12. SınıfMotorlu Araçlar Teknolojisi
Motor Güç Testi ve Dinamometre — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Tork ve devirden güç hesaplayarak motorun güç eğrisini yorumlar.
- Sönüm (fren) gücünü kuvvet ve hız değerlerinden hesaplar.
- Mekanik ve termodinamik verimi hesaplayarak kayıpları ayırt eder.
- Egzoz gazı ölçümünde seyreltme düzeltmesini uygular.
- Test koşulunu kayda geçirir ve gerekçeli rapor hazırlar.
Önemli noktalar
- Güç bağıntısında devir dakikada verilir; katsayı bu birimden gelir.
- Tork ve güç bağıntısı her iki yönde de kullanılabilir.
- Test birden fazla devirde tekrarlanarak eğri hâlinde kaydedilmelidir.
- Atmosfer basıncı ve rakım ölçülen gücü doğrudan etkiler.
- Mekanik kayıp oranı bilinmeden ölçüm değeri yorumlanmamalıdır.
- Egzoz ölçümünde seyreltme düzeltmesi karbondioksit değeriyle yapılır.
- Raporda ölçüm koşulu, cihaz ve tarih bulunmadan sonuç değersizdir.
Formüller ve kurallar
- Güç = tork × devir / 9550 bağıntısıyla kW olarak hesaplanır
- Tork = güç × 9550 / devir bağıntısıyla hesaplanır
- Sönüm gücü = direnç kuvveti × araç hızı ile bulunur
- Mekanik kayıp sonrası güç = ölçülen güç / (1 − kayıp oranı) olarak hesaplanır
- Termal güç = yakıt kütlesi × alt ısıl değer / 3600 ile bulunur
- Termodinamik verim = fırın gücü / termal güç × 100 olarak hesaplanır
- Yakıt kütlesi = yakıt hacmi × yoğunluk bağıntısıyla hesaplanır
- Seyreltilmiş değer = ölçülen değer × referans karbondioksit / ölçülen karbondioksit
- Sapma yüzdesi = sapma değeri / ölçülen değer × 100 ile bulunur
- Yük oranı = ölçülen güç / anma gücü × 100 olarak hesaplanır
Sık yapılan hatalar
- Güç bağıntısında 9550 katsayısını atlamak: Bu katsayı tork ve devir birimlerini temel birime çevirdiği için atlanırsa sonuç yüzlerce kat küçük çıkar.
- Sadece tek devirde ölçüm yapıp karar vermek: Motor gücü devre bağlıdır; tek nokta gücün maksimum ya da aralığın tamamını göstermez.
- Seyreltme düzeltmesini uygulamamak: Karbondioksit oranına göre düzeltme yapılmazsa emisyon değerleri olduğundan iyi görünür.
- Ölçüm koşulunu rapora yazmamak: Koşul bilinmeden iki test arasındaki farkın arıza mı yoksa çevre koşulundan mı kaynaklandığı ayırt edilemez.
- Mekanik kayıp oranını göz ardı etmek: Kayıp payı hesaba katılmazsa ölçüm değeri motorun gerçek çıkış gücünü yansıtmaz.
Hızlı tekrar ipuçları
- Test öncesi cihaz kalibrasyon belgesini kontrol et.
- Raporu koşul bilgisi olmadan yazma, değerler birlikte okunmalıdır.
- Egzoz ölçümünde karbondioksit değerini mutlaka kaydet.
- Test hücresinde söndürücü ve havalandırmayı önceden kontrol et.
- Ölçüm sonrası motoru kontrollü biçimde soğutmadan işleme geçme.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.