu söyler.
- Halkın temsilcilerini seçme hakkını açıklar.
- Cumhurbaşkanının görevlerini örneklerle anlatır.
Atatürk Kimdir?
Mustafa Kemal Atatürk, ülkemizin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanıdır. 1881 yılında Selanik'te doğdu. Kendi isteğiyle sınava girerek subay oldu ve askerî eğitim aldı. Dünya Savaşı sonunda ülkemizde düzen sarsılmıştı.
Önemli Duraklar
Atatürk 1919'da Samsun'a çıktı ve orada bir konuşma yaptı. Amasya, Erzurum ve Sivas kongrelerinde yol belirlendi. 1920'de Büyük Millet Meclisi açıldı ve meclis onu başkomutan seçti. Savaşlar sonunda ülke kurtuldu.
- 1881: Selanik'te doğdu.
- 1919: Samsun'a çıktı.
- 1920: Büyük Millet Meclisi açıldı.
- 1923: 29 Ekim'de Cumhuriyet ilan edildi.
- 1933: İstanbul'da vefat etti.
Ülkemize Kazandırdığı Başarılar
Atatürk yalnızca savaş kazanmamış, ülkeyi yeniden düzenledi.
- Cumhuriyetin ilanı (1923): Cumhuriyet yönetimi kuruldu.
- Yeni alfabe (1928): Okuma yazma kolaylaştı.
- Kadın hakları (1934): Kadınlara seçme ve seçilme hakkı verildi.
- Kıyafet kanunu (1925): Herkes kendi millî kıyafetiyle dolaşabildi.
- Şirketler kanunu (1926): Şirketler halkın yararına düzenlendi.
Bu değişikliklerle okuma yazma kolaylaştı, kadınlar yönetime katıldı.
Yıl ve Olay Tablosu
| Yıl | Gerçekleşen olay | Önemi |
|---|
| 1919 | Samsun'a çıkış | Mücadelenin başı |
| 1920 | Meclisin açılması | Yönetimin başlaması |
| 1923 | Cumhuriyetin ilanı | Yeni yönetim biçimi |
| 1928 | Alfabe değişikliği | Kolay okuma yazma |
Yılları bilmek, olayların sırasını anlamayı kolaylaştırır.
Örnek: Halkçılık ilkesi
Sınıfça halkçılık ilkesini örnekleyen bir poster hazırlayınız.
- Adım 1: Halkçılığın devletin halkın yararına çalışmasını öğrenirsiniz.
- Adım 2: Her öğrencinin kullanabildiği okul kütüphanesini görürsünüz.
- Adım 3: Bu örneği halkın yararına çalışan bir uygulama olarak yazarsınız.
- Adım 4: Postere kısa bir açıklama ekleyip sunarsınız.
Kişilik Özellikleri
Atatürk ileri görüşlü, vatansever ve çalışkan bir liderdir. Yeni fikirleri dinler, halkın yararını gözetir. Adaletli ve misafirperverdir. Gençlere ve kadınlara değer vermiştir.
Basit Örnek
Önce kolay bir örnekle başlayalım.
Örnek 1: Olayları sıraya koyma
Aşağıdaki olaylar karışık olarak verilmiştir: Büyük Millet Meclisi'nin açılması, Cumhuriyetin ilanı, Samsun'a çıkış. Bu olayları oluş sırasına göre yazınız.
- Adım 1: Samsun'a çıkışın 1919 yılında olduğunu biliriz.
- Adım 2: Meclisin 1920 yılında açıldığını hatırlarız.
- Adım 3: Cumhuriyetin 1923'te ilan edildiğini öğreniriz.
- Adım 4: Üç olayı yıllarına göre sıraya koyarız.
Cevap: Samsun'a çıkış, meclisin açılması, Cumhuriyetin ilanı sırasıyla olur.
İleri Örnek
Şimdi daha zor bir örneği birlikte çözelim.
Örnek 5: Başarıları sıralama
Sınıfça bir pano hazırlanacak. Panoya yazılacak üç başarıyı seçin ve neden önemli olduklarını yazın.
- Adım 1: Cumhuriyetin ilan edildiğini ve yeni yönetim biçimini yazarız.
- Adım 2: Alfabe değişikliğinin okuma yazmayı kolaylaştırdığını yazarız.
- Adım 3: Kadın haklarının genişlediğini ve yararını yazarız.
- Adım 4: Üç başarının bugün hâlâ önemli olduğunu belirtiriz.
Cevap: Üç başarıyı ve bugünkü yararlarını birlikte yazarız.
Adım Adım Çözülmüş Örnekler
İki örneği birlikte adım adım çözelim.
