Güvenliği Tehdit Eden Durumlar

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceksin:

• Tehlikeli durumları tanır ve tehlikenin nerede olduğunu fark ederiz.
• Evde, okulda ve yolda güvenli davranışları uygulamayı öğreniriz.
• Elektrik, ateş, kesici alet ve yabancı maddelerle dikkatli çalışırız.
• Trafikte, bahçede ve oyun alanlarında kendimizi güvende tutarız.
• Tehlikeyle karşılaştığında sakin kalır ve büyüklerden yardım isteriz.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Sağlığı Koruma konusunu bilmen gerekir. Sağlığı koruma; temizlenmek, düzenli ve dengeli beslenmek, yeterli uyumak ve düzenli hareket etmektir.

• Sağlığı korumanın neden önemli olduğunu açıklar.
• Vücudu temiz tutmanın kurallarını sıralar.
• Düzenli ve dengeli beslenmenin yararlarını söyler.

Tehlike Nedir?

Tehlike, bize zarar verebilecek bir durumdur. Bu durumlar evde, okulda, bahçede veya yolda karşımıza çıkabilir. Tehlikeyi erken fark edersek kendimizi koruyabiliriz. Bu yüzden çevremizi dikkatle izlemeliyiz.

Bazı tehlikeler aniden olur. Bazı tehlikeler ise yavaş yavaş büyür. Örneğin yerdeki bir oyuncakçağa, sıcak bir sobaya ya da açık bir elektrik kutusuna yaklaşmak tehlikelidir. Bu durumlardan uzak durmak en kolay çözümdür.

Tehlikeli Durumlar Nerelerde Görülür?

Tehlikeli durumlar üç yerde sık görülür: evde, okulda ve yoldadır. Evde ateş, sıcak fırın, ilaç ve elektrikli aletler tehlikelidir. Okulda merdivenler, sıra kenarları ve kesici malzemeler dikkat ister. Yolda ise araçlar, bisikletler ve yol kenarı tehlikeli bölgelerdir.

Tehlikeli Durumları Tanıma

Aşağıdaki maddeler, çocukların en sık karşılaştığı tehlikeleri kısa örneklerle anlatır. Her birinin kendine ait bir güvenli davranışı vardır.

• Elektrik: prize veya kabloya su değdirmek, ıslak elle fiş çekmek tehlikelidir.
• Ateş: kibrit, çakmak ve ocak alevi yakınında oynamak yangın çıkarabilir.
• Kesici aletler: makas, bıçak ve çatalı kesiciler yetişkin gözetimi olmadan kullanılmaz.
• Yabancı madde: gözlenmeyen ilaç, kimyasal madde veya tanımadığımız bir meyve yenmez.
• Trafik: yolun ortasında oynamak, aracın önünden geçmek tehlikelidir.

Tehlikelerin hepsi aynı değildir. Kimisi yalnızca dikkatsizlikle, kimisi ise yanlış bir kararla karşımıza çıkar. Bu yüzden her tehlike için ayrı bir kural öğrenmemiz gerekir.

Tehlikeye Göre Ne Yapmalıyız?

Her tehlikenin kendine uygun bir güvenli davranışı vardır. Aşağıdaki tablo, tehlike türünü ve yapılması gerekeni gösterir. Bu tabloyu ezberlemek yerine sebebini düşünerek davranmak daha kalıcıdır.

Hiçbir tehlikeyi saklamamalıyız. Kaza gördüğümüzde ya da bir şeyin yanlış gittiğini düşündüğümüzde büyüklerimize haber vermeliyiz. Bu davranış cesaret ister ve bizi korur.

Örnek

Okul bahçesinde oynarken Ayşe, yerde kırık bir cam parçası gördü. Üstüne basarak oynayacağını düşündü. Ayşe ne yapmalıdır?

1. Adım 1: Camın olduğu yere doğru yürür ve oradan uzaklaşır.
2. Adım 2: Yanındaki çocukları uyarır, camın olduğu yeri söyler.
3. Adım 3: Öğretmenine gidip camı gösterir ve temizlenmesini ister.
4. Adım 4: Temizlik bitene kadar o bölgede oynamaz.

Basit Örnek

Önce kolay bir örnekle başlayalım.

