12. SınıfTarih
Türkiye Dış Politikası — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Savaş sırasındaki tarafsız kalma tutumunun gerekçesini açıklar.
- Türkiye'nin NATO ve Birleşmiş Milletler üyeliğinin sonuçlarını değerlendirir.
- İki blok arasında denge arayışının nasıl uygulandığını örneklerle gösterir.
- Kıbrıs meselesinin uluslararası ilişkiler üzerindeki etkisini irdeler.
- Savaş sonrası ekonomik ihtiyaçların dış politika tercihlerine etkisini tartışır.
Önemli noktalar
- Türkiye, İkinci Dünya Savaşı boyunca tarafsız kalmayı ve savaşa girmemeyi tercih etmiştir.
- Marshall Planı kapsamındaki yardım, ekonomik kalkınma amacı taşıyan bir programdır.
- NATO üyeliği, ülkenin güvenlik ihtiyacına cevap olarak gerçekleşmiştir.
- Birleşmiş Milletler üyeliği, Türkiye'nin uluslararası alanda görünürlüğünü artırmıştır.
- Türkiye, komşu ülkelerle ilişkilerini geliştirmeye ve bölgesel iş birliğine yönelmiştir.
- Kıbrıs meselesi, uluslararası kurumsalarla ikili ilişkilerin birlikte yürütülmesini gerektirmiştir.
- İki blok arasında denge arayışı, dış politika tercihlerinin temel belirleyicisidir.
Formüller ve kurallar
- Tarafsızlık: hiçbir savaş tarafında yer almama, bütün devletlerle ilişkiyi sürdürme
- Çok taraflı dış politika: aynı anda birden fazla kurum ve blokla çalışabilme yeteneği
- Blok dengesi = bir bloğa tam bağlanmadan iki tarafın da dikkatini çekme
- Yardım programı: ekonomik destek + teknik uzmanlık + kurumsal altyapı
- Dosya: meselenin uluslararası kurum gündemine alınması
- Bölgesel pakt: üyelerin savunma ve güvenlik konularında birlik kurması
Sık yapılan hatalar
- Türkiye'nin savaş boyunca tarafsız kaldığını ve devletler arası ilişkiler kurmadığını düşünmek: Tarafsızlık, tüm devletlerle ilişki kurmamayı değil hiçbir tarafta savaşa girmemeyi ifade eder; bu çerçevede diplomatik temaslar sürdürülmüştür.
- Marshall Planı yardımının yalnızca askerî bir amaçla verildiğini düşünmek: Programın amacı, ekonomik kalkınmayı desteklemek ve böylece istikrarı sağlamaktır; askerî destek ayrı bir başlık olarak yürütülmüştür.
- Kıbrıs meselesinin yalnızca iki taraf arasındaki ikili bir anlaşmazlık olduğunu sanmak: Mesele uluslararası kurumsalara taşınmış ve uluslararası hukuk çerçevesinde ele alınmaya çalışılmıştır.
- NATO üyeliğinin tüm dış politika seçeneklerini ortadan kaldırdığını düşünmek: Üyelik, güvenlik alanındaki iş birliğini düzenlemiş; ekonomik, kültürel ve bölgesel ilişkiler bu çerçevenin dışında yürütülmüştür.
- Yaygın hata 5: Türkiye Dış Politikası konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Tarafsız kalma ilkesinin gerekçesini iki cümleyle özetle.
- NATO üyeliği ile ekonomik yardım programlarının farklı amaçlarını tablo hâline getir.
- Kıbrıs meselesinin uluslararası kurumsalarla çözüm arayışını örneklerle açıkla.
- İki blok arasında denge arayışının somut uygulamalarını kronolojik olarak sırala.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.