12. SınıfTarih
Atatürk Dış Politikası — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Dış politika ilkelerini adlandırır ve her birinin gerekçesini açıklar.
- İlkelerin Lozan ve Montrô gibi uygulamalardaki karşılıklarını gösterir.
- İç politika ilkeleriyle dış politika ilkeleri arasındaki bağı çözer.
- Antlaşmaya bağlılık ve uluslararası hukuka uyum ilkesini tartışır.
- Uzun vadeli düşünme yaklaşımının dış politika kararlarındaki yerini değerlendirir.
Önemli noktalar
- Bağımsızlık, dış politikanın temel amacı ve diğer ilkelerin ön koşuludur.
- Barışın korunması, ülkenin kalkınması ve refahı için ön koşul kabul edilmiştir.
- Hukukun muhafazası, güçlü devletler arasında bile hukuka uyumu esas almıştır.
- Milletlerarası uyum, düşmanlık yerine iş birliğinin esas alındığı bir yaklaşımdır.
- Lozan Antlaşması, bağımsızlığın ve hukuki düzenin korunmasının temel aracı olmuştur.
- Montrô Sözleşmesi, su yolları rejiminin hukuki bir düzenleme altına alınmasını sağlamıştır.
- Antlaşmaya bağlılık, uluslararası güvenilirliğin temelidir.
Formüller ve kurallar
- Dış politika ilkeleri = bağımsızlık + barış + hukukun muhafazası + milletlerarası uyum
- Ön koşul ilişkisi: barış → güvenlik → bağımsızlığın korunması
- İlke → uygulama eşleşmesi: bağımsızlık → Lozan; su yolları → Montrô
- Antlaşmaya bağlılık = sözün tutulması + uluslararası hukuka uyum
- Milletlerarası uyum = düşmanlık yerine iş birliği arayışı
- Uzun vadeli düşünme: kısa vadeli çıkardan önce kurumsal kalıcılık
Sık yapılan hatalar
- Dış politika ilkelerinin yalnızca bir slogan olduğunu düşünmek: Bu ilkeler, antlaşmalar ve kurumsal düzenlemelerle uygulamaya dönüşmüş; devletin günlük kararlarına yol göstermiştir.
- Bağımsızlığın, barışla ilişkisinin bulunmadığını sanmak: Bağımsızlığın korunması barış ortamına bağlıdır; bu nedenle iki ilke birbirinin ön koşuludur.
- İlkelerin uygulama ile ilişkisiz olduğunu düşünmek: Her ilkenin karşılığı bir antlaşma, bir kurum veya bir uygulama kararı olarak karşımıza çıkar.
- Hukukun muhafazasının yalnızca iç hukukla sınırlı olduğunu düşünmek: Uluslararası hukuka uyum, ülkenin dış ilişkilerinde de geçerli bir ilke olarak benimsenmiştir.
- Yaygın hata 5: Atatürk Dış Politikası konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Dış politika ilkelerini ikişerli gruplar hâlinde sıralayıp aralarındaki bağı yaz.
- Bir ilkenin uygulamada nasıl göründüğüne ait bir örnek bul.
- Lozan ve Montrô'yu ilkelerin uygulaması olarak eşleştiren bir tablo hazırla.
- Antlaşmaya bağlılık ilkesinin uluslararası güvenilirliğe etkisini açıkla.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.