Örnek 2: Bir başarıyı örnekleme
Atatürk'ün alfabe değişikliğini öğrencilere anlatmak istiyorsunuz. Anlatımda hangi sırayı izlemelisiniz?
- Adım 1: Değişikliğin 1928 yılında yapıldığını söylersiniz.
- Adım 2: Değişikliğin okuma yazmayı kolaylaştırdığını açıklarsınız.
- Adım 3: Bugün kullandığımız alfabeyi hatırlatırsınız.
- Adım 4: Öğrencilerden bir iki örnek istersiniz.
Cevap: Yıl, amaç, bugünkü sonuç ve örnek isteme sırasını izleriz.
Kavram Karşılaştırma Tablosu
Aynı derste geçen kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.
| Kavram | Ne ifade eder | Ayrımı |
|---|
| Atatürk | ileri görüşlü, vatansever, çalışkan ve adaletli bir lider | Atatürk 1881'de Selanik'te doğdu ve 1933'te İstanbul'da vefat etti. |
| 1881'de Selanik'te doğdu | 1933'te İstanbul'da vefat etti | Atatürk 1881'de Selanik'te doğdu ve 1933'te İstanbul'da vefat etti. |
| 1919'da Samsun'a çıktı | mücadeleyi başlattı | 1919'da Samsun'a çıkışı, ülkenin mücadelesinin başlangıcı sayılır. |
Dersten Öğrendiklerimizi Gözden Geçirelim
Bu derste öğrendiklerimizi ve yaşamdan karşılıklarını birlikte görelim.
| Öğrendiğimiz bilgi | Günlük hayattan örneği |
|---|
| Atatürk 1881'de Selanik'te doğdu ve 1933'te İstanbul'da vefat etti. | Aşağıdaki olaylar karışık olarak verilmiştir: Büyük Millet Meclisi'nin açılması, Cumhuriyetin ilanı, Samsun'a çıkış. Bu olayları oluş sırasına göre yazınız. |
| Kendi isteğiyle yazılı sınava girerek subay oldu ve askerî eğitim aldı. | Atatürk'ün alfabe değişikliğini öğrencilere anlatmak istiyorsunuz. Anlatımda hangi sırayı izlemelisiniz? |
| 1919'da Samsun'a çıkışı, ülkenin mücadelesinin başlangıcı sayılır. | Atatürk'ün 'ileri görüşlü' kişilik özelliğine bir örnek bulmanız isteniyor. Hangi düşünceyi örnek yapabilirsiniz? |
| 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı ve kendisini başkomutan seçti. | Arkadaşınız 'Atatürk, Türkiye'de Cumhuriyetin ilan edildiği yılı 1920 olarak söylüyor.' diyor. Bu bilgiyi nasıl düzeltirsiniz? |
Özet
Atatürk 1881'de Selanik'te doğdu, ülkemizin kurucusu oldu. 1919'da Samsun'a çıktı, 1920'de Büyük Millet Meclisi açıldı. 1923'te Cumhuriyeti ilan etti. Alfa değişikliği ve kadın hakları ülkemizi yeniden düzenledi.
Sık Yapılan Hatalar
- Yalnızca savaş kazandığını düşmek yanlıştır; birçok değişiklik yapmıştır.
- Cumhuriyetin ilan tarihini 1920 sanmak yanlıştır; yıl 1923'tür.
- Vefat yılını karıştırmak hatadır; Atatürk 1933'te vefat etti.
- Başarıları yalnızca kendisine bağlamak doğru değildir.
Kendini Dene
Aşağıdaki üç cümleyi incele ve her birinin doğru olup olmadığını belirle.
- Atatürk 1881'de Selanik'te doğdu ve 1933'te İstanbul'da vefat etti. — doğru mu?
- Kendi isteğiyle yazılı sınava girerek subay oldu ve askerî eğitim aldı. — doğru mu?
- 1919'da Samsun'a çıkışı, ülkenin mücadelesinin başlangıcı sayılır. — doğru mu?
Cevap anahtarı: 1) Doğru. 1881'de Selanik'te doğdu, 1933'te İstanbul'da vefat etti 2) Doğru. 1919'da Samsun'a çıktı, mücadeleyi başlattı 3) Doğru. Cumhuriyetin ilan tarihi 29 Ekim 1923'tür
Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.
İlgili Konular
Bu konuyu daha sağlam öğrenmek için şu konularla birlikte çalışabilirsin:
- Millî Birlik ve Beraberlik Millî birlik, ülkemizdeki insanların aynı dili, aynı yönetimi ve aynı ülkeyi paylaşmasıdır.
- Ülkemizin Yönetim Şekli Ülkemiz Cumhuriyetle yönetilir.
- Millî Gün ve Bayramlar Millî günler, ülkemizin tarihindeki önemli olayların günleridir.