Örnek 1: Bahçedeki kırık cam

Okul bahçesinde yerde kırık cam gördün. Arkadaşın camın üstünden atlamak üzere. Ne yapmalısın?

1. Adım 1: Camın olduğu yere yaklaşmazsın ve oradan uzaklaşırsın.
2. Adım 2: Arkadaşını durdurup camın olduğu yeri bağırarak söylersin.
3. Adım 3: Baretleme yaparak çevredeki çocukları uyarırsın.
4. Adım 4: Öğretmene gidip camın temizlenmesini söylersin.

Cevap: Uyarır, uzaklaşır ve öğretmene haber verirsin.

İleri Örnek

Şimdi daha zor bir örneği birlikte çözelim.

Örnek 5: Evde yangın alarmı

Sahilde olduğun bir gün evinizden yangın alarmı sesi geliyor. Komşun seni arıyor. Ne yapmalısın?

1. Adım 1: Panik yapmaz, sakin bir sesle komşuna ne olduğunu sorarsın.
2. Adım 2: Komşunun anlattığı bilgiyi büyük bir insana aktarırsın.
3. Adım 3: Eve girmeye çalışmazsın, güvenli bir yerde beklersin.
4. Adım 4: Kurtarılan mal eşyalardan önce insanların güvende olduğunu kontrol edersin.

Cevap: Sakin kalır, büyüğe haber verir ve eve girmeye çalışmazsın.

Adım Adım Çözülmüş Örnekler

İki örneği birlikte adım adım çözelim.

Örnek 2: Merdivenlerde düşen kardeş

Kardeşin merdivenlerde ayağını kayıp düştü ve dizinin yanı çizildi. Ne yapmalısın?

1. Adım 1: Yanına gidip onun hareket etmesini engellersin.
2. Adım 2: Dizinin yanını temiz bir bezle nazikçe bastırırsın.
3. Adım 3: Merdivenden inmeyi bırakıp bir büyük çağırırsın.
4. Adım 4: Büyük gelene kadar kardeşinin yanında sakin durursun.

Cevap: Yaralıyı hareket ettirmez, bezle bastırır ve büyük çağırırsın.

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı derste geçen kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

Öğrendiklerimizi Yaşamda Uygulayalım

Öğrendiklerimizi günlük yaşamda nasıl kullanacağımızı birlikte görelim.

Özet

Tehlike, bize zarar verebilecek durumdur. Tehlikeler evde, okulda ve yolda görülür. Onları tanımak ve uzak durmak bizi korur. Yangın, elektrik, kesici alet, yabancı madde ve trafik başlıca tehlikelerdir. Tehlikeyle karşılaştığında panik yapma, uzaklaş ve bir büyüğüne haber ver.

Sık Yapılan Hatalar

• Sağlam göründüğü için gözden kaçırılan bir tehlikeye yaklaşmak.
• Tehlikeyi görünce kimseye söylemeyip kendi başına çözmeye çalışmak.
• Büyüklerden yardım istemekten utanmak ya da geciktirmek.
• Kesici aletleri oyun alanına götürmek.
• Acele etmek, koşmak ve kaygılı davranmak.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümleyi incele ve her birinin doğru olup olmadığını belirle.

1. Tehlikeli durum çoğu zaman sessizdir, çocuklar onu fark etmeden yaklaşabilir. — doğru mu?
2. Büyüklerin izni olmadan hiçbir yerde tehlikeli biçimde oyun oynanmaz. — doğru mu?
3. Yangın söndürme malzemeleri evde kolay ulaşılır bir yerde tutulmalıdır. — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. Tehlike = bize zarar verme ihtimali olan durum. 2) Doğru. Güvenli davranış = tehlikeden uzak durmak ve bildirmek. 3) Doğru. Tehlike görünce ilk iş: dur, uzaklaş, haber ver.

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha sağlam öğrenmek için şu konularla birlikte çalışabilirsin:

• Trafik Kuralları Trafik kuralları, yoldaki insanların ve araçların canını korumak için konmuştur.
• Sağlığı Koruma Sağlığı koruma; temizlenmek, düzenli ve dengeli beslenmek, yeterli uyumak ve düzenli hareket etmektir.
• Trafik İşaret ve Sesli Uyarı Levhaları Trafik işaretleri, yolun geleceğini önceden haber veren levhalardır.