12. SınıfTemel Matematik
Köklü İfadeler ile İşlemler — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Gerçek sayılar kümesinde köklü ifadenin tanımlı olduğu durumları açıklar.
- Tam kare çarpanlara ayırarak köklü ifadeleri basitleştirir.
- Köklü ifadelerde çarpma ve bölme işlemlerini kurallarıyla yapar.
- Benzer köklü ifadelerde toplama ve çıkarma işlemini gerçekleştirir.
- Paydada kök bulunan ifadeleri eşlenikle çarparak rasyonelleştirir.
Önemli noktalar
- Gerçek sayılarda negatif sayının karekökü yoktur; kök içi a ≥ 0 olmalıdır.
- Basitleştirmede sayı en büyük tam kare çarpanına ayrılmalıdır.
- Farklı kök içlerine sahip terimler toplamada doğrudan birleştirilemez.
- Rasyonelleştirmede paydanın işareti tersine çevrilerek eşlenik elde edilir.
- √(a + b) ifadesi √a + √b'ye eşit değildir; en sık yapılan hata budur.
Formüller ve kurallar
- √(a · b) = √a · √b
- √a / √b = √(a/b)
- a√c + b√c = (a+b)√c
- 1/√b = √b/b
- 1/(√b + √d) = (√b - √d)/(b - d)
Sık yapılan hatalar
- Kök içindeki toplamı ayrı köklere bölmek: √(a + b) ifadesi √a + √b'ye eşit değildir; bölme yalnızca çarpımda yapılabilir.
- Farklı kök içlerini toplamak: √2 + √3 ifadesi √5'e eşit olmaz; önce terimler basitleştirilip benzer hâle getirilmelidir.
- Rasyonelleştirmede eşlenik kullanmamak: Payda (√a + √b) varsa (√a - √b) ile çarpılmazsa kök paydada kalır.
- Tam kare çarpanı kök dışına çıkarmamak: √50 ifadesi 5√2 olarak yazılmalıdır; aksi hâlde benzer köklü terimler fark edilemez.
- Yaygın hata 5: Köklü İfadeler ile İşlemler konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Basitleştirmeden önce sayıyı 4, 9, 16, 25, 36 gibi tam karelere bölmeyi dene.
- Toplama ve çıkarmadan önce her terimi basitleştir; benzer köklüler bu şekilde ortaya çıkar.
- Payda tek terim varsa onu kendisiyle, iki terim varsa eşleniğiyle çarp.
- Sonucu kontrol etmek için bulduğun değerin yaklaşık ondalık karşılığını hesapla.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Köklü İfadeler ile İşlemler konusunun çözümlü sorularını çöz.