12. SınıfTekstil Teknolojisi
Boyama Süreci — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Boyama öncesi ön işlem aşamalarını ve amacını açıklar.
- Banya oranı, sıcaklık, süre ve pH parametrelerini tanımlar.
- Çektirme oranını hesaplar ve renk solgunluğunun nedenlerini belirler.
- Yıkama, kurutma ve numune kontrolü aşamalarını uygular.
- Yıkama, sürtme, ışık ve ter haslıklarının ölçümünü yorumlar.
Önemli noktalar
- Ön işlem, kumaştaki yağ ve mermerin boyarın geçişini engellemesini önler.
- Banya oranı kumaş ağırlığı ile çözelti hacminin oranıdır.
- Sıcaklık, süre ve pH değerleri reçetede yazılır ve kaydedilir.
- Çektirme oranı düşükse renk soluk ve tutarsız çıkar.
- Yıkama, bağlanmamış boyarı uzaklaştırmak için gereken sayıda yapılır.
- Kurutma yöntemi lifin ısı ve suya duyarlılığına göre seçilir.
- Parti öncesi numune boyanır ve renk onaylanır.
- Yıkama, sürtme, ışık ve ter haslıkları standart yöntemlerle ölçülür.
Formüller ve kurallar
- Banya oranı = çözelti hacmi (l) ÷ kumaş ağırlığı (kg)
- Boya miktarı (kg) = kumaş ağırlığı (kg) × boya oranı (%) ÷ 100
- Çektirme oranı (%) = kumaşa bağlanan boyar (kg) ÷ kullanılan boyar (kg) × 100
- Haslık değeri: standart yöntemle renk değişimi gözle karşılaştırılarak verilen sınıf
- Yıkama sayısı = bağlanmamış boyar miktarına göre reçetede belirlenen sayı
- Boyar çözelti hazırlama sıcaklığı boyar sınıfına göre seçilir ve kaydedilir
Sık yapılan hatalar
- Ön işlemi boyama sonrasına almak: Ön işlem boyamadan önce yapılır, çünkü kumaş temizlenmeden renk eşit dağılmaz.
- Sıcaklığı serbest belirlemek: Sıcaklık, süre ve pH lif cinsine göre reçetede yazılır ve kaydedilir.
- Yıkamayı atlamak: Bağlanmamış boyar kumaşta kalırsa sürtünme haslığı düşer ve sonraki boyalara bulaşma olur.
- Tek numuneyi parti için yeterli saymak: Numune parti koşullarını tam temsil etmez, parti öncesi onay gerekir.
- Haslık raporu olmadan sevk onayı vermek: Haslık değerleri müşteri şartnamesine göre ölçülüp raporlanmalıdır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Ön işlem atlanırsa boyamada ne görürsün?
- Banya oranı fazla açılırsa hangi sorunlar çıkar?
- Çektirme oranını artırmak için hangi üç parametreyi değiştirirsin?
- Yıkama sayısı neden renk derinliğini doğrudan belirlemez?
- Numune onayı alınmadan parti boyanırsa ne olur?
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.