12. SınıfTekstil Teknolojisi
Kumaş Ölçüleri — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Kumaş eni ve genişliği kavramlarını ayırt eder.
- Gramajın nasıl ölçüldüğünü ve neden belirleyici olduğunu açıklar.
- Rulo ağırlığı ile metrekare arasındaki ilişkiyi hesaplar.
- Ölçüm hatalarının kaynaklarını tanır ve tolerans bandını kullanır.
- Yıkama sonrası boyut değişimini izleyerek stok kayıtlarını günceller.
Önemli noktalar
- Kumaşın eni dokuma ya da örgü yönündeki genişliğidir.
- Gramaj, bir metrekare kumaşın gram cinsinden ağırlığıdır.
- Rulo ağırlığı gramaj, en ve boy ile hesaplanır.
- Metrekare değeri kilogram ve gramajdan bulunur.
- Ölçüm tolerans bandı içinde yapılır ve sapma kaydedilir.
- Numune kumaştan düz kesilerek tartılır.
- Hava sıkışıklığı gramaj ölçümünü etkiler.
- Yıkama sonrası ölçüm boyut değişimini izlemeye yarar.
- Stok rulosunun eni ve gramajı etiketinde yazılır.
- Ölçüm cihazının kalibrasyonu sonuç güvenilirliğini belirler.
Formüller ve kurallar
- Rulo ağırlığı (kg) = gramaj (g/m²) × en (m) × boy (m) ÷ 1000
- Metrekare (m²) = kilogram değeri × 1000 ÷ gramaj
- Gramaj (g/m²) = numune ağırlığı (g) ÷ numune alanı (m²)
- En sapması (cm) = ölçülen en − nominal en
- Ölçüm toleransı: teknik föyde yazılı alt ve üst sınır değerleri
- Yıkama sonrası alan değişimi (%) = (yıkanmış alan − kuru alan) ÷ kuru alan × 100
Sık yapılan hatalar
- Eni ve genişliği aynı kavram saymak: Kumaşın dokuma ya da örgü yönündeki ölçüsü eni, diğer yöndeki ölçüsü genişliğidir.
- Gramajı ağırlık olarak okumak: Gramaj birim alan değeridir, gram cinsinden metrekareye bölünerek verilir.
- Tolere edilen sapmayı kaydetmemek: Tolerans dışı ölçüm bir kalite kaydıdır ve izlenmelidir.
- Ölçümü kalibre olmayan cihazla yapmak: Kalibrasyonu geçmiş tarihi bir cihazın verisi güvenilmezdir.
- Yıkama sonrası ölçümü tekrarlamamak: Boyut değişimi izlenmezse stok kayıtları gerçek değeri yansıtmaz.
Hızlı tekrar ipuçları
- Gramaj ölçümünde hava sıkışıklığı neden önemlidir?
- Rulo ağırlığından metrekareyi nasıl bulursun?
- Ölçüm sapması tolere edilirse ne olur?
- Stok etiketinde hangi ölçüler yazmalıdır?
- Yıkama sonrası ölçüm neden tekrar edilir?
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.