12. SınıfPsikoloji
Kişilik Kuramları ve Kişilik Nitelikleri — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Kişiliğin tanımını ve temel özelliklerini açıklar.
- Nitelik kuramını ve içe ile dışa dönüklüğü betimler.
- Psikodinamik ve beşerci kuramları karşılaştırır.
- Sosyal-bilişsel kuramın kişiliği nasıl anlattığını açıklar.
- Öz saygı, öz kavram ve öz yetkinlik kavramlarını örneklerle açıklar.
Önemli noktalar
- Kişilik zaman içinde görece tutarlı olan bireye özgü kalıplardır.
- Nitelik kuramı kişiliği temel nitelikler üzerinden karşılaştırmalı olarak betimler.
- Psikodinamik kuram davranışı yöneten bilinçdışı süreçlere dikkat çeker.
- Beşerci kuram bireyi özgür irade ve gelişim eğilimi olan görür.
- Sosyal-bilişsel kuram kişisel inanç ve çevrenin birlikte etkisini vurgular.
Formüller ve kurallar
- Kişilik = tutarlı düşünme + duygu + davranış kalıpları bütünü
- Nitelik kuramı: kişilik bireye özgü birkaç temel nitelikle betimlenir
- Psikodinamik kuram: bilinçdışı etkiler davranışın temelinde çalışır
- Beşerci kuram: birey özgür irade ile kendini gerçekleştirmeye yönelir
- Sosyal-bilişsel kuram: kişilik = kişisel inançlar ile çevrenin karşılıklı etkisi
Sık yapılan hatalar
- Kişiliği tamamen sabit sanmak: Kişilik görece tutarlıdır ve deneyimlere bağlı olarak biraz değişebilir; onu değişmez bir olgu gibi görmek eksik kalır.
- Nitelikleri kesin sınırlarla düşünmek: Nitelikler bir yerden diğerine birdenbire geçen kategoriler değil, bir eğilim yelpazesi olarak değerlendirilmelidir.
- Kuramları tek doğru saymak: Her kuram farklı bir soruya odaklanır; birini diğerinin yerine tek ve kesin gerçek olarak görmek yanıltıcıdır.
- Kişiliği davranışla sınırlamak: Kişilik yalnızca görünen davranış değil, düşünce ve duygu kalıplarını da içeren bütüncül kalıpları kapsar.
- Yaygın hata 5: Kişilik Kuramları ve Kişilik Nitelikleri konusunda dikkat edilmesi gereken nokta 5.
Hızlı tekrar ipuçları
- Kuramları isimle değil basit fikriyle hatırla.
- Nitelikleri iki uç arasında bir eğilim olarak düşün.
- Aynı davranışı farklı kuramlarla açıklamayı dene.
- Öz kavram ile öz saygıyı karıştırma.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.