Takılınca Ne Yaparız?

Konu Anlatımı

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Güvenli İnternet Kullanma Kuralları konusunu bilmen gerekir. Kişisel bilgi, yalnız bizi tanıtan ve başkasının bilmesi gerekmeyen bilgidir.

• Kişisel bilginin ne olduğunu kendi cümleleriyle açıklar.
• İnternette paylaşmaması gereken bilgileri sayar.
• Yabancı biri bilgi isteyince nasıl davranacağını anlatır.

Bu konuda ne öğreneceğiz? bilgisayar takılınca neler yaparız, neleri asla yapmayız ve kime anlatırız öğreneceğiz. Her bölüm, konunun bir parçasını açıklar; sonunda kısa bir özet ile sık yapılan hataları gösterir.

Takılma Nedir?

Bilgisayar takılması, bilgisayarın ya da programın verilen işleme yanıt vermemesi durumudur.

Bilgisayar bazen verdiğimiz işi yapmaz ve ekranda hiçbir değişiklik olmaz. Buna bilgisayarın ya da programın takılması denir. Takılma bir arıza değildir; çoğu zaman cihaz biraz zaman isteyip işini kendiliğinden bitirir. Takılan bilgisayarda fare hareket eder ama ekrandaki işaretçi durur, program açılmaz ya da çok geç açılır. Bazen kablonun çıkması ya da ekranın kararması da bize bu izlenimi verir. Takıldığını sandığımızda önce sakin olur ve basit adımları sırayla deneriz: biraz bekleriz, ekrana ve fareye bakarız, kablonun yerinde olup olmadığını gözleriz ve programı yeniden açmayı deneriz. Bu adımlar sorunu çözerse işimizi kaydedip kaldığımız yerden devam ederiz.

Takılınca Hangi Sırayı İzleriz?

Bazı adımlardan sonra sorun sürüyorsa programı ya da cihazı kapatıp yeniden açmak gerekebilir; fakat bu kararı kendi başımıza vermeyiz, yetkili birine danışırız. Hiçbir koşulda ekrana vurmaz, cihazı sarsmaz ve fişi kendi başımıza çekmeyiz; çünkü cihazın iç parçaları zarar görebilir. Yardım isterken ne yaptığımızı sırayla ve sakin bir dille anlatırız. Başkasına yardım ederken de sakin ve nazik oluruz; yüksek sesle yaptırmak, küçümsemek ya da acele ettirmek yanlıştır. Sorun çözüldükten sonra işimizi kaydeder, sonra tekrar deneriz. Böylece cihazı korur, sırayı bozmaz ve öğrendiğimiz doğru sırayı alışkanlık hâline getiririz.

• Önce sakin olmak: acele etmeden durumu gözlemeye başlarız.
• Kısa beklemek: cihaz bir süre sonra kendiliğinden yanıt verebilir.
• Basit adımlar: ekranı, fareyi ve kablonun yerini sırayla gözleriz.
• Yeniden denemek: açılmayan programı bir kez daha açmayı deneriz.
• Kaydetmek: işimizi kaydederek kaybolmasını önleriz.
• Anlatmak: sorunu öğretmenimize ya da büyüğümüze sakin bir dille anlatırız.

Günlük Hayattan Örnek

Kerem, sınıftaki bilgisayarda bir çizim yapıyordu. Program birden kapandı ve fare hareket etse de ekrandaki işaretçi durdu. Kerem hemen ekrana vurmak istedi, ama önce biraz bekledi. Yaklaşık bir dakika sonra program kendiliğinden açıldı. Kerem çizimini hemen kaydetti ve öğretmenine sordu neden olduğunu. Öğretmeni, kabloyu kontrol etmesini ve sonraki seferde yine bekleyip anlatmasını söyledi.

Sınıfta ortak bilgisayar takıldığında çocuklar sırayı bekledi. Biri fareyi hareket ettirmeyi denedi, bir diğeri kablonun yerinde olup olmadığını büyüğüne sordu. Kimse ekrana vurmadı. Öğretmen kablonun çıkmış olduğunu fark etti ve cihazı düzgünce kapattı. Çalışma başka bir bilgisayarda sürdü. Çocuklar sıralarını bekleyip sorunu büyüklerine anlattıkları için kısa sürede çözüm buldular.

Basit Örnek

Önce basit bir örneğe bakalım.

Örnek 1: Takılma Belirtileri

Bilgisayarın takıldığını nasıl anlarız?

1. Ekranda hiçbir değişiklik olmaz.
2. Fare hareket eder ama işaretçi durur.
3. Program açılmaz ya da geç açılır.

Cevap: Ekranda değişiklik olmaması, işaretçinin durması ve programın açılmaması bilgisayarın takıldığını gösterir.