12. SınıfEndüstriyel Otomasyon Teknolojileri
Endüstriyel Yapay Görü ve Kalite Kontrolü — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- Görüntü sensörü, lens ve aydınlatma görevlerini açıklar.
- Görüntü çözünürlüğü, görüş alanı ve nesne boyutu arasındaki ilişkiyi hesaplar.
- Aydınlatma tekniklerini hata türüne göre seçer ve gerekçelendirir.
- Kamera kalibrasyonu ve kontrol hatası analizini uygular.
- Yanlış kabul oranını ölçerek kontrol sistemini geliştirir.
Önemli noktalar
- Mekansal çözünürlük sensör piksel sayısıyla, optik çözünürlük lensin ayrım gücüyle ilgilidir.
- Ölçülecek kusur optik çözünürlükten büyük değilse görüntülenemez.
- Görüş alanı küçültüldükçe nesne büyür ve küçük kusurlar daha görünür olur.
- Yan aydınlatma kabartı ve yüzey kusurlarını, koaksiyel aydınlatma parlak yüzey çiziklerini belirginleştirir.
- Işık şiddeti fazla olduğunda sensör doyar ve görüntüdeki ayrım kaybolur.
- Yanlış kabul kusurlu ürünü sağlam saymaktır ve kalite riski doğurur.
- Kalibrasyon, nesnenin konumu değiştiğinde ölçümün tekrarlanabilir olmasını sağlar.
Formüller ve kurallar
- Optik çözünürlük (piksel/mm) = nesne boyutu (mm) ÷ nesnenin görüntüdeki piksel genişliği.
- Görüş alanı (mm) = lens odak uzaklığı (mm) × sensör boyutu (mm) ÷ nesne uzaklığı (mm).
- Gerekli en küçük kusur (piksel) = optik çözünürlük (piksel/mm) × kusur boyutu (mm).
- Kusur boyutu (mm) = kusur piksel genişliği ÷ optik çözünürlük (piksel/mm).
- Toplam denetim sayısı = incelenen parça adedi; yanlış kabul oranı (%) = yanlış kabul ÷ toplam × 100.
- Kusurlu ürün oranı (%) = kusurlu parça adedi ÷ toplam üretim adedi × 100.
Sık yapılan hatalar
- Optik çözünürlük ile mekansal çözünürlüğü aynı saymak: Birincisi lensin iki noktayı ayırt etme yeteneği, ikincisi sensörün piksel yoğunluğudur. Kusur görülebilirliği için her ikisi birlikte değerlendirilmelidir.
- Görüş alanını gereğinden geniş bırakmak: Alan geniş tutulursa nesne küçülür ve ince kusurlar görülemeyecek kadar az piksele düşer. Görüş alanı, emniyet payıyla birlikte en dar değerinde tutulmalıdır.
- Işık şiddetini sınırsız artırmak: Fazla ışık sensörü doygunluğa götürür ve görüntüdeki ton farkı kaybolur. Şiddet, doygunluk oluşmayacak biçimde ölçülerek ayarlanmalıdır.
- Yanlış kabulü önemsememek: Yanlış ret üretimi durdurur, yanlış kabul ise kalite riskini taşır. Bileşen ve eşik ayarları önce yanlış kabulü sıfıra yaklaştıracak biçimde yapılmalıdır.
- Aydınlatmayı yazılımla gidermeye çalışmak: Işık dağılımı yanlış kurulmuşsa kontrast yazılımla yeterince artırılamaz. Önce aydınlatma tekniği doğru seçilmelidir.
Hızlı tekrar ipuçları
- Kusur türünü önce yaz, sonra aydınlatma tekniğini bu kusura göre seç.
- Ölçüm yaparken hangi piksellerin kullanıldığını denetim kaydına yaz.
- Lens ve kamerayı titreşimden ayrı, temizlenebilir bir yerde sabitle.
- Her vardiyada yanlış kabul ve yanlış ret sayısını kaydet ve eğilimi izle.
- Görüş alanını daraltıp nesne boyutunu büyüttükçe ölçüm hassasiyeti artar.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.