12. SınıfTekstil Teknolojisi
Örgü Yapıları — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Örgüde iğne, ilmek ve ilmek sırası kavramlarını tanımlar.
- Düz örme kumaşın oluşumunu ve çift yüzlü kullanımını açıklar.
- Kaçık örgünün hava geçirgenliği ve gramajına etkisini değerlendirir.
- Örgü kumaşlarda yıkama artışını ölçer ve kalıp ölçüsüne bağlar.
- Kabarma, ilmek kayması ve numara farkı gibi üretim hatalarını tanır.
Önemli noktalar
- İlmek, örgünün en küçük birimidir ve ipliğin tur atmasıyla oluşur.
- İğne tipi ve bedeni iplik numarası ile kumaş kalınlığına uygun seçilir.
- Düz örme kumaşın iki yüzü de kullanılabilir.
- Kaçık örgüde iplik bırakılır, hava geçirgenliği artar ve gramaj düşer.
- Örgü sıklığı birim uzunluktaki ilmek sırası sayısıdır ve gramajı belirler.
- Esnekliği yüksek yön kalıp kesiminde dikkate alınır.
- Yıkama artışı önceden ölçülür ve kalıp ölçüsü buna göre verilir.
- Kabarma hatası bir iğnenin kaymasıyla oluşur ve tüm sırayı etkiler.
Formüller ve kurallar
- Yıkama artışı (%) = (yıkanmış ölçü − kuru ölçü) ÷ kuru ölçü × 100
- Birim parça ipliği (m) = örgü sıklığı (ilmek/m) × parça boyu (m)
- Toplam iplik ihtiyacı = birim parça ipliği × adet × (1 + fire oranı ÷ 100)
- Örgü sıklığı (ilmek/m) = birim boydaki ilmek sırası sayısı ÷ birim en (m)
- Esneklik farkı ölçümü: boy yönü ve en yönü çekme değerlerinin karşılaştırılması
- Yuvarlak örmede birim en = iğne sayısı × iğne aralığı
Sık yapılan hatalar
- Örgüyü dokuma sanmak: Dokumada iplikler birbirine geçirilir, örgüde ise iğne üzerinde ilmek oluşturulur.
- İğne bedenini iplikten bağımsız seçmek: İğne, iplik numarası ve kumaş kalınlığına göre seçilir.
- Kaçık örgüyü hata saymak: Kaçık, hava geçirgenliğini artıran tasarlanmış bir yapıdır.
- Yıkama artışını hesaba katmamak: Örgü kumaşlar ıslatıldığında ölçü değiştirir, kalıp buna göre verilir.
- Kabarma hatasını görmezden gelmek: Kabarma tüm sırayı etkiler ve üretim durdurulmalıdır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Örgüde ilmek neden en küçük birim kabul edilir?
- Düz örme kumaşın iki yüzü nasıl kullanılabilir?
- Kaçık örgüde gramaj neden düşer?
- Yıkama artışını ölçmeden kalıp ölçüsü verirsen ne olur?
- İğne kayması nasıl kabarma hatasına dönüşür?
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.