12. SınıfMotorlu Araçlar Teknolojisi
Parça ve Sarf Yönetimi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Sarf malzeme ile yedek parçayı ayırt eder ve türlerini kullanım yerine göre sınıflandırır.
- Stok kartı, giriş ve çıkış hareketlerini okur, stok ile fiziksel miktarı karşılaştırır.
- Emniyet stoğu, sipariş noktası ve stok devir hızı hesaplar, kararı gerekçelendirir.
- Sayım farkı, fire ve iade süreçlerini yazılı kayıtla yönetir.
- Depolama, etiketleme ve stok planlamasında iş güvenliği kurallarını uygular.
Önemli noktalar
- Stok kartındaki miktar ile fiziksel miktar eşit olmalı, giriş ve çıkışlar fişle kaydedilmelidir.
- Emniyet stoğu, tedarik gecikmesinde elde kalacak asgari miktardır.
- Sipariş miktarı, tedarik süresindeki tüketim ile emniyet stoğunun toplamı olarak hesaplanır.
- Stok devir hızı düşükse sermaye bağlanır ve eskime riski artar, yüksekse emniyet stoğu yetersiz kalabilir.
- Sayım farkı, kayıt eksikliği veya gerçek bir fire olarak ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
- Değişim sonrası sökülen parça etiketlenerek iade edilir ve alacak kaydıyla eşleştirilir.
Formüller ve kurallar
- Stok devir hızı = dönemde tüketilen miktar / ortalama stok miktarı
- Sipariş miktarı = tedarik süresindeki tüketim + emniyet stoğu
- Sipariş noktası = tedarik süresindeki tüketim + emniyet stoğu
- Dönem tüketimi = birim tüketim × dönemdeki araç veya iş sayısı
- Sayım farkı = kayıtlı miktar − sayılan miktar
- Sayım farkı yüzdesi = sayım farkı / kayıtlı miktar × 100
Sık yapılan hatalar
- Stok kartındaki miktarı güncellemeden çıkış yapmak: Giriş ve çıkış fişi yazılmazsa kart ile raf arasındaki uyumsuzluk sonradan anlaşılmaz hâle gelir.
- Emniyet stoğunu hiç belirlememek: Tedarik gecikmesinde elde hiç malzeme kalmaz, iş durur ve araç bekletme süresi uzar.
- Yavaş hareket eden stokta miktarı artırmak: Miktar artışı sermayeyi ve alanı bağlar, eskime ve fire riskini yükseltir.
- Sayım farkını doğrudan fire olarak yazmak: Fark çoğu zaman eksik çıkış kaydından kaynaklanır; kayıtlar gözden geçirilmeden fire yazımı yanlıştır.
- Sökülen parçayı etiketsiz depolamak: Etiketsiz parça hangi araca ait olduğu bilinmediği için iade ve alacak eşleştirmesi yapılamaz.
Hızlı tekrar ipuçları
- Her çıkışta iş emri numarası ve miktarı yaz; haftalık kontrol listesini bu kayıtlara dayandır.
- Sipariş noktasını hesapla, tahmini değer yazma; kalemlerin çoğunda ölçülen değer daha güvenlidir.
- Sayımı yıl içinde birkaç kez tekrarla; yılda bir kez sayım hataları geç fark eder.
- Yavaş hareket eden kalemleri ayrı bir listede tut ve kullanım durumunu gözden geçir.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.