12. SınıfSosyal Bilim Çalışmaları
Sorumluluk: Bireysel ve Toplumsal Boyutları — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Sorumluluğun sonuçlara katılma bilinci olarak tanımını açıklar
- Bireysel sorumluluk ile toplumsal sorumluluk arasındaki ayrımı örneklerle açıklar
- Hesap verebilirlik ve sorumluluk çağrısı kavramlarını günlük yaşamla ilişkilendirir
- Kurumların, işletmelerin ve devletin sorumluluklarını çevresel uyumla birlikte değerlendirir
- Sorumluluk kavramının demokrasi ve vatandaşlıkla ilişkisini tartışır
Önemli noktalar
- Sorumluluk, yapılan ve yapılmayan eylemlerin sonuçlarına katılma bilincidir
- Bireysel sorumluluk ile toplumsal sorumluluk farklı düzeylerde ama birbirini tamamlayan alanlardır
- Hesap verebilirlik, sorumluluk almanın değerlendirilebilir ve denetlenebilir boyutudur
- Kurumlar, işletmeler ve devlet toplumsal yararı gözeten sorumluluklarla yükümlüdür
- Sorumluluk almamanın toplumsal bedeli mağduriyet kadar güven ve katılımın zayıflamasıdır
Formüller ve kurallar
- Sorumluluk = Eylemin sonucuna katılma bilinci + Hesap verebilme tutumu
- Sorumluluk alanları = Bireysel yük + Kurumsal görev + Çevresel uyum
- Sorumluluk çağrısı = Ortam adına sorgulama + Başkaları adına sorgulama + Gelecek nesiller adına sorgulama
- Sorumsuzluğun bedeli = Görülen mağduriyet + Kurumlara duyulan güvenin azalması
- Vatandaşlık bilinci = Hakların kullanımı + Görevlerin üstlenilmesi
Sık yapılan hatalar
- Sorumluluğu yalnızca devlete yüklemek: Bireysel davranışların etkisi kurumsal düzey kadar belirleyicidir; sorumluluk herkesin paylaştığı bir bilinçtir.
- Sorumluluğu yükümlülük listesi olarak görmek: Asıl mesele bir kurallar topluluğu değil, eylemlerin sonuçlarına katılma bilinci ve gerekçesini açıklayabilmedir.
- Çevresel sorumluluğu bireye indirgemek: Üretim düzenini belirleyen kurum ve işletmelerin payı en az bireyinki kadar büyüktür; çevresel uyum ortak sorumluluk ister.
- Sorumluluğu haklarla çatışan bir yük saymak: Sorumsuz davranış hakların güvenli kullanılmasını imkânsızlaştırır; sorumluluk hakların korunmasını mümkün kılar.
- Yaygın hata 5: Sorumluluk: Bireysel ve Toplumsal Boyutları konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Bir olayı incelerken önce sonuçlarını yaz, sonra bu sonuçlara kimin katılması gerektiğini belirle
- Bireysel ve kurumsal davranışları ayrı iki kolonda toplayarak karşılaştır
- Karar verirken kısa ve uzun vadeli sonuçları sırayla düşünmek sorumlu tercih sağlar
- Günlük hayattaki söz tutma ve doğru bilgi paylaşma alışkanlıklarını bilinçli olarak uygula
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra Sorumluluk: Bireysel ve Toplumsal Boyutları konusunun çözümlü sorularını çöz.