12. SınıfMotorlu Araçlar Teknolojisi
Klima ve Soğutma Devresi — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Kompresör, kondenser, genleşme valfi ve evaporatorun görevlerini karşılaştırır.
- Yüksek ve düşük basınç tarafını ölçümle ayırt eder.
- Isı miktarı, verim ve performans katsayısını hesaplar.
- Doluluk, kaçak ve sıkışma arızalarını basınç değerleriyle değerlendirir.
- Soğutma devresi bakımını ve kayıt tutma yöntemini uygular.
Önemli noktalar
- Kompresör basıncı yükseltir, genleşme valfi basıncı düşürür.
- Kondenser yüksek tarafta, evaporator alçak tarafta yer alır.
- Alçak taraf basıncının çok düşük olması doluluk veya tıkanma sorununa işaret eder.
- Fazla soğutucu doluluğu kompresörü aşırı yükler, performansı düşürür.
- Onarım sonrası sistem vakumlanmadan soğutucu doldurulmamalıdır.
- Performans katsayısı, soğutma gücünün elektrik gücüne bölümüyle bulunur.
- Ölçüm cihazı, ölçüm noktası, değer ve tarih kayda geçirilmelidir.
Formüller ve kurallar
- Isı miktarı = kütle × özgül ısı × sıcaklık değişimi bağıntısıyla hesaplanır
- Isı transfer hızı = kütle debisi × özgül ısı × sıcaklık değişimi
- Verim = faydalı çıktı / toplam girdi × 100
- Performans katsayısı = soğutma gücü / harcanan elektrik gücü
- Sıcaklık farkı = yüksek taraf sıcaklığı - düşük taraf sıcaklığı
- Toplam ısı kazancı = günlük ısı kazancı × dönemdeki gün sayısı
- Kalan soğutucu yüzdesi = kalan kütle / başlangıç kütle × 100
Sık yapılan hatalar
- Yüksek ve düşük basınç tarafını karıştırmak: Kondenser yüksek tarafta, evaporator ve genleşme valfi çıkışı alçak tarafta yer alır; taraf yanlış seçilirse arıza yanlış yönde aranır.
- Vakum işlemini atlamak: Sistemde kalan nem, soğutucu akışkanla birlikte dolaşır ve ayrışma yaparak tıkanma oluşturur. Vakum atlanan bir dolumda performans uzun süre korunamaz.
- Fazla soğutucu dolulmadan performans artışı beklemek: Fazla doluluk kompresörü aşırı yükler ve kondenserin ısı atımını zorlaştırır; soğutma kapasitesi artmaz, aksine düşer.
- Ölçüm koşulunu kaydetmemek: Basınç ve sıcaklık değerleri; motor devri, klima ayarı ve dış sıcaklıkla birlikte kaydedilmezse sonraki ölçümle karşılaştırılamaz.
- Alçak taraf basıncını tek başına yorumlamak: Düşük alçak taraf basıncı doluluk eksikliği, fan arızası ya da genleşme valfi tıkanması olabilir; sıcaklık değerleri birlikte değerlendirilmelidir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Basınç ve sıcaklığı daima iki taraftan birlikte oku.
- Klima arızasında motor devri, klima ayarı ve dış sıcaklığı kayda geçir.
- Soğutucu şarj işlemini yalnızca üretici değerine göre yap.
- Hortum ve bağlantıları metal parçalara sürtünme bakımından kontrol et.
- Kondenser ön yüzünü ve evaporator süzgeçlerini periyodik olarak temizle.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.