12. SınıfTekstil Teknolojisi
Üretim Bandı Planlaması, İş Akışı Dengeleme ve Kalite Kontrol Noktaları — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Hat saatlik üretiminden birim adet çevrim süresini hesaplayabilir
- İstasyon iş sürelerini toplayarak gerekli operatör sayısını bulabilir
- Dengelenmiş hat çevrim süresini ve hat verimini hesaplayabilir
- Fire adedini ve fire yüzdesini hesaplayıp fire hedefiyle karşılaştırabilir
- Kalite kontrol noktalarının hangi aşamalara yerleştirileceğini gerekçesiyle açıklayabilir
- Üretim planındaki değişikliğin kalite üzerindeki etkisini değerlendirebilir
Önemli noktalar
- Hat çevrim süresi saatlik üretimden hesaplanır; keyfî seçilemez.
- Hiçbir istasyon hat çevrim süresini aşamaz; aşan istasyon darboğazdır.
- Hat hızını en uzun iş süreli istasyon belirler, en hızlı istasyon değil.
- Operatör sayısı bölüm sonucu yukarı yuvarlanır; yuvarlanan operatör tampon görevi görür.
- Dengelenmiş çevrim süresi toplam iş süresinin operatör sayısına bölümüdür.
- Dengeleme verimi teorik çevrim süresinin gerçek çevrim süresine oranıdır.
- İş süreleri ürün modeli değiştiğinde yeniden ölçülür; eski değerler kullanılmaz.
- Fire sınıf sınıf kaydedilir; tek kalemde toplam fire nedeni gizler.
- Fire yüzdesi üretim planında hedef olarak yazılır ve emre adet olarak da geçer.
- Kontrol noktası geç konursa hata taşınır, toplam fire artar.
- Kontrol noktası sayısı kaliteyi yükseltir ama işçilik maliyetini artırır.
- Darboğaz iş süresi kısaltılarak çözülür; kalite düşürülerek hız kazanılmaz.
Formüller ve kurallar
- Hat çevrim süresi (s) = 3600 (s/sa) ÷ saatlik üretim (adet/sa)
- Toplam iş süresi (s) = her istasyonun birim ürün iş süresi (s) toplamı
- Gerekli operatör sayısı = toplam iş süresi (s) ÷ hat çevrim süresi (s), yukarı yuvarlanır
- Dengelenmiş çevrim süresi (s) = toplam iş süresi (s) ÷ operatör sayısı
- Dengeleme verimi (%) = dengelenmiş çevrim süresi (s) ÷ hat çevrim süresi (s) × 100
- Toplam fire (adet) = her fire sınıfının adedi toplamı
- Fire yüzdesi (%) = toplam fire (adet) ÷ parti adedi (adet) × 100
- Planlanan fire adedi (adet) = parti adedi (adet) × planlanan fire yüzdesi (%) ÷ 100
- Net üretken süre (dk) = vardiya süresi (dk) × verim katsayısı (%) ÷ 100
- Vardiya kapasitesi (adet) = saatlik üretim (adet/sa) × net üretken süre (sa)
Sık yapılan hatalar
- Hata: Hat çevrim süresini ihtimale göre seçmek. Yanlışı: Süre band uzunluğu ve ürün boyuyla bağdaşmaz. Doğrusu: Çevrim süresi saatlik üretimden hesaplanır.
- Hata: En hızlı istasyonun hızını hat hızı olarak almak. Yanlışı: Ürün yavaş istasyonun önünde birikir. Doğrusu: Hat hızını en uzun iş süreli istasyon belirler.
- Hata: Operatör sayısını aşağı yuvarlamak. Yanlışı: İş yükü tamamlanmaz, ürün bekler. Doğrusu: Bölme sonucu yukarı yuvarlanır.
- Hata: İş sürelerini model değişiminde yeniden ölçmemek. Yanlışı: Hat dengesiz çalışır. Doğrusu: Her model için iş süreleri yeniden ölçülür.
- Hata: Fire sınıflarını tek kalemde toplamak. Yanlışı: Hangi işlemin fire ürettiği bulunamaz. Doğrusu: Fire sınıf sınıf kaydedilir, toplam ayrıca hesaplanır.
- Hata: Fire yüzdesini hesaplamadan üretim emri yazmak. Yanlışı: Plan ile gerçekleşen arasında fark çıkar. Doğrusu: Emirde planlanan fire yüzdesi ve adedi yazılır.
- Hata: Kalite kontrol noktasını hat çıkışına koymak. Yanlışı: Hata taşınır, fire artar. Doğrusu: Denetim hat girişinde ve kritik istasyonlarda yapılır.
- Hata: Kontrol noktası sayısını ölçüt olmadan artırmak. Yanlışı: İşçilik maliyeti artar, hız düşer. Doğrusu: Noktalar ölçüm kolaylığı ve hata riskine göre seçilir.
Hızlı tekrar ipuçları
- İş süresini model, vardiya ve operatör adıyla birlikte kaydet; üçü olmadan veri kıyaslanamaz.
- Yeni modelin ilk partisinde her istasyonun iş süresini yeniden ölç, eski tabloyu olduğu gibi taşıma.
- Fire torbası etiketine tarih, model, vardiya ve fire sınıfını yaz; etiketsiz fire sayılmaz.
- Hat hızı değişikliği yaparken önce darboğaz istasyonun iş süresini ölç.
- Kontrol noktası kararını maliyet ve hata taşıma riskiyle birlikte yaz; gerekçesiz nokta ileride kaldırılır.
- Vardiya başında fire sayımını değil fire kaydını gözden geçir; sayım yanıltıcı olabilir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.