12. SınıfMetal Teknolojisi

Yüzey İşleme ve Korozyon Koruma — Çalışma Sayfası

Kazanımlar, önemli noktalar ve sık yapılan hatalar tek sayfada.

Bu konuda öğrenecekleriniz

Korozyonun elektrokimyasal doğasını açıklar ve metal yüzeyde neden başladığını gerekçesiyle anlatır.
Farklı metallerin temasıyla oluşan galvanik aşınmanın hangi metalde görüldüğünü örneklerle belirtir.
Boya, sıcak daldırma galvanizleme, elektro galvanizleme ve eloksal yöntemlerini birbirine göre karşılaştırır.
Yüzey hazırlığının kaplama ömrü üzerindeki etkisini kumlama ve fosfatlama örnekleriyle açıklar.
Birim alan kaplama miktarı ile boya verimi kavramlarını iş metni ve imalat planı üzerinden kullanır.
Korozyon hızına göre tahmini servis ömrünü hesaplar ve bakım aralığını bu ölçüme dayandırır.

Korozyon için metal yüzey, nem tabakası ve çözünen oksijen birlikte bulunmalıdır; üçünün bir araya gelmesi tepkimeyi başlatır.
Farklı metallerin teması, aktiflik sırasına göre daha az aktif metali aşındıran galvanik korozyon yaratır.
Boya koruması astar, ara kat ve son kat olmak üzere çok katmanlı bir yapıdır; tek katman çözüm değildir.
Sıcak daldırma galvanizlemede çinko metale göre daha aktiftir ve korozyonu katodik yönden önler.
Elektro galvanizleme daha ince bir çinko tabakası bırakır ve bu nedenle daha erken bakım ister.
Eloksal tabakası metalin kendi maddesinden oluştuğu için soyulamaz ve yüksek bağlılık sağlar.
Kumlama ve fosfatlama, kaplama öncesi yüzey hazırlığının vazgeçilmez iki adımıdır.
Yıllık korozyon hızı ile sac kalınlığının bölümü, korumasız tahmini ömri verir.
Periyodik bakım ve denetim kaydı, kapsama hasarının büyümeden yakalanmasını sağlar.

Gerekli kaplama miktarı (g) = kaplanacak yüzey alanı (m²) × birim alan kaplama katsayısı (g/m²)
Sıcak daldırma galvanizlemede tipik birim alan kaplama miktarı, sac kalınlığı ve yüzey biçimine göre saniyon gram cinsinden belirlenir.
Gerekli boya miktarı (L) = kaplanacak yüzey alanı (m²) ÷ birim alan boya verimi (m²/L)
Tahmini servis ömrü (yıl) = sac kalınlığı (mm) ÷ yıllık korozyon hızı (mm/yıl)
Bir parçanın kaplanacak alanı, yüzey geometrisi hesaplanarak iki yüzeyli toplam olarak çıkarılır.
Yüzey pürüzlülüğü arttıkça kaplama bağlılığı artar, ölçülen kalınlık kaybı da artar.
Koruma yöntemi seçimi: ortamın aşındırıcılığı, parça geometrisi, istenen servis ömrü ve bakım sıklığı birlikte değerlendirilir.

Kaplamayı aşınma bitene kadar koruyacağını sandırmak: Yıpranan kaplama parçayı bırakır ve altındaki metal açığa çıkar; onarım zamanı geldiğinde çok daha pahalıdır.
Yalnız boya seçip yüzey hazırlığını atlamak: Kirli ve pürüzsüz yüzeye sürülen kaplama, ilk yıllarda ayrılarak yüzde küçük bir alanda bile tutunmayı kaybeder.
Çinkoyu çelik gibi düşünmek: Sıcak daldırmada çinko metale göre daha aktiftir ve önce o çözünür; bu yüzden kaplama aşınsa bile çelik korunur.
Sıcak daldırma ile elektro galvanizlemeyi aynı saymak: Elektro galvanizlemede tabaka çok daha incedir ve bariyer görevi daha çabuk biter.
Korozyon hızını ölçmeden ömür biçmek: Ortam, sıcaklık ve yüzey durumu hızı belirgin biçimde değiştirdiği için kestirim yanıltıcı olur.
Eloksalın boyadan farkını bilmemek: Eloksal, alüminyumun kendi oksidini oluşturan bir işlemdir; soyulabilen bir kaplama değil, metale bağlı bir tabakadır.

Yüzey hazırlığı yapılmadan kaplama yapılan bir işlemde, tutunma gücünü neden kaybettiğini kendi cümlenle açıkla.
Sıcak daldırma galvanizleme ile elektro galvanizlemeyi kalınlık ve bakım ihtiyacı açısından karşılaştır.
Bir parçanın tasarımında suyun birikebileceği her köşeyi düşün ve önlem öner.
Korozyon hızını etkileyen ortam koşullarını bir tablo hâlinde sırala.
Kaplama öncesi denetimde hangi kusurlar aranır, maddeler hâlinde yaz.
Bakım programında hangi aralıkta hangi kontrolün yapılacağını örnekle belirt.

Bu sayfayı okuduktan sonra konu anlatımını tekrar oku ve kendi cümlelerinle özetle.