12. SınıfEndüstriyel Otomasyon Teknolojileri
İç Denetim ve Süreç Uyumu — Çalışma Sayfası
Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.
Bu konuda öğrenecekleriniz
- İç denetimin amacını, kapsamını ve temel ilkelerini açıklar.
- Denetim programı ile denetim planını birbirinden ayırt eder.
- Bulgu sınıflandırmasını yapar ve düzeltici faaliyet açar.
- Düzeltme ve önleme faaliyetlerini doğrulama ile kapatır.
- Denetim kayıtlarını izlenebilir biçimde tutar.
Önemli noktalar
- Denetçi, denetlediği sürecin yürütülmesinden sorumlu olmaz; bağımsızlık nesnel değerlendirmenin temelidir.
- Bulgu yazılı olarak kayda geçirilir; sözlü bildirim kanıt sayılmaz.
- Her bulgu için düzeltme, sorumlu, termin ve doğrulama planı tanımlanır.
- Faaliyet, kanıt incelenerek kapatılır; sorumlu kişinin beyanı kapanış için yeterli değildir.
- Tasarım kaynaklı sorunlarda önleyici düzeltme benzer ekipmanlara da yaygınlaştırılır.
- Denetim kayıtları saklanır; sonraki dönem bulgularıyla karşılaştırılarak izlenebilirlik sağlanır.
Formüller ve kurallar
- Uygunluk oranı = Karşılanan kriter sayısı ÷ toplam kriter sayısı × 100.
- Düzeltici faaliyet kapanma oranı = Kapanan faaliyet ÷ toplam faaliyet × 100.
- Termininde kapanma oranı = Termininde kapanan faaliyet ÷ toplam faaliyet × 100.
- Termin aşımı = Kapandığı gün − verilen termin günü; gün cinsinden.
- Tekrarlama oranı = Tekrarlanan bulgu sayısı ÷ toplam bulgu sayısı × 100.
- Süreç başına ortalama bulgu = Toplam bulgu sayısı ÷ denetlenen süreç sayısı.
Sık yapılan hatalar
- Denetimi kendi ekibini denetleyerek yürütmek: Denetçi, denetlediği sürecin sorumlusu olamaz; bağımsızlık zorunludur.
- Bulgu sonucunu kapatmak için sözlü beyana güvenmek: Beyan, uygulamanın yapıldığının kanıtı değildir; doğrulama gerekir.
- Yalnızca sorumlu kişiyi değiştirmek: Kişiyi değiştirmek, hatayı üreten sistem koşulunu ortadan kaldırmaz.
- Termin aşan faaliyetleri izlememek: Termin aşımının nedeni sorgulanmazsa açık faaliyetler birikir ve denetim işlevini yitirir.
- Tekrarlayan bulguları yeni bulgu gibi saymak: Tekrar eden bulgu, önceki önlemin doğrulanmadığının kanıtıdır ve kök neden aranmalıdır.
Hızlı tekrar ipuçları
- Her denetim için kapsam ve kriterleri yazılı olarak tanımla.
- Bulgu metnini gözlenebilir gerçek üzerine kur.
- Her düzeltme için doğrulama yöntemini önceden belirle.
- Tekrarlanan bulguları ayrı bir listeye alıp kök nedenini araştır.
Kendini dene
Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.