3. SınıfFen Bilimleri
Maddenin Halleri — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Maddenin katı, sıvı ve gaz hâllerini ayırt eder.
- Her hâlin şekil ve hacim özelliğini örneklerle açıklar.
- Buz, su ve su buharı arasındaki hâl değişimini takip eder.
- Kütle, hacim ve sıcaklığın nasıl ölçüldüğünü bilir.
Önemli noktalar
- Maddenin katı, sıvı ve gaz olmak üzere üç hâli vardır.
- Sıvılar kabın şeklini alır ama hacimleri değişmez.
- Gazlar hem şekil hem hacim değiştirebilir.
- Isı alan buz erir, sıvı su buharlaşır.
- Hava da maddedir; yer kaplar ve kütlesi vardır.
Formüller ve kurallar
- Madde: yer kaplar ve kütlesi vardır
- Katı: belirli şekil ve belirli hacim
- Sıvı: belirli hacim, şekli kabın şeklidir
- Gaz: şekil ve hacmi değişebilir, kabı doldurur
- Kütle teraziyle, hacim ölçekli kapla ölçülür
Sık yapılan hatalar
- Sıvıların şeklinin sabit olduğunu sanmak: Sıvılar kabın şeklini alır, sabit kalan yalnızca hacmidir.
- Gazların ağırlığı olmadığını düşünmek: Gazlar da maddedir; yer kaplar ve kütlesi vardır.
- Buzun erimesini yok olmak sanmak: Buz eridiğinde madde yok olmaz, yalnızca sıvı hâle geçer.
- Kütle ile hacmi aynı araçla ölçmeye çalışmak: Kütle teraziyle ölçülür, hacim ölçekli kapta okunur.
- Yaygın hata 5: Maddenin Halleri konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Mutfakta suyun kaynama ve buharlaşmasını gözlemle.
- Hâl sorularında önce akıcılığa, sonra şekil değişimine bak.
- Katı, sıvı ve gaz tablosunu ezberlemek yerine örneklerle öğren.
- Soğuk bardağın dışındaki damlaları incele; bu tekrar sıvıya dönüşümdür.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Maddenin Halleri konusunun çözümlü sorularını çöz.