İletişim ve Nezaket

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceksin:

• İletişim yollarını ve araçlarını tanır.
• Nazik sözcükleri uygun durumlarda kullanır.
• Karşısındakini sabırla dinler.
• Çıkan anlaşmazlıkları sakinçe çözer.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Toplumda Yaşam ve Kurallar konusunu bilmen gerekir. Toplum, birlikte yaşayan insanlardır; kurallar huzur ve düzen için vardır.

• Toplum kavramını ve kuralların amacını açıklar.
• Toplum içinde uygun davranışlar sergiler.
• Komşularıyla iyi geçinir ve yardımlaşır.

İletişim yolları, nazik dil, etkin dinleme ve anlaşmazlıkları sakin çözme

Konu Nedir?

İletişim yollarını ve araçlarını tanır. Nazik iletişim insanları mutlu eder ve güven oluşturur.

Hedefler

• İletişim yollarını ve araçlarını tanır.
• Nazik sözcükleri uygun durumlarda kullanır.
• Karşısındakini sabırla dinler.
• Çıkan anlaşmazlıkları sakinçe çözer.

Önemli Noktalar

Nazik iletişim insanları mutlu eder ve güven oluşturur.

Etkin dinleme, karşımızdakini değerli hissettirir.

Beden dili de en az sözler kadar mesaj verir.

Bağırmak ve alay etmek sorunu büyütmekten başka işe yaramaz.

Farklı fikirlere saygı göstermek iletişim kalitesini artırır.

Kurallar ve Örüntüler

Örnekler

1. Örnek 1: Nazik İstek Birinden yardım isterken hangi sözcükleri kullanırsın?

   Karşındakine gülümser ve ses tonunu yumuşatırsın.

   Lütfen sözcüğüyle isteğini söylersin.

   Cevap ne olursa olsun teşekkür edersin.

   Sonuç: Lütfen ve teşekkür ederim

2. Örnek 2: Etkin Dinleme Annen sana bir şey anlatırken nasıl dinlersin?

   Ona dönerek göz teması kurarsın.

   Sözünü kesmeden cümlesini bitirmesini beklersin.

   Anladığını kendi cümlelerinle geri söylersin.

   Sonuç: Göz teması kurarak ve söz kesmeyerek

3. Örnek 3: Özür ve Telafi Yanlışlıkla arkadaşının kalemini kırdın. Ne dersin?

   Durumu hemen kabul eder, bahane uydurmazsın.

   Özür dilerim dersin.

   Yerine yenisi getireceğini ya da tamir etmeye çalışacağını söylersin.

   Sonuç: Özür dilerim, telafi edeceğim

4. Örnek 4: Anlaşmazlık Çözme Arkadaşınla oyun konusunda çıktınız. Nasıl çözersiniz?

   Öfkeyle bağırmak yerine bir an susarsın.

   Önce arkadaşının fikrini dinlersin.

   Kendi fikrini sakin ve nazikçe anlatırsın.

   İkinizin de razı olacağı bir sıra ya da kural önerirsin.

   Sonuç: Sakin konuşup ortak kural önerirsin

Basit Örnek

Önce kolay bir örnekle başlayalım.

Örnek 1: Nazik İstek

Birinden yardım isterken hangi sözcükleri kullanırsın?

1. Karşındakine gülümser ve ses tonunu yumuşatırsın.
2. Lütfen sözcüğüyle isteğini söylersin.
3. Cevap ne olursa olsun teşekkür edersin.

Cevap: Lütfen ve teşekkür ederim

İleri Örnek

Şimdi daha zor bir örneği birlikte çözelim.

Örnek 4: Anlaşmazlık Çözme

Arkadaşınla oyun konusunda çıktınız. Nasıl çözersiniz?

1. Öfkeyle bağırmak yerine bir an susarsın.
2. Önce arkadaşının fikrini dinlersin.
3. Kendi fikrini sakin ve nazikçe anlatırsın.
4. İkinizin de razı olacağı bir sıra ya da kural önerirsin.

Cevap: Sakin konuşup ortak kural önerirsin

Adım Adım Çözülmüş Örnekler

İki örneği birlikte adım adım çözelim.

Cevap: Lütfen ve teşekkür ederim

Örnek 2: Etkin Dinleme

Annen sana bir şey anlatırken nasıl dinlersin?

1. Ona dönerek göz teması kurarsın.
2. Sözünü kesmeden cümlesini bitirmesini beklersin.
3. Anladığını kendi cümlelerinle geri söylersin.

Cevap: Göz teması kurarak ve söz kesmeyerek

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı derste geçen kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

Öğrendiklerimizi Yaşamda Uygulayalım

Öğrendiklerimizi günlük yaşamda nasıl kullanacağımızı birlikte görelim.

Sık Yapılan Hatalar

• Söz keserek karşındakini dinlememek: Söz kesmek iletişimde güveni zedeler ve karşındakinin fikrini öğrenmeni engeller.
• Yalnızca kendi bildiğini söylemek: İletişim tek yönlü olursa anlaşılmaz; soru sorup dinlemek de şarttır.
• Yüksek sesle ve sert konuşmak: Bağırmak korku ve savunma yaratır, anlaşmayı değil tartışmayı büyütür.
• Nazik sözcükleri unutmak: Lütfen ve teşekkür ederim dememek karşı tarafı değersiz hissettirir.

İpuçları

• Konuşmadan önce karşındakinin bitmesini bekle.
• İsteklerinde lütfen, sonunda teşekkür ederim demeyi unutma.
• Ses tonunu ve yüz ifadeni kontrol et; beden dilin de konuşur.
• Çözülmeyen konuda bir büyükten yardım iste, kavgaya girişme.

Özet

İletişim, duygu ve düşüncelerimizi anlatmanın ve karşımızdakini dinlemenin adıdır. Nazik sözcükler kullanır, söz kesmeyiz, ses tonumuzu ayarlarız. Beden dili ve gülümseme de iletişimimizin parçasıdır; anlaşmazlıkları sakin ve saygılı konuşmayla çözeriz.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümleyi incele ve her birinin doğru olup olmadığını belirle.

1. Nazik iletişim insanları mutlu eder ve güven oluşturur. — doğru mu?
2. Etkin dinleme, karşımızdakini değerli hissettirir. — doğru mu?
3. Beden dili de en az sözler kadar mesaj verir. — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. İletişim, anlatma ve dinlemeden oluşur 2) Doğru. Lütfen, teşekkür ederim, özür dilerim kullanılır 3) Doğru. Söz kesilmez, karşımızdaki sabırla dinlenir

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha sağlam öğrenmek için şu konularla birlikte çalışabilirsin:

• Toplumsal Yaşamda Meslekler Meslek, topluma düzenli hizmet veren ve emek gerektiren iştir; üretim ve hizmet olarak iki gruba ayrılır.
• Toplumda Yaşam ve Kurallar Toplum, birlikte yaşayan insanlardır; kurallar huzur ve düzen için vardır.
• Aile ve Toplum Aile, anne, baba ve kardeşlerden oluşan bir topluluktur.