12. SınıfTesisat Teknolojisi ve İklimlendirme
Kanalizasyon ve Atıksu Tesisatı — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Atıksu tesisatı türlerini ve çalışma biçimini açıklar.
- Hat eğimini ve kot farkını hesaplar.
- Boru çapı ve bağlantı seçimini gerekçesiyle yapar.
- Havalandırma ve temizleme kollarının işlevini ayırt eder.
- Tıkanma ve kaçak sorunlarını önleyici önlemlerle çözer.
Önemli noktalar
- Atıksu hattı yerçekimiyle çalışır, eğim her noktada korunmalıdır.
- Boru çapı taşınacak akışa göre hesaplanır, keyfî seçilmez.
- Çap değişimleri kademeli olmalı, ani büyüme birikime yol açar.
- Her bağlantı yerinde uygun conta bulunmalı ve su dökülerek kontrol edilmelidir.
- Düşey borular çatı üstüne kadar uzatılarak havalandırma sağlanmalıdır.
- Hat üzerinde belirli aralıklarla temizleme kapağı bırakılmalıdır.
Formüller ve kurallar
- Hat eğimi (%) = (Kot farkı ÷ Yatay mesafe) × 100 (0,25 m ÷ 25 m = %1).
- Kesit alanı (m²) = π × (çap ÷ 2)²; Debi (m³/saat) = Kesit alanı × Hız × 3600.
- Toplam atık su (L/gün) = Daire sayısı × Daire başına günlük atık su.
- Toplam düşey boru (m) = Kolon sayısı × Kolon başına uzunluk.
- Ortalama birim süre (dk) = Toplam süre ÷ Kontrol edilen adet.
- Yatay boru boyu = Toplam hat boyu ÷ 2 (düşey kısım eşit alındığında).
Sık yapılan hatalar
- Yatay atıksu hattını eğimsiz döşemek: Eğimsiz hatta atık birikir, boru kısa sürede tıkanır ve geri tepme yapar.
- Bağlantı yerinde conta kullanmamak: Conta eksikliği hem su sızıntısına hem de bina içine koku girmesine yol açar.
- Çapı keyfî büyütmek: Gereğinden büyük çap akışı yavaşlatır, katı atığın birikmesini kolaylaştırır.
- Boru uçlarını açık bırakmak: Tıkaç, toz ve moloz hattın içine girerek tıkanma oluşturur.
- Havalandırmayı ihmal etmek: Kanalizasyon gazları geri basınçla bina içine girer ve sağlık sorunu yaratır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Eğimi her kırılma noktasında ölç, gözle değil.
- Bağlantıları montajdan hemen sonra su dökerek kontrol et.
- Temizleme kapağı aralıklarını proje üzerinde işaretle.
- Düşey boruları çatı çıkışında çatı kaplamasıyla uyumlu biçimde bitir.
- Kazılan kanalın tabanını ve yan yüzlerini stabilize etmeden boru döşeme.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.