12. SınıfTarih
İki Savaş Arası Dönem — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- I. Dünya Savaşı sonrası kurulan barış düzeninin temel unsurlarını açıklar.
- Milletler Cemiyeti'nin kuruluş yapısını ve etkisiz kalma nedenlerini değerlendirir.
- 1929 Ekonomik Buhranı'nın dünya siyasetine etkisini neden-sonuç ilişkisiyle yorumlar.
- Faşizm, nazizm ve stalinizmin benzerlik ve farklılıklarını karşılaştırır.
- Uzak Doğu ve Afrika'daki saldırgan gelişmelerin savaşa giden yolu nasıl açtığını analiz eder.
- Dönemin gelişmelerini kronolojik sıraya yerleştirerek dönemler arası ilişki kurar.
Önemli noktalar
- Versay Antlaşması ağır tazminat ve toprak kayıplarıyla Almanya'da intikam duygusunu besledi.
- Milletler Cemiyeti kararları bağlayıcı değildi, ordusu yoktu ve ABD üye olmadı.
- 1929 Ekonomik Buhranı korumacılığı yaygınlaştırdı, işsizliği artırdı ve otoriter rejimleri güçlendirdi.
- Faşizm İtalya-Mussolini, nazizm Almanya-Hitler, stalinizm SSCB-Stalin üçlüsü eşleştirilmelidir.
- Mançurya ve Habeşistan işgalleri Milletler Cemiyeti'nin yaptırım gücünün yetersizliğini gösterir.
- Dönemin olayları savaş sonrası barış düzeni ile savaşa giden yol ayrımı içinde okunmalıdır.
Formüller ve kurallar
- Versay Antlaşması: 28 Haziran 1919
- Milletler Cemiyeti: 10 Ocak 1920, merkez Cenevre
- Sevr Antlaşması: 10 Ağustos 1920; Lozan Antlaşması: 24 Temmuz 1923
- Kara Perşembe: 24 Ekim 1929 (ABD borsa çöküşü)
- Roma Yürüyüşü: Ekim 1922; Mussolini iktidarda
- Hitler'in şansölyeliği: Ocak 1933
- Mançurya'nın işgali: 1931; Habeşistan'ın işgali: 1935-1936
Sık yapılan hatalar
- Sevr ile Versay'ı aynı antlaşma gibi değerlendirmek: Versay Almanya ile 1919'da, Sevr Osmanlı ile 1920'de imzalanmıştır; tarih, taraf ve koşullar farklıdır.
- Milletler Cemiyeti'ni güçlü bir güvenlik örgütü sanmak: Kararları bağlayıcı değildi, ordusu yoktu ve ABD üye olmadığından yaptırım üretilemedi.
- 1929 Buhranı'nı yalnızca ABD sorunu sanmak: Kriz Avrupa'ya verilen kredilerin kesilmesi ve korumacılıkla tüm dünyayı sarmış, siyasi sonuçları Almanya'da daha ağır olmuştur.
- Totaliter rejimleri aynı ideoloji sanmak: Faşizm, nazizm ve komünizm farklı ideolojilere dayanır; ortaklıkları yönetim biçimlerindedir.
- Kronolojide Milletler Cemiyeti'ni Versay'dan önce koymak: Cemiyet 10 Ocak 1920'de kurulmuştur, Versay ise 28 Haziran 1919'da imzalanmıştır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Dönemi çalışırken eline bir zaman çizelgesi al ve her olayı yalnızca tarihiyle değil, çıktığı sonucuyla birlikte yaz.
- Antlaşma sorularında önce tarafı belirle: Versay-Almanya, Sevr-Osmanlı, Trianon-Macaristan, Saint-Germain-Avusturya.
- Belge ve karikatür sorularında metni okumadan önce şıklara bak, belgenin yalnızca tek bir olaya ait olduğunu unutma.
- Rejim sorularında ülke-lider-ideoloji üçlüsünü tabloya çevir; biri verildiğinde diğer ikisi kolayca bulunur.
- Sınavda sebep-sonuç sorularında hangi şıkta buhran ya da Versay bağlantısı yoksa onu ele; genellikle doğru cevap neden halkasını içeren şıktır.
- Ezber yerine ilişkilendirme yap: her başarısızlığın ardından yeni bir gelişmeyi soran sorulara hazırlıklı olursun.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.